Στήριγμα για την ελληνική οικονομία οι αναπτυξιακές τράπεζες

Posted by economia 03/10/2019 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Oκτώβριος 2019, τ. 987

TΡΑΠΕΖΕΣ της Βάσως Αγγελέτου

 

 

 

 

Σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν διαδραματίσει εν μέσω κρίσης οι αναπτυξιακές τράπεζες, οι οποίες τροφοδοτούν την οικονομία με φθηνή ρευστότητα, λειτουργώντας ως αντίδοτο στην πιστωτική συρρίκνωση των τελευταίων ετών.

 

Στη χώρα μας δραστηριοποιούνται τρεις διεθνείς αναπτυξιακές τράπεζες: η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και η Παρευξείνια Τράπεζα (BSTDB). Το 2018 οι τρεις διεθνείς οργανισμοί χορήγησαν συνολικά δάνεια ύψους 2,4 δισ. ευρώ σε ελληνικές επιχειρήσεις, ενώ το 2019 οι πιστώσεις αναμένεται να διαμορφωθούν στα ίδια ή ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα (2 δισ. ευρώ).

 

Η χρηματοδοτική δράση των αναπτυξιακών τραπεζών κινείται σε παράλληλους άξονες. Ένας εξ αυτών είναι τα προγράμματα που εκπονούν από κοινού με το Υπουργείο Ανάπτυξης με στόχο τη χρηματοδότηση μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων με πολλαπλασιαστικά οφέλη. Παράλληλα, υπογράφουν διμερείς συμβάσεις χρηματοδότησης με μεγάλες εταιρείες (corporate lending), ενώ σε συνεργασία με τις τράπεζες τρέχουν προγράμματα χρηματοδότησης των επιχειρήσεων με ευνοϊκούς όρους.

 

Χαμηλότοκα δάνεια 1,5 δισ. ευρώ δίνει η ΕΤΕπ

Τη μερίδα του λέοντος κατέχει η ΕΤΕπ, η οποία ενίσχυσε σημαντικά τον ρόλο της στην ελληνική αγορά το 2016, συστήνοντας εξειδικευμένη ομάδα και ανοίγοντας γραφείο στην Αθήνα. Το ύψος των χορηγήσεων προς εγχώριες επιχειρήσεις κορυφώθηκε το 2017 στα 2,5 δισ. ευρώ (σε επίπεδο ομίλου), ενώ πέρυσι εκταμίευσε δάνεια 1,5 δισ. ευρώ υπογράφοντας 21 συμβάσεις. Στα ίδια επίπεδα αναμένεται να διαμορφωθούν οι χρηματοδοτήσεις και το τρέχον έτος, όπως αποκαλύπτει με δηλώσεις του στην Οικονομική ανώτατο στέλεχος της ΕΤΕπ. Όπως αναφέρει, μάλιστα, η ίδια πηγή, «η ζήτηση από Έλληνες πελάτες, τόσο δημόσιους όσο και ιδιώτες, είναι ιδιαίτερα ισχυρή».

 

Η συνολική έκθεση της ΕΤΕπ στη χώρα μας ανέρχεται σήμερα στα 19 δισ. ευρώ, ποσό που αναλογεί στο 10% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, γεγονός που αποδεικνύει τον κομβικό ρόλο που διαδραματίζει στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας. Παρότι η δράση της ΕΤΕπ στην Ελλάδα εκτείνεται σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας, στο επίκεντρο βρίσκονται τα δημόσια έργα υποδομής. Εκτός από την απευθείας χρηματοδότηση μεγάλων εταιρειών μέσω διμερών συμφωνιών, η ΕΤΕπ συνεργάζεται με όλες τις συστημικές τράπεζες προκειμένου να διοχετεύσει ρευστότητα στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ευνοϊκούς όρους, με έμφαση στην εμπορική δραστηριότητα.

 

Σε επίπεδο τομέων, το μεγαλύτερο μέρος της ρευστότητας κατευθύνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα έργα υποδομής και ακολουθεί η καινοτομία και το περιβάλλον. Το 2018 οι συνολικές χρηματοδοτήσεις της ΕΤΕπ στην Ελλάδα διαμορφώθηκαν ως εξής:

 

Το 2019 τα ηνία παίρνουν τα έργα υποδομής (1,071 δισ.) και ακολουθούν οι ΜμΕ (644 εκατ.), το περιβάλλον (91 εκατ.) και η καινοτομία (62 εκατ.). Μερικά από τα εμβληματικά έργα υποδομής στα οποία συμμετέχει είναι η Γραμμή 4 του μετρό, η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Πελοπόννησο με δανειοδότηση του ΑΔΜΗΕ, καθώς και η ΔΕΗ. Για τα επόμενα έτη η ΕΤΕπ έχει εξαγγείλει στροφή σε καθαρές μορφές ενέργειες. Η ΕΤΕπ συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων πολυµερών χρηµατοπιστωτικών ιδρυµάτων που αντιλήφθηκαν την ανάγκη χρηματοδότησης βιώσιμων έργων που θέτουν ως προτεραιότητα την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. «Ήμασταν οι πρώτοι που θέσαμε έναν στόχο χρηματοδότησης έργων φιλικών προς το περιβάλλον το 2010 και έκτοτε θέτουμε ολοένα υψηλότερα τον πήχη. Το 2015 δεσμευτήκαμε να χρηματοδοτήσουμε με 100 δισ. ευρώ έργα καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής την πενταετία έως το 2020 και ο στόχος αυτός εκπληρώνεται», δήλωσε στην Οικονομική ο ίδιος αξιωματούχος της ΕΤΕπ.

 

Ταυτόχρονα, η ΕΤΕπ υλοποιεί προγράμματα χρηματοδότησης μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, το οποίο σε συνεργασία με το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης εγκαινίασαν το 2018 το Equifund. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια επενδυτική πλατφόρμα που ενεργοποιεί καινοτόμα επενδυτικά εργαλεία μέσω της συμμετοχής στο κεφάλαιο νεοφυών και άλλων επιχειρήσεων με έμφαση στην καινοτομία και την έρευνα. Σύμφωνα με στοιχεία της ΤτΕ, το 2018 οι εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων που συνδέονται με προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων και του Εθνικού Ταμείου Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ΕΤΕΑΝ) ανήλθαν σε 1 δισ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί περίπου με το 1/3 της ακαθάριστης ροής νέων δανείων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και με το 10% της ακαθάριστης ροής νέων δανείων προς επιχειρήσεις για το ίδιο έτος.

 

Επενδύσεις 1 δισ. ετησίως από την EBRD

Με περισσότερα από 49 έργα στο χαρτοφυλάκιό της στην Ελλάδα και συνολικό ύψος χρηματοδοτήσεων τα 2,77 δισ. ευρώ, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης παίζει σημαντικό ρόλο στο «ξεκλείδωμα» των επενδύσεων προς τη χώρα. Στις προτεραιότητές της περιλαμβάνονται έργα σε τουρισμό, ενέργεια, χρηματοοικονομικό κλάδο-μη εξυπηρετούμενα δάνεια και ομολογιακές εκδόσεις. Ταυτόχρονα, η EBRD έχει ενεργό ρόλο στη συμβουλευτική των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε συνδυασμό με δημόσιους φορείς, ενώ πρόσφατα άνοιξε και παράρτημα στη Θεσσαλονίκη.

 

«Συνεχίζουμε με βάση τη στρατηγική που εφαρμόζουμε ήδη στην Ελλάδα, μέχρις ότου εγκριθεί η νέα στρατηγική για το επόμενο έτος. Δεν υπάρχει πλαφόν στις επενδύσεις μας, καθώς αυτές διαμορφώνονται με βάση τη ζήτηση. Για το 2020, αναμένουμε να δούμε ποια έργα προχωρούν γρήγορα – το πιθανότερο πάντως είναι να κινηθούμε στο ίδιο πλαίσιο με το τρέχον έτος», δήλωσε στην Οικονομική η Σαμπίνα Τζιούρμαν, επικεφαλής της EBRD στην Ελλάδα και την Κύπρο, η οποία θα αποχωρήσει σύντομα δίνοντας τη θέση της στην Αντρέα Μαράρου.

 

Το 2018 οι συνολικές χρηματοδοτήσεις της EBRD στην Ελλάδα ανήλθαν σε 846 εκατ. ευρώ, ενώ φέτος φαίνεται πως κρατά δυνάμεις για το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της επενδυτικής τράπεζας, οι χρηματοδοτήσεις στη χώρα μας ανήλθαν στα 300 εκατ. ευρώ έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Στελέχη της EBRD εκτιμούν ότι το 2019 θα διατηρηθεί ο ρυθμός των επενδύσεων σε επίπεδα αντίστοιχα των περυσινών – ενδεχομένως με είσοδο σε εμβληματικά έργα όπως το Ελληνικό, για το οποίο η τράπεζα έχει επανειλημμένα εκδηλώσει ενδιαφέρον.

 

Ενεργή παρουσία έχει και στην αγορά καλυμμένων ομολόγων, με τις επενδύσεις αυτής της κατηγορίας να ανέρχονται σε 650 εκατ. ευρώ στις περιοχές όπου δραστηριοποιείται, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας και της Τουρκίας. Ειδικά για τη χώρα μας, υποστηρίζει σθεναρά την ανάγκη περαιτέρω ιδιωτικοποιήσεων με προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων. Για τον σκοπό αυτό, επισημαίνει την ανάγκη βελτιστοποίησης του νομοθετικού πλαισίου με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στη χώρα και τους θεσμούς της.

 

Παρευξείνια Τράπεζα, η μόνη «διεθνής» με έδρα στην Ελλάδα

H Τράπεζα Εμπορίου και Ανάπτυξης Ευξείνου Πόντου, γνωστή ως Παρευξείνια Τράπεζα, είναι o μοναδικός διεθνής χρηματοδοτικός οργανισμός που έχει την έδρα του στην Ελλάδα. Από την έναρξη των εργασιών της μέχρι σήμερα, έχει εκταμιεύσει συνολικά περισσότερα από 5,5 δισ. ευρώ σε όλες τις χώρες-μέλη της, ενώ στην Ελλάδα έχει διαθέσει περισσότερα από 580 εκατ. ευρώ. Το μερίδιο της χώρας μας στο συνολικό της χαρτοφυλάκιο είναι στο 20% σήμερα, από 5% πού ήταν το 2014, καθιστώντας την Ελλάδα τον μεγαλύτερο δανειολήπτη της και τη χώρα με το ταχύτερα αναπτυσσόμενο χαρτοφυλάκιο.

 

Από την αρχή του έτους, έχει χορηγήσει δάνεια 185 εκατ. ευρώ στη χώρα μας. Εξ αυτών, τα 160 εκατ. ευρώ αφορούν τη συμμετοχή της στο επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΗ, τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει κάνει ποτέ στη χώρα μας. Παράλληλα, συμμετέχει στο χρηματοδοτικό σχήμα της Fraport για τον εκσυγχρονισμό των 14 περιφερειακών αεροδρομίων και έχει στηρίξει την πραγματική οικονομία της χώρας με δάνεια προς μεγάλες επιχειρήσεις όπως τα Ελληνικά Πετρέλαια, η Energean, η COSMOTE, η Aegean Airlines, αλλά και προς μικρότερες εταιρείες, όπως η MLS ή η Stone Group.

 

Έμπρακτη υποστήριξη έχει δείξει και στον χρηματοπιστωτικό τομέα, όπως μεταξύ άλλων με το δάνειο που χορήγησε στην Τράπεζα Αιγαίου-Βαλτικής για ενίσχυση εμπορικών συναλλαγών πετρελαϊκών προϊόντων μεταξύ Ελλάδας-παρευξείνιων χωρών. «Η συμμετοχή της Τράπεζας στο επενδυτικό ταμείο EOS Hellenic Renaissance Fund και η εμπορική διευκόλυνση που πρόσφατα χορήγησε στη Eurobank Factors αποδεικνύουν τη στήριξή της προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη σπονδυλική στήλη της ελληνικής οικονομίας», επισημαίνει στην Οικονομική ο Αριστοτέλης Σπηλιώτης, Γενικός Γραμματέας της τράπεζας.

 

Για τα μελλοντικά σχέδια της Παρευξείνιας Τράπεζας Στη χώρα μας, ο Α. Σπηλιώτης εξηγεί ότι «κατ’ εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης των μετόχων για επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης, επέκταση της πιστωτικής πολιτικής και μεγαλύτερη έμφαση στα έργα υποδομών και δημοσίου τομέα, όπως αρμόζει στον χαρακτήρα μιας αναπτυξιακής Τράπεζας, εξετάζουμε μια σειρά προτάσεων για χρηματοδοτήσεις μεγάλων έργων υποδομής στην Ελλάδα, παράλληλα με τη στήριξη του ιδιωτικού τομέα, με απευθείας δανειοδοτήσεις είτε μέσω εμπορικών τραπεζών».

 

Leave a Comment