Το «θηρίο» της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ετοιμότητα της ΕΕ

Posted by economia 10/03/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Mάρτιος 2020, τ. 992

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ του Κώστα Δ. Μπλιάτκα

 

 

 

 

Οι πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να καταστεί η Ευρώπη πρωτοπόρος στην ανάπτυξη

 

 

 

 

Υγεία για όλους, θεραπείες για τις οποίες ο πολύς κόσμος δεν έχει καν ακούσει, καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος, διότι θα γνωρίζουμε πώς θα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε καλύτερα τους πόρους μας για να πραγματοποιήσουμε την κυκλική οικονομία, αυτές είναι ορισμένες μόνο από τις βασικές ελπίδες που τρέφουμε για την τεχνητή νοημοσύνη. Το θέμα είναι πως για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να εμπιστευτούμε την τεχνολογία – αυτή τη στιγμή όμως η εμπιστοσύνη μειώνεται…

 

Στις Βρυξέλλες είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε την αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργκρέτε Βεστάγκερ να μιλά για το μέλλον και την ψηφιακή πολιτική της ΕΕ. Πάνω από 30 ευρωβουλευτές (ανάμεσά τους και η πρώτη αντιπρόεδρος της Ευρωβουλής Μαρέιντ Μακγκίνες), επιστήμονες, δημοσιογράφοι και άλλα στελέχη της ΕΕ έθεσαν ερωτήματα, καταδεικνύοντας το ενδιαφέρον που υπάρχει για την τεχνητή νοημοσύνη.

 

Γύρω μου άκουγα προβλέψεις για το τι θα πει «η κυρία με τα πρόστιμα», καθώς τα τρία τελευταία χρόνια μαίνεται η κόντρα της Μ. Βεστάγκερ με τους τεχνολογικούς κολοσσούς. Η Ευρωπαία επίτροπος την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποκαλέσει «εχθρό των ΗΠΑ» –για να λάβει από την ίδια την απάντηση «είμαι εχθρός της φοροδιαφυγής»– έχει πράγματι υπογράψει ιλιγγιώδη πρόστιμα για όσους παρέκαμψαν τον νόμο. Αλλά και ο Τιμ Κουκ της Apple είχε χαρακτηρίσει «πολιτικές αηδίες» το τεράστιο πρόστιμο που επιβλήθηκε στην εταιρεία του από τη γενική διεύθυνση Ανταγωνισμού για πρακτικές φοροαποφυγής. Φτάνουν αυτά νομίζω για να αντιληφθούμε το πώς θα συγκρουστούν στο μέλλον οι δύο πλευρές... Η Βεστάγκερ, ως επίτροπος Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν κάνει τίποτα παραπάνω από το να ρυθμίζει τη νόμιμη εμπορική δραστηριότητα σε όλη την Ευρώπη και δικαίως θεωρείται το πρόσωπο-κλειδί για την οικονομική εξέλιξη της ΕΕ.

 

 

Η Μ. Βεστάγκερ ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για να καταστεί η Ευρώπη πρωτοπόρος στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και να θεσπίσει ισχυρό πλαίσιο ως προς την ηθική χρήση της. Τόνισε πως η βασική υπόσχεση της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι «θα έχουμε ένα νέο εργαλείο για να εκπληρώσουμε τα όνειρά μας».

 

 

Το οικοσύστημα αριστείας οικοδομείται χρησιμοποιώντας σωστά τους πόρους. Όσον αφορά την εμπιστοσύνη, η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται ήδη παντού. Βρίσκεται στα κινητά μας τηλέφωνα, μας βοηθά στην μετάφραση, στον έλεγχο της φωνής, στις λίστες τραγουδιών στους υπολογιστές – και ακόμα κι αν οι υπηρεσίες τραγουδιών που χρησιμοποιώ μου δώσουν τραγούδια που δεν μου αρέσουν, θα βρω άλλα, δεν πειράζει. Αυτό δεν είναι επικίνδυνο.

 

 

Αλλά αν η τεχνητή νοημοσύνη βοηθάει τον γιατρό μου να καταλάβει τι είδους καρκίνο έχω, τότε είναι τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Όταν δηλαδή είναι θέμα ζωής ή θανάτου, θα πρέπει να είμαστε πολύ πιο αυστηροί για να είμαστε βέβαιοι ότι μπορούμε να την εμπιστευτούμε.

 

 

Και υπάρχει και μία τρίτη διάσταση που έχει να κάνει με τις ευαίσθητες τεχνολογίες. Τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, ματιών, φωνής, περπατήματος, του βηματισμού μας, των κινήσεων του σώματός μας. Εδώ υπάρχει ο κίνδυνος υπονόμευσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως είναι το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι, το να διαμαρτύρεται κανείς μαζί με άλλους ανθρώπους και το να έχουμε μια ελεύθερη κοινωνία – και γι’ αυτό θα πρέπει να φροντίσουμε να γνωρίζουμε τι κάνουμε όλοι και να συμφωνήσουμε πάνω σ’ αυτά.

 

 

Από τη φύση της επεκτατική

 

Ο καθηγητής Andrea Renda, μέλος του European Commission High level expert  Group για την τεχνητή νοημοσύνη, που ήταν στο πάνελ, μεταξύ άλλων επισήμανε: «Η τεχνητή νοημοσύνη από τη φύση της είναι επεκτατική, πράγμα που σημαίνει ότι είναι πιθανόν να εμπλέκεται σε οποιαδήποτε απόφαση θα λαμβάνεται στο μέλλον για έρευνα, για νομοθεσία ή οτιδήποτε».

 

 

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση», σύμφωνα με τον ίδιο, «δεν πρέπει να αντιμετωπίσει την τεχνητή νοημοσύνη ως σκοπό ή αυτοσκοπό, αλλά να τη χρησιμοποιήσει ως μέσο.» Δεν είναι μόνο για να βγάζουμε σέλφι, να λέμε τι ωραίοι που είμαστε, και να βάζουμε φιλτράκια για να γινόμαστε πιο όμορφοι, πρέπει να μπορέσουμε να επενδύσουμε πόρους για την τεχνητή νοημοσύνη, όπως και για άλλα πράγματα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να πετύχουμε ή να προσεγγίσουμε τους στόχους της βιωσιμότητας. Δεν είναι δυνατό να υπάρχουν πόροι για την τεχνητή νοημοσύνη χωρίς κάποια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Έχουμε αυτό το θηρίο απέναντι μας το οποίο, με κάποιον τρόπο, πρέπει να το δαμάσουμε.

 

 

Και εξήγησε: «Δεν θέλω να φανώ παλιομοδίτης αλλά, αν δείτε το μοντέλο που μας δίνει η κινεζική κοινωνία, με μια τεχνητή νοημοσύνη χωρίς όρια, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, θα διαπιστώσετε ότι αυτό είναι ένα κακό μοντέλο. Από την άλλη μεριά, βλέπουμε και στις ΗΠΑ αύξηση των ανισοτήτων. Πρέπει να δούμε τι τεχνητή νοημοσύνη θέλουμε. Γιατί πολλές φορές λέμε ότι χάσαμε το τρένο της καινοτομίας, ότι χάσαμε το τρένο της ανάπτυξης και δεν θα τα καταφέρουμε».

 

 

«Όλα τα όργανα της ΕΕ όμως θα πρέπει να προσπαθήσουν να βρουν τη χρυσή τομή ώστε να διασφαλιστούν όλοι οι στόχοι. Εγώ είμαι ακαδημαϊκός και η ακαδημαϊκή ύλη μάς λέει ότι η συμπληρωματικότητα της καλής νομοθεσίας, της καλής ρύθμισης με τη σωστή καινοτομία μπορεί να δώσει τον απαραίτητο, σωστό μέσο όρο. Θα πρέπει να σχεδιάσουμε σωστά την τεχνητή νοημοσύνη – και αυτό μπορεί να το κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί κατανοεί καλύτερα από άλλες περιοχές του κόσμου τα θεμελιώδη δικαιώματα».

 

 

Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη έχει σημασία και μας αφορά όλους;

 

Σύμφωνα με το EPRS (European Parliamentary Research Service), ο όρος AI (Αrtificial Ιntelligence) αναφέρεται σε μια ποικιλία μεθόδων, που εφαρμόζονται εξίσου καλά σε αυτοαναπαραγόμενα ρομπότ που θα μπορούσαν να έχουν ακραίες επιπτώσεις για τους επόμενους αιώνες της ανθρωπότητας, όπως και στα εργαλεία έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου.

 

 

Και οι δύο ονομάζονται AI, αλλά οι ομοιότητες τελειώνουν εκεί. Χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους σε διαφορετικά πλαίσια, με διαφορετικούς στόχους και διαφορετικές συνέπειες. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο είναι ένα εικαζόμενο, ίσως και απίθανο, μέλλον, ενώ το τελευταίο είναι γεγονός – είναι ήδη εδώ. Όλα τα είδη AI είναι άξια εξέτασης, αλλά για μια ουσιαστική και εποικοδομητική συζήτηση τα επιχειρήματα πρέπει να βασίζονται στις συγκεκριμένες μεθόδους, στο περιεχόμενο στα χρονικά πλαίσια που υπάρχουν και στις πιθανότητες να συμβούν πράγματα που αφορούν όλη την ανθρωπότητα.

 

 

Η ΕΕ εξετάζει σε δύο επίπεδα τις βασικές ευκαιρίες και προκλήσεις που παρουσιάζει η τεχνητή νοημοσύνη, κυρίως μάλιστα σε σχέση με τη λειτουργικότητα και την ετοιμότητα της τεχνολογίας. Το πρώτο τμήμα επικεντρώνεται στις ευκαιρίες και τις προκλήσεις που παρουσιάζονται σήμερα, ενώ το δεύτερο εξετάζει τις πιο μακροπρόθεσμες δυνατότητες στην ιατρική, την παραγωγή, τις κερδοσκοπικές ευκαιρίες, αλλά και τους κινδύνους και τις προκλήσεις που εξαρτώνται από τις μελλοντικές εξελίξεις και που μπορεί ποτέ να μην συμβούν.

 

 

Ο πρωταρχικός λόγος για τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να δεσπόσει στη ζωή μας τις επόμενες δεκαετίες οφείλεται βέβαια στην τεράστια δυνατότητα που παρουσιάζει, τόσο επί του παρόντος όσο και μακροπρόθεσμα, να ωφελήσει τη ζωή μας. Αυτό περιλαμβάνει την υποστήριξη πιο αποτελεσματικών συστημάτων υγείας, παραγωγής, μεταφοράς και λήψης αποφάσεων – καθώς και πιο απλά οφέλη, όπως μικρά κέρδη απόδοσης, καινοτομίες, ψυχαγωγία που παρέχεται από τον πολλαπλασιασμό των «gadgets».

Leave a Comment

 .