Απλώνεται το δίχτυ προστασίας του ελληνικού σήματος

Posted by economia 15/03/2019 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Mάρτιος 2019, τ. 980

EΜΠΟΡΙΟ του Γιώργου Μανέττα

 

 

Η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή αποδίδει το σήμα σε μέλι, μπίρα, χυμούς και αναψυκτικά. Καθησυχαστικός ο γ.γ. Δημήτρης Αυλωνίτης σε σχέση με τα προϊόντα της ελληνικής Μακεδονίας

 

 

Δίχτυ προστασίας μέσα από την απονομή του ελληνικού σήματος και σε άλλους κλάδους επιχειρεί να απλώσει η Πολιτεία. Η προσπάθεια, η οποία ξεκίνησε την περίοδο της βαθιάς κρίσης, συνεχίζεται με αμείωτη ένταση προκειμένου να στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας, ο οποίος υπέστη ισχυρό πλήγμα από την παρατεταμένη κρίση με ολέθριες συνέπειες για την απασχόληση και τα δημόσια έσοδα. Σύσσωμος ο επιχειρηματικός κόσμος υπογραμμίζει την ανάγκη τόνωσης της εγχώριας παραγωγής, σημειώνοντας πως πρέπει να αποτελέσει απόλυτη προτεραιότητα μετά την έξοδο από τα Μνημόνια.

 

«Χωρίς εγχώρια παραγωγή δεν πάμε πουθενά, αντίθετα θα επιστρέψουμε σύντομα στον φαύλο κύκλο των ελλειμμάτων. Η Ελλάδα χρειάζεται βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου με αύξηση εξαγωγών και υποκατάσταση εισαγωγών με εγχώρια παραγωγή», επισημαίνουν χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως η ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης πρέπει να βρεθεί στο επίκεντρο, εάν θέλουμε να οικοδομήσουμε μια βιώσιμη οικονομία που θα παράγει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και θα αντέχει στους κραδασμούς των διεθνών αγορών.

 

Ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή Δημήτρης Αυλωνίτης, μιλώντας στην Οικονομική , αναφέρει πως μετά το γάλα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα αλκοολούχα ποτά, το παρθένο και εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο και την επιτραπέζια ελιά, δρομολογούνται οι Κανονισμοί για την απόδοση του ελληνικού σήματος στο μέλι, στην μπίρα, στους χυμούς και στα αναψυκτικά. Δεν αποκλείει μάλιστα το ενδεχόμενο ο Κανονισμός για το μέλι να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2019, καθώς έχει ήδη ξεκινήσει η τεχνική επεξεργασία του από τον ΕΛΓΟ-Δήμητρα, ενώ υπογραμμίζει πως έχει υποβληθεί επίσης σχέδιο Κανονισμού για τους χυμούς και τα αναψυκτικά, μετά από συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με εκπροσώπους των φορέων του κλάδου.

 

Σε φάση σχεδιασμού και αξιολόγησης, συνεχίζει ο ίδιος, βρίσκεται και η επέκταση του ελληνικού σήματος σε πέντε ακόμη σημαντικούς κλάδους της βιοτεχνίας: την κλωστοϋφαντουργία και ένδυση, την υπόδηση, των παιχνιδιών, των επίπλων και της αργυροχρυσοχοΐας. Τη σχετική πρόταση έχει υποβάλει ο επίσημος εκπρόσωπος των πέντε κλάδων, το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΒΕΑ).

 

Ο Δ. Αυλωνίτης είναι ξεκάθαρος ως προς τη συμβολή και βοήθεια που μπορεί να προσφέρει σε μια επιχείρηση η απόκτηση του ελληνικού σήματος, και αν μπορεί να κάνει τη διαφορά στην τελική επιλογή του καταναλωτή: «Το ελληνικό σήμα αποτελεί επίσημο σήμα του Ελληνικού Κράτους και πιστοποιεί την ελληνική προέλευση των παραγόμενων προϊόντων ή των παρεχόμενων υπηρεσιών. Είναι το μοναδικό κρατικό σήμα που διακρίνει προϊόντα και υπηρεσίες, οι οποίες έχουν αποδεδειγμένα ελληνική προέλευση, αναδεικνύοντας την εγχώρια παραγόμενη προστιθέμενη αξία τους».

 

Το ελληνικό σήμα, όπως λέει, δημιουργήθηκε προκειμένου να εδραιώσει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στα ελληνικά προϊόντα, να προστατεύσει τα συμφέροντα των παραγωγών, αλλά και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, ενώ τονίζει πως «με τη χρήση του Ελληνικού Σήματος τα ελληνικά προϊόντα μπορούν και προβάλλονται οργανωμένα στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, και να διακρίνονται από άλλα παρόμοια».

 

Να σημειωθεί πως σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών η συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών προτιμούν τα ελληνικά προϊόντα από τα εισαγωγής, ωστόσο η τελική επιλογή τους καθορίζεται κυρίως από τις τιμές, τις προσφορές αλλά και τη διαθεσιμότητα.

 

«Δεν μπορεί μια χώρα να ανακάμψει οικονομικά εάν οι κάτοικοί της δεν στηρίζουν επαρκώς τα τοπικά προϊόντα. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι μόνο μέσα από την αναθέρμανση της εγχώριας παραγωγής μπορούμε να βγούμε από το σημερινό τέλμα και να πετύχουμε βιώσιμη ανάπτυξη», επισημαίνουν άνθρωποι της παραγωγής.

 

Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν πως η χώρα έχει ανάγκη από έναν νέο οικονομικό πατριωτισμό και υποστηρίζουν πως δεν θα έχει μέλλον εάν συνεχίσει να εξαρτάται από τις εισαγωγές. «Ή θα αλλάξει το παραγωγικό μας μοντέλο σε ένα μοντέλο που θα βασίζεται στην παραγωγή αξίας ή θα οδηγούμαστε σε διαρκή φτωχοποίηση».

 

Άλλωστε, όπως λένε, η παραγωγική υστέρηση ευθύνεται κατά κύριο λόγο για τη χρεοκοπία της ελληνικής οικονομίας, αφού αυτή ήταν που έφερε τα δίδυμα ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο και στον προϋπολογισμό, ενώ επισημαίνουν πως η οικοδόμηση ενός ισχυρού εθνικού brand name μπορεί να δώσει λύση σε χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις που σήμερα παλεύουν για την επιβίωσή τους. 

 

«Η μάχη του Μακεδονικού σήματος»

 

Την ίδια ώρα, καθησυχαστικός εμφανίζεται ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή όσον αφορά τους φόβους που εκφράζονται σχετικά με την ταυτότητα των μακεδονικών προϊόντων μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών. «Δεν υπάρχει κάποιος ορατός κίνδυνος στην παρούσα φάση. Οι εταιρείες μπορούν να συνεχίσουν να ονομάζουν τα προϊόντα τους μακεδονικά», σημειώνει. Σπεύδει πάντως να τονίσει πως η καταχώρηση εμπορικών σημάτων μιας επιχείρησης παρέχει πλήρη προστασία και αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης του έναντι όλων. Όπως λέει, «ανεξάρτητα από το περιεχόμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών, όταν υπάρχουν αμφισβητήσεις σχετικά με την καταχώρηση ή τη χρήση εμπορικών σημάτων, εμπορικών επωνυμιών, ή γεωγραφικών ενδείξεων, αυτές επιλύονται από τα δικαστήρια των χωρών όπου κυκλοφορούν τα προϊόντα». Συνεπώς, προσθέτει, σε σχέση με τα εμπορικά ζητήματα που συνδέονται με τη χρήση του όρου «Μακεδονία» σε εμπορικές επωνυμίες, εμπορικά σήματα και γεωγραφικές ενδείξεις προϊόντων, δεν θα επηρεαστεί η παρούσα εμπορική χρήση.

Ο Δ. Αυλωνίτης μάλιστα εκτιμά πως δεν αναμένεται σημαντικός αριθμός επικαλύψεων ή συγκρούσεων, καθώς μέχρι σήμερα, σύμφωνα με έρευνα στη διεθνή διαδικτυακή βάση δεδομένων TM-VIEW της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκύπτει πως οι επιχειρήσεις της πΓΔΜ δεν έχουν κατοχυρώσει σε ευρωπαϊκό επίπεδο εμπορικά σήματα με τους όρους «Macedonian», «Macedonia», κ.τ.λ. Αντίστοιχα, οι ελληνικές εταιρείες που έχουν προχωρήσει στην κατοχύρωση των εμπορικών σημάτων που περιέχουν τον όρο «Μακεδονικός» ή
παράγωγά του ανέρχονται σε μόλις 19.

 

Ανάλογη εκτίμηση εκφράζει και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος (ΣΒΒΕ) Αθανάσιος Σαββάκης, ο οποίος θεωρεί πως δεν θα υπάρξει αλλαγή ονομασίας για ελληνικά προϊόντα και επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν τον όρο «Μακεδονία».

 

Ο Α. Σαββάκης αναφέρει ότι ενδεχομένως θα χρειαστεί η αλλαγή ονομασίας προϊόντων που παράγονται στη γειτονική χώρα για τον προσδιορισμό τους ως προέλευσης «Βόρειας Μακεδονίας», ενώ τόνισε ότι σε κάθε περίπτωση είναι κατοχυρωμένες οι Ονομασίες Προέλευσης που έχουν αναγνωριστεί από την ΕΕ ως Προστατευόμενες.

 

Ο Α. Σαββάκης, μιλώντας στην Οικονομική, υπογράμμισε πως η ανταπόκριση των επιχειρήσεων στην πρωτοβουλία που ανέλαβε ο ΣΒΒΕ μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών για οικονομική και διοικητική υποστήριξη της κατοχύρωσης των σημάτων σε ευρωπαϊκό ή διεθνές επίπεδο ήταν περιορισμένη.

 

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών, μόλις οκτώ εταιρείες έσπευσαν τελικά από τον περασμένο Ιούνιο μέχρι σήμερα να κατοχυρώσουν το εμπορικό σήμα «Μακεδονία» και τα παράγωγά του στους αρμόδιους ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς.

 

«Χαμηλή προσέλευση»

 

Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν πως οι περισσότεροι επιχειρηματίες, παρά την ισχυρή κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων για τις συνέπειες και τα προβλήματα που θα μπορούσαν να προκύψουν στην εμπορική δραστηριότητά τους στο εξωτερικό, η συντριπτική πλειονότητα έχει επιλέξει –μέχρι στιγμής τουλάχιστον– να μην προχωρήσουν τη διαδικασία, αφήνοντας τα πράγματα ως έχουν. «Όλοι ξέρουν τι πρέπει να κάνουν, αλλά έχουν επιδείξει αδιαφορία για πολλούς και διάφορους λόγους», επισημαίνουν χαρακτηριστικά.

 

Το κόστος, υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, δεν μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για την αδιαφορία που δείχνουν αφού, όπως λένε, είναι σχετικά μικρό, εάν απευθυνθούν στον ευρωπαϊκό ή τον διεθνή οργανισμό κατοχύρωσης εμπορικών σημάτων.

 

Η διαδικασία κατοχύρωσης, σύμφωνα με ανθρώπους τους αγοράς, είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία ενός εμπορικού σήματος, καθώς σε περίπτωση που προκύψει αμφισβήτηση και η υπόθεση οδηγηθεί στα δικαστήρια, τότε θα δικαιωθεί αυτός που το έχει κατοχυρώσει πρώτος. «Σε αυτές τις περιπτώσεις ισχύει η αρχή του πρώτου, δηλαδή όποιος έχει κατοχυρώσει πρώτος το σήμα μπορεί να συνεχίσει να το χρησιμοποιεί, απαγορεύοντας παράλληλα σε οποιονδήποτε άλλο να κάνει χρήση του σήματος», σημειώνουν.

 

Αυτό δεν ισχύει για τα Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και για τα Προϊόντα Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), για τα οποία, όπως επισημαίνεται αρμοδίως, δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης για την ευρωπαϊκή αγορά, αφού έχουν καθορισθεί με αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση ξεκίνησε ήδη εκστρατεία ενημέρωσης αλλά και διευκολύνσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις στη Βόρεια Ελλάδα που επιθυμούν να κατοχυρώσουν τη χρήση του κοινοτικού σήματος της ΕΕ, το οποίο λειτουργεί ενισχυτικά στην ήδη υφιστάμενη σύνδεση των προϊόντων προέλευσης από τη Μακεδονία.

 

Το Υπουργείο Οικονομίας, έπειτα από συνεννοήσεις με το Υπουργείο Εξωτερικών, έχει ήδη προχωρήσει σε ενημερωτικές συναντήσεις με εκπροσώπους εμπορικών συλλόγων και ενώσεων στη Βόρεια Ελλάδα. Βασικός στόχος ήταν η διευκρίνιση ότι η συμφωνία των Πρεσπών δεν απαγορεύει τη χρήση του όρου «Μακεδονία» από τις ελληνικές επιχειρήσεις, ούτε όμως και τον παραχωρεί σε εκείνες της Βόρειας Μακεδονίας. Ήδη μάλιστα από τις 19 Δεκεμβρίου έχει προβλεφθεί η χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ (ΕΠΑνΕΚ) των επιχειρήσεων που επιθυμούν να κατοχυρώσουν το κοινοτικό σήμα.

 

Στην ιστοσελίδα του ΕΠΑνΕΚ προσδιορίζεται ότι το μέγιστο κόστος των ενεργειών που απαιτούνται (από τα παράβολα μέχρι τις συμβουλευτικές υπηρεσίες) είναι 8.000 ευρώ, ενώ υπάρχει δυνατότητα για τη χρηματοδότηση με ακόμη 2.000 ευρώ για τον σχεδιασμό ή τον επανασχεδιασμό του λογότυπου της επιχείρησης.

 

«Παραβιάσεις με παρελθόν»

 

Η χρήση του όρου «Μακεδονικός» από τους Σκοπιανούς στο εμπόριο δεν είναι καινούργια και δεν προέκυψε ξαφνικά. Αντίθετα, είναι μια πρακτική που εφαρμόζουν συστηματικά επί πολλά χρόνια. Οι γνωρίζοντες λένε πως εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία διατίθεται από διάφορες ιστοσελίδες σκοπιανό κρασί με την επωνυμία «Μακεδονικός Οίνος». Έτσι, μπορεί ο οποιοσδήποτε στον κόσμο, ακόμη και στην Ελλάδα, να προμηθευτεί «Μακεδονικό Οίνο» από τη γειτονική χώρα μέσα από το διαδίκτυο.

 

Μάλιστα, το συγκεκριμένο κρασί εντοπίσθηκε να πωλείται και από γνωστό σούπερ μάρκετ στη Γερμανία, χωρίς κανένας ιδιώτης ή ο αρμόδιος φορέας –όπως λένε πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών– που έχει έννομο συμφέρον να έχει καταθέσει αγωγή, αφού το κράτος δεν μπορεί να παρέμβει σε επιχειρηματικές διαφορές. Κρούσματα παραβιάσεων βέβαια έχουν εντοπισθεί και σε άλλα εμβληματικά ελληνικά προϊόντα, ακόμη και μέσα στην Ευρώπη, όπως η φέτα.

 

Όσον αφορά το έργο της Ειδικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων από τις δύο χώρες που πρόκειται να συσταθεί μετά την επικύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών για τη διευθέτηση των εμπορικών σημάτων σε ορίζοντα τριετίας, παράγοντες του Υπουργείου Εξωτερικών διευκρινίζουν πως σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για δικαστήριο επίλυσης διαφορών, απαντώντας έτσι εμμέσως στις μεγάλες προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί για το εύρος των αρμοδιοτήτων και την παρεμβατική της δύναμη.

 

Αντίθετα, είναι κατά κάποιο τρόπο ένα γνωμοδοτικό όργανο, το οποίο θα αποφαίνεται εάν η χρήση κάποιου σήματος είναι συμβατή με τον διεθνή οργανισμό πιστοποίησης και τον οργανισμό της ΕΕ. «Το σημαντικό επίδικο της Επιτροπής θα είναι πώς θα χρησιμοποιείται ο επιθετικός προσδιορισμός, δεν θα είναι δικαστήριο. Εάν υπάρχει εμπορική αντιδικία, αυτή θα πρέπει να διευθετηθεί στα δικαστήρια», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

 

Οι ίδιες πηγές πάντως σπεύδουν να χαμηλώσουν τους τόνους, λέγοντας πως από τα 3.500 με 4.000 σήματα που περιέχουν τον όρο Μακεδονία και τα παράγωγά του, μόλις 300 και από αυτά μόλις τα 9 διεκδικούνται και από τις δύο πλευρές. Εξάλλου, σημειώνουν, το brand name Μακεδονία στο διεθνές εμπόριο έχει μικρή αναγνωρισιμότητα, ενώ και ο όγκος των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων που χρησιμοποιούν τον όρο Μακεδονικός είναι πολύ μικρός, σχεδόν αμελητέος.

 

 

 

 

Leave a Comment