Η λερναία ύδρα της παραπαιδείας

Posted by economia 14/03/2019 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Mάρτιος 2019, τ. 980

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ του Απόστολου Λακασά

 

Δυσυπέρβλητα εμπόδια στην προσπάθεια του Υπουργείου να περιορίσει τη φροντιστηριακή παιδεία

 

 

Με τον νόμο 2905 του 1922 το Πανεπιστήμιο Αθηνών απέκτησε το δικαίωμα να οργανώσει τις πρώτες εισαγωγικές εξετάσεις για τους υποψήφιους φοιτητές του. Η καταστροφή του 1922 είχε ως επακόλουθο ο νόμος να μείνει ανενεργός για κάποια χρόνια. Η εισαγωγή στο πανεπιστήμιο κατόπιν εξετάσεων φαίνεται ότι εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το ακαδημαϊκό έτος 1924-25 στο Χημικό Τμήμα της Φυσικομαθηματικής Σχολής και επεκτάθηκε και στις άλλες σχολές το ακαδημαϊκό έτος 1926-27. Ήδη από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’20 καθηγητές στα δημόσια σχολεία εμφανίζονται να παραδίδουν μαθήματα Μαθηματικών «σε ιδιωτικά φροντιστήρια ενισχυτικής διδασκαλίας», όπως έγραφαν εφημερίδες της εποχής. Η κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά με τον αναγκαστικό νόμο 2525 του 1940 νομιμοποίησε το φροντιστήριο και τα ιδιαίτερα μαθήματα. Έκτοτε, τα φροντιστήρια εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα, φτάνοντας στη σημερινή τους έκταση. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν περί τα 2.300 φροντιστήρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, στα οποία φοιτούν περί τους 130.000 μαθητές και υπηρετούν περίπου 17.000 εκπαιδευτικοί. Κομβικό στοιχείο για το «αλώβητο» των φροντιστηρίων είναι ο περιορισμένος αριθμός εισακτέων στις σχολές με βάση τον αριθμό των υποψηφίων και η διαφορετικών ταχυτήτων ζήτησης για τις σχολές.

 

Η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας έχει παρουσιάσει εδώ και καιρό την πρότασή της για τη νέα δομή του Λυκείου και το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μεταξύ των διακηρυγμένων στόχων του αρμόδιου υπουργού Κώστα Γαβρόγλου είναι ο περιορισμός της φροντιστηριακής παιδείας, που έχει ως αποτέλεσμα την οικονομική αφαίμαξη των οικογενειών με παιδί που φοιτά στο Λύκειο. Παράλληλα, μεγάλο είναι και το άγχος των υποψηφίων και των οικογενειών τους. Όλα αυτά οδηγούν στην, επί της ουσίας, ακύρωση του μορφωτικού χαρακτήρα του Λυκείου και στη μετατροπή του σε απλό προθάλαμο προετοιμασίας για τα ΑΕΙ.

 

Ο λόγος ύπαρξης των φροντιστηρίων διαχρονικά είναι οι… περιζήτητες σχολές. Τι σημαίνει αυτό; Καθώς η ζήτηση για σχολές όπως η Ιατρική, η Νομική, οι στρατιωτικές, οι αστυνομικές, παραϊατρικών επαγγελμάτων –και όσες άλλες, κατά καιρούς, εξασφαλίζουν γρήγορη επαγγελματική εξασφάλιση– είναι μεγαλύτερη των θέσεων εισακτέων, οι υποψήφιοι πάντα θα αναζητούν εξωσχολική βοήθεια για να αντιμετωπίσουν τον υψηλό ανταγωνισμό στις πανελλαδικές εξετάσεις. Και αυτό δεν περιορίζεται στις πολύ υψηλόβαθμες σχολές αλλά διατρέχει όλο το σύστημα, αφού η συντριπτική πλειονότητα των παιδιών διεκδικεί μία θέση σε καλή σχολή. Ακόμη κι αν δεν τα καταφέρουν, ο υψηλός ανταγωνισμός θα τα έχει οδηγήσει στην πόρτα των… φροντιστηρίων.

 

Ένα ακόμη ιδιαίτερο στοιχείο της έρευνας του ΚΑΝΕΠ της ΓΣΕΕ είναι η αύξηση των δαπανών για ιδιαίτερα μαθήματα έναντι της δαπάνης για τα οργανωμένα φροντιστήρια. Μέσα στην τριετία 2013-2015 οι ετήσιες δαπάνες των οικογενειών για φροντιστήρια μειώθηκαν κατά 1,1% (από 500,9 εκατ. ευρώ το 2013 σε 495,1 εκατ. ευρώ το 2015), ενώ αντίθετα το κονδύλι για τα ιδιαίτερα μαθήματα αυξήθηκε κατά 0,7% (από 256,7 εκατ. ευρώ σε 258,5 εκατ. ευρώ το 2015). Πίσω από την… παράδοξη αυτή αύξηση κρύβεται η πληθώρα εκπαιδευτικών που αποφοιτούν από τα ελληνικά ΑΕΙ. Σε πάνω από 150.000 υπολογίζονται οι πτυχιούχοι φιλόλογοι, μαθηματικοί, φυσικοί, χημικοί, γυμναστές, καθηγητές ξένων γλωσσών, θεολόγοι, και άλλες ειδικότητες που επί χρόνια περιμένουν μία θέση εργασίας στον ήλιο της εκπαίδευσης. Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι ψάχνουν για ιδιαίτερα μαθήματα, τα οποία ξεκινούν πλέον ακόμη και από τα 10 ευρώ, ή ετεροαπασχολούνται.

 

 

Το κόστος

 

Σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση για την εκπαίδευση 2017-18 του Κέντρου Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ, οι ελληνικές οικογένειες ξόδεψαν για φροντιστήρια εκπαίδευσης και ιδιαίτερα μαθήματα το ποσό των 753.633.197 ευρώ. Μάλιστα, η οικονομική κρίση δεν οδήγησε σε σημαντική (αναλογικά) συρρίκνωση των σχετικών δαπανών. Αντίθετα, οι γονείς μείωσαν κατά 50% τα έξοδα σε μπέιμπι σίτερ και παιδοκόμους και κατά 35% για αγορά βιβλίων. Υπολογίζεται ότι ένα πακέτο μαθημάτων για την προετοιμασία του μαθητή Λυκείου για τις πανελλαδικές εξετάσεις κοστίζει 2.500-3.500 ευρώ, όταν πριν από το 2010 ξεκινούσε από τα 3.000 ευρώ.

Leave a Comment