Μια νέα προσέγγιση έρευνας και ανάπτυξης

Posted by economia 27/01/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Iανουάριος 2020, τ. 990

των Χάρη Σαββίδη / Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

 

 

 

 

Το Πρόγραμμα Γιάννας Αγγελοπούλου στο Cambridge για Έρευνα, Τεχνολογία και Καινοτομία

 

 

 

Μπορεί η εκκίνηση των δραστηριοτήτων για τους εορτασμούς των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 –που η συντονιστική ευθύνη τους ανατέθηκε, με τον σχηματισμό της Επιτροπής «Ελλάδα 2021», στη Γιάννα Αγγελοπούλου, δρομολογώντας μιαν ατελείωτη (ήδη) σειρά συζητήσεων– να παραμέρισε από τη δημόσια προσοχή μιαν άλλη πρωτοβουλία που η ίδια είχε αναλάβει.

 

Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή, η στήριξη δηλαδή στο Πρόγραμμα για Έρευνα, Τεχνολογία και Καινοτομία, που ξεκίνησε και ήδη ωριμάζει στο Πανεπιστήμιο του Cambridge –και μάλιστα στο πρωτοπόρο Cavendish Laboratory στον χώρο των φυσικών επιστημών: ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα, αριθμώντας πλέον κάπου 30 νομπελίστες στις τάξεις του…– παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον. Και τούτο επειδή δεν πρόκειται για μιαν απλή στήριξη μιας σειράς ερευνητικών δραστηριοτήτων, αλλά εξαρχής ξεκίνησε με άμεση διασύνδεση με το εκεί ερευνητικό/επιχειρηματικό cluster, που τις τελευταίες δεκαετίες έχει τοποθετήσει το Cambridge εντελώς διαφορετικά στον χάρτη της διεθνούς καινοτομίας.

 

 

 

 

 

Tο φαινόμενο Cambridge

Το GAPSTI, ακρωνύμιο με το οποίο το Πρόγραμμα αυτό έχει ήδη γίνει γνωστό, πηγαίνει πολύ πιο μακριά από μια απλή συνεργασία πανεπιστημιακής έρευνας-επιχειρηματικότητας. Εντάσσεται στην παράδοση που έχει δημιουργηθεί στο Cambridge για τη στενή σύνδεση και τον αλληλεπηρεασμό εκπαίδευσης στην αιχμή, βασικής έρευνας και αναζήτησης πρακτικών εφαρμογών: εκείνο που οι Financial Times βάφτισαν «το φαινόμενο Cambridge» έχει φτάσει πλέον να φιλοξενεί πάνω από 1.500 επιχειρήσεις τεχνολογικής αιχμής, με σχεδόν 60.000 ανθρώπους να δημιουργούν προϊόντα και εφαρμογές (γίνεται λόγος για σύνολο τζίρου άνω των 15 δισ. ευρώ ετησίως), κυρίως όμως να οδηγεί σε όλο και πιο προωθημένες περιοχές έρευνας – και εφαρμογών που διεκδικούν τον χαρακτηρισμό «disruptive», που αλλάζουν δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα πράγματα.

 

Όπως εξηγεί η ίδια η Γιάννα Αγγελοπούλου, «προσπαθούμε με το Πρόγραμμα GAPSTI να στηρίξουμε νέους επιστήμονες, ανθρώπους με άριστη κατάρτιση. Ανθρώπους οι οποίοι βρίσκονται στην απογείωση της διαδρομής τους». Στην προσέγγιση αυτή, αναπτύσσεται μια εξαρχής σχέση αλληλοενημέρωσης και αλληλεπίδρασης, όσο εξελίσσεται η έρευνα και ιχνηλατούνται προοπτικές οι οποίες συγκεντρώνουν επιχειρηματικό ενδιαφέρον: αυτό, με τη σειρά του, εξασφαλίζει όχι απλώς πόρους –η σύγχρονη έρευνα και τεχνολογία απαιτεί συγκλονιστικούς οικονομικούς πόρους!– αλλά και οργανωτικότητα, χτίσιμο συνεργασιών, κινητοποίηση κεντρικής ακαδημαϊκής και δημόσιας/ευρωπαϊκής στήριξης. Όσο τα αποτελέσματα ωριμάζουν, αυτά είτε ενσωματώνονται σε υφιστάμενα σχήματα είτε ενθαρρύνονται (και στηρίζονται, πάλι, οργανωτικά, νομικά, διοικητικά) ώστε να πάρουν τον δικό τους δρόμο σαν start-ups. Όμως –και εδώ είναι η ουσία!– σε παγκόσμια ανταγωνιστική κλίμακα.

 

 

 

Οι αφετηρίες

Στο GAPSTI έχουν επιλεγεί ως πρώτοι κλάδοι δραστηριοποίησης η υπολογιστική φυσική (Computational Multiphysics) και τα ενεργειακά υλικά (Energy Materials and Devices), με συνεχή διερεύνηση των αναγκών που δημιουργούνται στην εφαρμοσμένη τεχνολογία, στον επιχειρηματικό κόσμο αλλά και στην κοινωνική δομή, ώστε να «βλέπει» πού πηγαίνουν οι προωθημένες εφαρμογές.

 

Ήδη προστέθηκε στις δύο αυτές αρχικές κατευθύνσεις και μια τρίτη, με πολύ πιο άμεσο ανθρώπινο ενδιαφέρον, καθώς φέρνει την υπολογιστική τεχνική κοντά στις υπηρεσίες υγείας και τη διαγνωστική/θεραπεία (Medical Therapeutics), εκεί όπου η φυσική έρχεται σε επαφή με τη βιοϊατρική μηχανική.

 

Μεγάλες εταιρείες όπως η Boeing ή η Jaguar, ή πάλι η Astra Zeneca, η gks και η Pfizer, αλλά και πολυμελείς ομάδες όπως οι 250 ερευνητές του Maxwell Centre του Cavendish στην ενεργειακή έρευνα, συντρέχουν στη συνεργατική αυτή προώθηση της καινοτομίας, ενώ η έρευνα, ακριβώς επειδή κινείται στην πρωτοπορία, βρίσκεται σταθερά στο ραντάρ τόσο των επιχειρήσεων (ο ανταγωνισμός τους πηγαίνει όλο και πιο νωρίς, σε αρχικές φάσεις, όλο και πιο κοντά στην έρευνα) όσο και των χρηματοδοτικών σχημάτων ή/και των ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης της έρευνας.

 

 

Χρηματοδότηση

H επιλογή που έκανε η πρωτοβουλία της Γιάννας Αγγελοπούλου με το GAPSTI ήταν να κινηθεί στην αιχμή της διεθνούς ερευνητικής σκηνής, όπως ακριβώς εκφράζεται από το Cambridge. Το σχήμα που έχει επιλεγεί είναι η χρηματοδότηση τριών κεντρικών πανεπιστημιακών εδρών στα παραπάνω αντικείμενα, οι οποίες ήδη πληρώνονται με ανοιχτές/διεθνείς διαδικασίες Cambridge. Δίπλα σε αυτές, θα χρηματοδοτούνται έως 15 διδακτορικοί φοιτητές: και αυτές οι θέσεις θα πληρωθούν με διαδικασίες Cambridge, διαμορφώνοντας ερευνητικούς πυρήνες στις παραπάνω θεματικές – ακριβώς ανοιχτές σε συνεργασίες με το επιχειρηματικό περιβάλλον. Έτσι, θα χτιστεί μια δυναμική αυτοτροφοδοτούμενη, που θα προχωρήσει σε βάθος χρόνου.

 

 

Leave a Comment

 .