EMLO: Νομική «σανίδα σωτηρίας»

Posted by economia 12/03/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Mάρτιος 2020, τ. 992

ΓΑΛΑΖΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ της Δρος Άννας Μπρεδήμα*

 

 

 

 

 

 

Η διαδρομή και οι προοπτικές του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ναυτικού Δικαίου (European Maritime Law Organization/EMLO), που ίδρυσε προ 30 ετών μια ομάδα Ευρωπαίων νομικών ειδικευμένων στα ναυτιλιακά θέματα

 

 

 

 

Το 2020 η ευρωπαϊκή ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά νέων νομικών προκλήσεων: αυστηρότατοι περιβαλλοντικοί κανονισμοί προς αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, προκλήσεις δικαίου του ανταγωνισμού, πολύπλοκες εμπορικές κυρώσεις στη ναυτιλία, η δαμόκλειος σπάθη του Brexit με όλους τους αστάθμητους παράγοντες που το συνοδεύουν, επιθέσεις κατά ναυτιλιακών εταιρειών στο διαδίκτυο, ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση, επιπτώσεις στο κανονιστικό  πλαίσιο της ναυτιλίας από τις αλλαγές των προσώπων που προΐστανται στα ευρωπαϊκά όργανα από το 2019. Η επιτυχής αντιμετώπιση των ανωτέρω προκλήσεων θα απαιτήσει περισσότερη διαβούλευση των ναυτιλιακών εταιρειών με δικηγόρους και lobbyists.

 

 

Ιστορικό του EMLO

 

Ο EMLO (European Maritime Law Organization-Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ναυτικού Δικαίου)(1) μετρά τριάντα χρόνια ζωής και είναι βρετανικής προέλευσης. Ιδρύθηκε το 1991 στο Λονδίνο προς αντιμετώπιση θεμάτων ναυτιλιακού ανταγωνισμού τακτικών γραμμών εξ αφορμής υποθέσεων που εξέταζε η DGCOMP (Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο EMLO, πέραν των δικηγορικών γραφείων μελών του, συνεργαζόμενων με οικονομολόγους και σε συνεχή επαφή με όλο το ναυτιλιακό κύκλωμα για τη σφαιρική αντιμετώπιση των προκλήσεων, αποτελεί ένα υψηλού επιπέδου ανεξάρτητο και ουδέτερο επιστημονικό forum συζήτησης/έρευνας θεμάτων ευρωπαϊκού ναυτικού δικαίου.

 

 

 

 

 

Δίκαιο Ανταγωνισμού

 

Για αρκετά χρόνια τα μέλη του EMLO, κυρίως προερχόμενα από την αφρόκρεμα των δικηγορικών γραφείων της Ευρώπης που ειδικεύονται στο ναυτικό και ευρωπαϊκό δίκαιο, επικεντρώθηκαν στα θέματα δικαίου του ανταγωνισμού. Τις δεκαετίες του 1990-2000 το βασικό θέμα ήταν αρχικά η ρύθμιση και αργότερα η κατάργηση του θεσμού των liner conferences στις τακτικές γραμμές πλοίων κοντέινερς. Δόθηκαν ομηρικές μάχες στα Συνέδρια του EMLO υπέρ και κατά του θεσμού των conferences. Η τελική κατάληξη ήταν η μονομερής κατάργησή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ εξακολούθησαν να ρυθμίζονται από τις νομοθεσίες πολλών χωρών ανά την υφήλιο. Σε σχετική ομιλία μου στον EMLO υποστήριξα την ανάγκη διαβούλευσης της DGCOMP με τις αρχές ανταγωνισμού εκτός Ευρώπης προς αντιμετώπιση των conferences από κοινού αντί της μονομερούς κατάργησής τους από την ΕΕ.  Οι συζητήσεις του EMLO αντικατοπτρίζονται σε ειδική έκδοση με τίτλο: «Οδηγός του EMLO για το Ευρωπαϊκό Δίκαιο Ανταγωνισμού στη Ναυτιλία και τα Λιμάνια»(2).

 

Στη συνέχεια, ο EMLO ασχολήθηκε με την αντιμετώπιση του φαινομένου των global alliances στις τακτικές γραμμές. Το ετήσιο Συνέδριο 6-7/11/2014 συγκέντρωσε ομιλητές από την ΕΕ, τις ΗΠΑ και την Κίνα, δεδομένου ότι το φαινόμενο απασχολούσε τις αρχές ανταγωνισμού και των τριών μπλοκ. Πρόσφατα τέθηκε επί τάπητος το νομικό μέλλον του θεσμού των consortia τακτικών γραμμών. Τα consortia αναγνωρίζονται από το 1992 και η ισχύς του Κανονισμού 906/2009, που τους χορηγεί ομαδική απαλλαγή υπό όρους (block exemption) από τους κανόνες ανταγωνισμού, λήγει στις 25/4/2020. Μέχρι τότε η DGCOMP πρέπει να έχει αποφασίσει εάν θα καταργήσει τον Κανονισμό, εάν θα τον παρατείνει, εάν θα τον τροποποιήσει επί το αυστηρότερο. Στις 21/11/2019 η DGCOMP εκδήλωσε την πρόθεση να τον παρατείνει ως έχει.

 

Το θέμα συζητήθηκε ευρύτατα στα Συνέδρια του EMLO, με διαξιφισμούς ως προς το κατά πόσον η ναυτιλία πρέπει να καλύπτεται από τους ίδιους κανόνες ανταγωνισμού που ισχύουν για τους άλλους τομείς οικονομικής δραστηριότητας ή να τυγχάνει ιδιαίτερης μεταχείρισης, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του ναυτιλιακού τομέα και τον διεθνή χαρακτήρα του. Επειδή η ναυτιλία παραμένει στο στόχαστρο των αρχών ανταγωνισμού χωρών εντός/εκτός Ευρώπης, ο ανταγωνισμός θα παραμείνει το βασικό θέμα του EMLO.

 

 

Επέκταση δραστηριοτήτων του EMLO

 

Ο Δρ Vincent Power, που ανέλαβε την προεδρία του EMLO στις 1/1/2020, διαπιστώνει την εκ των πραγμάτων επέκταση των δραστηριοτήτων του, με τις συζητήσεις να καλύπτουν όλες τις πτυχές του ευρωπαϊκού ιδιωτικού και δημοσίου ναυτικού δικαίου με έμφαση στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις (θαλάσσια και ατμοσφαιρική ρύπανση από τα πλοία).

 

Τα ετήσια Συνέδρια και Σεμινάρια του EMLO συγκεντρώνουν διακεκριμένους  ομιλητές προερχόμενους εντός και εκτός Ευρώπης, όπως είναι η Επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ Margrethe Vestager, ο Henrik Morch, διευθυντής μεταφορών στην  DGCOMP, η Magda Kopczynska, διευθύντρια θαλασσίων μεταφορών στην DGMOVE (Γενική Δ/νση Μεταφορών) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και ο Πάνος Λασκαρίδης, πρώην πρόεδρος της ECSA (Ευρωπαϊκής Ένωσης Εφοπλιστικών Ενώσεων).

 

Στα μέλη του συγκαταλέγονται η Rebecca Dye, Επίτροπος της Ομοσπονδιακής Ναυτιλιακής Επιτροπής των ΗΠΑ, και ο Richard Lidinski, πρώην πρόεδρος αυτής. Τα Συνέδρια του EMLO παρακολουθούνται από ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων: δικαστές, Ευρωπαίους αξιωματούχους, εφοπλιστές, φορτωτές, τραπεζίτες, ακαδημαϊκούς και φοιτητές νομικής. Τα Συνέδρια διεξάγονται σε διαφορετικά μέρη της Ευρώπης: Αμβούργο, Αμβέρσα, Κοπεγχάγη, Μάλτα, Γένοβα, Λονδίνο, Πειραιά, Λεμεσό.

 

Με την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, ο EMLO αναμένεται να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία. Θα υπάρχουν θέματα όπου το ευρωπαϊκό δίκαιο θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στο παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο και να επηρεάζει τις ρυθμίσεις που θα υιοθετήσει η Μεγάλη Βρετανία για τη μετά Brexit εποχή.

 

Στις περιπτώσεις αυτές ο EMLO θα μπορεί να παράσχει μια «νομική σανίδα σωτηρίας» για την ασφαλή πλεύση μέσα από την πολυπλοκότητα της διεθνούς και ευρωπαϊκής ναυτιλιακής νομοθεσίας.

 

Ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του EMLO από την αρχή της λειτουργίας του, σας μεταφέρω την εμπειρία μου: Υπήρξε ένα πολύ μεγάλο σχολείο για εμένα. Εξετάζαμε τα διάφορα θέματα από πολλές οπτικές γωνίες. Στο 30μελές Συμβούλιό του αναφέρονταν εμπειρίες χειρισμού των βασικών cases του δικαίου ανταγωνισμού από τους χειριστές τους με αυστηρή τήρηση της δικηγορικής δεοντολογίας και των κανόνων του Chatham House περί εμπιστευτικότητας των συζητήσεων(3). Υπό την ανωτέρω ιδιότητα, συμμετείχα στη διοργάνωση του ετήσιου Συνεδρίου (18/10/2019) στη Λεμεσό, που έβαλε την Κύπρο στον χάρτη του EMLO ως ναυτιλιακό κέντρο δραστηριοτήτων της Ανατολικής Μεσογείου και, παλαιότερα (17/4/2015), σε Σεμινάριο στην Αθήνα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

 

 

 

Ο νέος πρόεδρος του EMLO

 

Σημαντική αναμένεται να είναι η συμβολή του νέου προέδρου του EMLO Δρος Power. Διαπρεπής δικηγόρος και ακαδημαϊκός της Ιρλανδίας και συγγραφέας του σημαντικότερου και βραβευμένου βιβλίου για το ευρωπαϊκό ναυτικό δίκαιο, κατανοεί τις μελλοντικές προκλήσεις και προωθεί την αναγκαία αναδιάρθρωση του Οργανισμού.

 

Ο Δρ Power ακολουθεί τα βήματα τεσσάρων δικαστών, πρώην προέδρων του EMLO: του Λόρδου Gordon Slynn, του Thijmen Koopmans (δικαστών του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου), του sir Francis Jacobs (γενικού εισαγγελέα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου) και του Λόρδου Nicholas Phillips, πρώτου προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Supreme Court) της Αγγλίας.

 

Με την πρακτική αλλά και την ακαδημαϊκή του εμπειρία (διδάσκει στο University College Cork, Ιρλανδία, στο Πανεπιστήμιο Dalhousie, Καναδάς, και μετέχει στο ΔΣ του περίφημου Trinity College Δουβλίνου), είναι ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση.

 

 

 

Συμπεράσματα

 

Σήμερα περισσότερο παρά ποτέ η ευρωπαϊκή και η ελληνική ναυτιλία έχουν άμεση ανάγκη  από νομικές συμβουλές για να αντιμετωπίσουν την πολυπλοκότητα των προκλήσεων της διεθνούς και ευρωπαϊκής ναυτιλιακής νομοθεσίας, και να παρακάμψουν τον σκόπελο υπέρογκων προστίμων. Τα  Συνέδρια του EMLO αποτελούν μια πηγή έγκαιρης, έγκυρης και διακεκριμένης διαβούλευσης για τους Ευρωπαίους δικηγόρους και τους συμμετέχοντες στο ναυτιλιακό πλέγμα δραστηριοτήτων. Το επόμενο Σεμινάριο του EMLO θα διεξαχθεί στο Δουβλίνο (27/3/2020) και το Ετήσιο Συνέδριο στο Λονδίνο (20/11/20). 

 

 

 


 

 

Σύμβουλος Ευρωπαϊκής Ναυτιλιακής Πολιτικής, Κυπριακή Ένωση Πλοιοκτητών, Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω (ε.τ.)

 

 

1. Ιστοσελίδα EMLO: www.emlo.org

2. Βάσει των Κανόνων του Chatham House, πληροφορίες που ανακοινώνονται σε μια συνεδρίαση μπορούν να ανακοινωθούν από τους παρόντες προς τα έξω, αλλά δεν μπορεί να αναφερθεί η πηγή των πληροφοριών.

 

Leave a Comment