«Ακόμα είμαστε στην αρχή»

Posted by economia 23/03/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Mάρτιος 2020, τ. 992

Συνέντευξη στη Ρίτα Ζαχαριάδου

 

 

 

 

Ο Αριστείδης Μπελλές, ο άλλοτε ισχυρός CEO του Νηρέα, ανοίγει τα χαρτιά του, μιλώντας για λάθη

και παραλείψεις που έγιναν την περίοδο της δεκαετούς κρίσης

 

 

 

Υπήρξατε ένας από τους πρωτεργάτες και διακεκριμένος επιχειρηματίας στην ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια. Τριάντα χρόνια μετά ο απολογισμός είναι αποκαρδιωτικός.

 

Θα διαφωνήσω μαζί σας στο ότι ο απολογισμός στον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας είναι αποκαρδιωτικός. Ίσα-ίσα, πιστεύω ότι ο κλάδος αυτός απέδειξε ότι παρά την τρομακτική κρίση της χώρας, παρά τον αθέμιτο ανταγωνισμό της γείτονος Τουρκίας, συνεχίζει όχι μόνο να παράγει αλλά και να εξάγει τα προϊόντα του σε περισσότερες από τριάντα χώρες. Χάρη στον κλάδο αυτό το ισοζύγιο αλιευμάτων της Ελλάδας, που για δεκαετίες ολόκληρες ήταν αρνητικό, τα τελευταία είκοσι χρόνια περίπου είναι σταθερά θετικό. Θα πρέπει επίσης όλοι να θυμόμαστε πόσοι άλλοι κλάδοι της εθνικής μας οικονομίας κυριολεκτικά διαλύθηκαν, με πρώτο και καλύτερο τον τραπεζικό κλάδο, που στην κυριολεξία πτώχευσε ολοσχερώς, τις κατασκευές, τις χαλυβουργίες κ.λπ. Στον κλάδο όμως της ιχθυοκαλλιέργειας οι επιχειρήσεις άλλαξαν απλώς χέρια – και αυτό, κατά την άποψή μου, οφείλεται κυρίως στην οικονομική κρίση που αντιμετώπισε η χώρα, στις τράπεζες και την έλλειψη ρευστότητας, γεγονός που στέρησε χρήματα σε επιχειρήσεις οι οποίες από τη φύση τους θεωρούνται εντάσεως κεφαλαίου.

 

 

Ποιος είναι ο απολογισμός σας για έναν κλάδο ο οποίος τη δεκαετία του 2000 είχε τα σκήπτρα στην ευρωπαϊκή παραγωγή; Πολλές εταιρείες μπήκαν στο χρηματιστήριο.

 

Σήμερα όλες σχεδόν έχουν βγει και οι ιδρυτές τους, στην πλειονότητά τους, έχουν αποσυρθεί οικειοθελώς!

 

Προσωπικά για μένα, ως ιδρυτή του μεγαλύτερου πανευρωπαϊκά ομίλου, ο απολογισμός –παρά την πίκρα μου που έχασα την εταιρεία που ίδρυσα– είναι όχι μόνο θετικός, αλλά με γεμίζει υπερηφάνεια για ό,τι έχω δημιουργήσει. Ο Νηρέας, ήταν και παραμένει ένα λαμπρό στολίδι για την εθνική οικονομία της χώρας. Τώρα, αν συνέβαλαν κι άλλοι παράγοντες, είτε εξαιτίας λαθών των επιχειρηματιών και του μάνατζμεντ άλλαξαν οι μέτοχοι των εταιρειών, είτε ακόμη και εξαιτίας της πολυετούς κρίσης που σας ανέφερα, αυτό είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να τονίσω ότι δυσκολίες προέκυψαν και επειδή η γειτονική μας χώρα, η Τουρκία, είχε εξαιρετικά κίνητρα για την ανάπτυξη των τουρκικών ιχθυοκαλλιεργειών, δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Όσο για τους ιδρυτές, θέλω να επισημάνω ότι κανένας εξ αυτών των παραπάνω εταιρειών δεν αποσύρθηκε οικειοθελώς. Απλώς οδηγήθηκαν προς την έξοδο, όταν οι τράπεζες αποφάσισαν να επιβάλουν τη μετατροπή μέρους των δανείων των επιχειρήσεων σε κεφάλαιο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, αυτόματα, οι μεν τράπεζες έγιναν μεγαλομέτοχοι, οι δε ιδρυτές μικρομέτοχοι. Συνεπώς, δεν υπήρχε καμία εναλλακτική λύση για τους παλιούς μετόχους. Όταν λοιπόν οι νέοι μέτοχοι αποφάσισαν να βγάλουν τις εταιρείες από το χρηματιστήριο, αναγκαστικά η λύση ήταν μονόδρομος: να πουλήσουν όλες τους τις μετοχές. Την εποχή της μεγάλης χρηματιστηριακής ανόδου ακολούθησε και ο δικός μας κλάδος. 

 

 

Μετά από τόσες αυξήσεις κεφαλαίου είναι απορίας άξιον πώς οι εισηγμένες εταιρείες χρωστούσαν τεράστια ποσά στις τράπεζες, με τα γνωστά αποτελέσματα. 

 

Πράγματι, έγιναν μεγάλες αυξήσεις κεφαλαίου, αλλά αντίστοιχα δημιουργήθηκαν μεγάλες οικονομικές οντότητες και, όπως είπαμε, έγιναν και επιχειρηματικά λάθη.

 

 

Τι έφταιξε κατά τη δική σας γνώμη και απαξιώθηκε το προϊόν; Γιατί ναυάγησαν οι προσπάθειες να φτιάξουμε επώνυμο προϊόν;

 

Το προϊόν κάθε άλλο παρά έχει απαξιωθεί. Ακολουθεί απλώς την πορεία κάθε commodity προϊόντος. Στις εποχές όπου η παραγωγή είναι μεγαλύτερη της ζήτησης πέφτουν οι τιμές και το αντίστροφο. Όταν παρακολουθείς τη γειτονική Τουρκία, της οποίας το κόστος παραγωγής δεν υπερβαίνει το ήμισυ του αντίστοιχου ελληνικού κόστους, είτε αυτό οφείλεται σε διολίσθηση του νομίσματός τους είτε στο ότι το κράτος έχει επιλέξει να επιδοτεί με 0,5 ευρώ ανά κιλό παραγόμενου ψαριού, τότε είναι κατανοητό πως οι Τούρκοι μπορούν να πουλάνε φθηνά τα ψάρια τους με ικανοποιητική κερδοφορία σε αντίθεση με τις ελληνικές επιχειρήσεις, που λειτουργούν με ζημιές. Σε ό,τι αφορά το ερώτημα να γίνει το ψάρι επώνυμο, πρέπει να το θέλουν και οι μεγάλες αλυσίδες των σούπερ μάρκετ, μια ενέργεια που τους εύρισκε παντελώς αντίθετους. Ο Νηρέας για πολλά χρόνια είχε πείσει την ΑΒ Βασιλόπουλος να βάλει τη δική του φίρμα στο προϊόν. Με τα χρόνια και αυτό καταργήθηκε.

 

 

Με την ενδυνάμωση των μεγάλων εταιρειών του κλάδου εφαρμόστηκε και ο περιορισμός του αριθμού των αδειών λειτουργίας νέων μονάδων. Εκτιμάτε ότι η ενέργεια αυτή έδωσε λύσεις;

 

Ο περιορισμός των αδειών, ή καλύτερα η όποια αύξηση της παραγωγής συναρτώμενη της ζήτησης, πάντα δίνει λύσεις και αυξήσεις τιμών. Απαραίτητη όμως προϋπόθεση γι’ αυτό είναι να ελέγχεται πραγματικά η τήρηση ή μη του κάθε μέτρου, κάτι που ουδέποτε έγινε στην Ελλάδα.

 

 

 

Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργιών αποτέλεσε έναν δυναμικό φορέα στα χρόνια της ανάπτυξης του κλάδου. Γιατί δεν κατόρθωσε να οργανώσει τις εταιρείες προς μια κοινή κατεύθυνση, έναν στόχο;

 

Δυστυχώς, και αυτός ο κλάδος ακολούθησε το σύνδρομο της έλλειψης συνεννόησης μεταξύ των παραγωγών. Και στον κλάδο αυτόν λοιπόν, δεν υπήρχε ένας φορέας που να εκπροσωπεί όλο τον κλάδο, αλλά δημιουργήθηκαν στην πορεία τρεις φορείς! Και εδώ αξίζει να σημειώσω πως «όπου λαλούν πολλά κοκόρια αργεί να ξημερώσει»!

 

 

 

Γιατί τόσα χρόνια δεν πείσατε τον κόσμο για την ωφελιμότητα του ψαριού και σήμερα αρκετοί στρέφονται κατά των μονάδων παραγωγής, χαρακτηρίζοντάς τις οικολογικά καταστροφικές και τα προϊόντα ως κατώτερης αξίας σε σύγκριση με το ελεύθερο ψάρι;

 

Διαφωνώ κάθετα μαζί σας στο ότι δεν πείσαμε τον κόσμο για την ωφελιμότητα των ψαριών και ότι όλοι –αν είναι δυνατόν!– στρέφονται κατά των μονάδων παραγωγής.
Σας θυμίζω ότι ο κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας, από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, ανεβάζει την παραγωγή του ετησίως κατά εκατοντάδες χιλιάδες τόνους, κάτι που αποδεικνύει την τεράστια απήχηση που έχουν τα προϊόντα του ως απολύτως υγιεινά και θρεπτικά στη συνείδηση του καταναλωτή. Μην λησμονείτε ότι σήμερα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων, το 51% της κατανάλωσης ψαριών προέρχεται από την ιχθυοκαλλιέργεια. Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στους πάγκους των σούπερ μάρκετ για να διαπιστώσει ότι στο 90% της χωρητικότητάς τους διαθέτουν ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας! Τώρα, αν τα ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας έχουν χαμηλότερη τιμή από τα άγρια ψάρια, αυτό είναι εντελώς λογικό, αφού ακολουθούν τα κοτόπουλα με τα αλανιάρικα, τα γουρουνόπουλα με τα αγριογούρουνα κ.λπ.

 

 

 

Τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη προσπάθεια να στραφούμε σε οικολογικά προϊόντα. Κατά τη γνώμη σας έχει περιθώρια να αναπτυχθεί το βιολογικό ψάρι στην Ελλάδα;

 

Όχι. Δεν υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης του βιολογικού ψαριού, λόγω του υπέρμετρου κόστους παραγωγής του.

 

 

 

Κάνοντας έναν απολογισμό του έργου σας, αν ξεκινούσατε σήμερα τι θα αλλάζατε;

 

Θα πρόσεχα πιο ευλαβικά τη ρευστότητα των επιχειρήσεών μου, κρατώντας πάντα ισορροπία μεταξύ ιδίων και ξένων κεφαλαίων. Πιθανότατα επίσης, αν δεν με ενδιέφερε η χώρα μου, θα επένδυα πολύ περισσότερα στην Τουρκία.

 

 

 

Θα προτρέπατε τους νέους να ασχοληθούν σήμερα με τον κλάδο;

 

Αναφανδόν, ναι. Θα προέτρεπα τους νέους ν’ ασχοληθούν με την ιχθυοκαλλιέργεια. Ακόμα είμαστε στην αρχή. Η χώρα μας έχει ανάγκη από νέους επιστήμονες, με όραμα και φιλοδοξίες. 

Leave a Comment

 .