Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούνιος 2021, τ. 1007

EΛΛΑΔΑ 1821-2021 του Γιώργου Μανέττα

Για κάποιους αποτελεί την «αχίλλειο πτέρνα». Για άλλους συνιστά το «ισχυρό χαρτί» για να οικοδομήσουν την ανάπτυξή τους. Η νησιωτικότητα δεν πρέπει να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για τα νησιά του Κεντρικού και Βορείου Αιγαίου. Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει τον καταλυτή που θα οδηγήσει σε ένα καλύτερο και πιο βιώσιμο μέλλον. Τόσο κοντά, αλλά τόσο διαφορετικά, το κάθε νησί έχει τη δυνατότητα να χαράξει τον δικό του δρόμο προς το αύριο μέσα από τις «πλουτοπαραγωγικές πηγές» που διαθέτουν το καθένα ξεχωριστά. Υπό τις κατάλληλες βέβαια προϋποθέσεις και εφόσον υλοποιηθούν κάποιες αναγκαίες υποδομές.

Ακόμη και στον τουρισμό, ο οποίος φέρνει έσοδα και ευημερία στις κοινωνίες και δεν πρέπει να παραγνωρισθεί. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Κυκλάδων Γιάννη Ρούσσο, μεταξύ άλλων θα χρειαστεί να ενισχυθούν οι υποδομές κρουαζιέρας σε ορισμένα νησιά, καθώς αυτή η αγορά μεταλλάσσεται και ενδεχομένως θα συμπεριλάβει και άλλους προορισμούς στο άμεσο μέλλον. Παράλληλα, θα πρέπει να αναπτυχθούν και άλλες μορφές τουρισμού, όπως ο οικολογικός, ο θρησκευτικός, ο πολιτιστικός και ο αγροτικός. Η Σάμος για παράδειγμα προσφέρεται για τη δημιουργία αγροτουριστικής μονάδας µε βάση την από τα αρχαία χρόνια ειδίκευση στην αμπελοκαλλιέργεια και την παραγωγή κρασιού. Ένα διαφορετικό μοντέλο είναι εφικτό. Μια άλλη πρόκληση για την περιοχή είναι η περαιτέρω ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα της οικονομίας, στον οποίο επιδίδονται οι κάτοικοι των νήσων. Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνο Μουτζούρη, «η γεωργία, η κτηνοτροφία και η αλιεία έχουν μεγάλο πεδίο αναπτύξεως, εάν εισαχθούν καινοτόμες και σύγχρονες μέθοδοι εξασκήσεώς τους». «Είναι ευτύχημα», λέει, το γεγονός «ότι η περιοχή δεν παραδόθηκε αποκλειστικά στον τουρισμό, όπως συνέβη αλλού», σπεύδοντας ωστόσο να τονίσει ότι «απαιτείται η εισαγωγή καινοτομίας σε όλους τους τομείς της, ώστε να ξεφύγει από τις παραδοσιακές τεχνικές».

Η βελτίωση της εδαφικής συνέχειας με την ανάπτυξη των ενδονησιωτικών συγκοινωνιών αποτελεί επίσης ζητούμενο για την περιοχή. Όπως επισημαίνουν φορείς των νησιών, χρειάζεται οπωσδήποτε επανασχεδιασμός των ακτοπλοϊκών συνδέσεων και αξιολόγηση της λειτουργικότητάς τους σε επίπεδο διασυνδέσεων, τόσο μεταξύ τους όσο και με τα αεροπορικά δρομολόγια. «Η βελτίωση της επικοινωνίας και συγκοινωνίας μεταξύ των νήσων αλλά και με την ηπειρωτική χώρα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση, που μόνο με κρατική παρέμβαση μπορεί να επιτευχθεί. Η κρατική χρηματοδότηση της ενδονησιωτικής συγκοινωνίας θα πρέπει να είναι το ζητούμενο, διότι με τον τρόπο αυτό θα αυξηθεί τεχνητά ο ζωτικός χώρος τους, θα αυξηθεί ο πληθυσμός αλλά και οι μετακινήσεις», επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Κ. Μουτζούρης αναφερόμενος στο Β. Αιγαίο.

Ελλείμματα υποδομών που συνεχίζουν να επηρεάζουν αρνητικά τόσο την ποιότητα ζωής των κατοίκων, όσο κι εκείνη των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους επισκέπτες, εντοπίζει κι ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Κυκλάδων, Γιάννης Ρούσσος. Στην ανάγκη αναδιάρθρωσης του πρωτογενή τομέα και σύνδεσής του με τον τουρισμό αναφέρεται ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Σάμου, Γιώργος Κυριαζής. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Λέσβου, Eυάγγελος Μυρσινιάς, θεωρεί τη συνένωση των δυνάμεων όλων στο πλαίσιο μιας ενιαίας στρατηγικής, ως απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου τα νησιά του Βορείου Αιγαίου να αξιοποιήσουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτουν και να εισέλθουν σε αναπτυξιακή τροχιά. Τέλος, ο Γιάννης Μανδάλας, Γενικός Διευθυντής της Mediterra, περιγράφει το εγχείρημα επανατοποθέτησης της μαστίχας στην αγορά και εντατικότερης αξιοποίησή της προς όφελος εκατοντάδων μαστιχοπαραγωγών.