Επιστροφή στις «σύγχρονες» ρίζες

Posted by economia 02/07/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούλιος 2020, τ. 996

ΣΕΒ του Αντώνη Κεφαλά

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι στην ομιλία του, μετά την εισαγωγή, η πρώτη αναφορά του νέου προέδρου του ΣΕΒ Δημήτρη Παπαλεξόπουλου ήταν στον ρόλο του Συνδέσμου. Η προσπάθεια του ΣΕΒ να υπάρξει ενιαία φωνή της σύγχρονης ανταγωνιστικής επιχειρηματικότητας χρονολογείται ήδη από την αρχή της μεταπολίτευσης. Τους σπόρους έσπειρε ο Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος, πατέρας του σημερινού προέδρου. Ο Οδυσσέας Κυριακόπουλος έσπρωξε την πόρτα και ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος την άνοιξε διάπλατα, μετονομάζοντας τον ΣΕΒ από Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών σε Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας.

 

Το αυτονόητο στην καπιταλιστική Δύση δεν ήταν, όμως, αποδεκτό στη φθονερή Ελλάδα της συνδικαλιστικής κυριαρχίας, των κρατικοδίαιτων επιχειρήσεων, των πελατειακών σχέσεων. Εξάλλου, ο Σύνδεσμος Ελλήνων Βιομηχάνων μπορεί να είχε κάνει ένα πρώτο βήμα εκσυγχρονισμού αλλάζοντας το όνομά του σε Σύνδεσμο Ελληνικών Βιομηχανιών, αλλά μέρος των επιχειρήσεων υιοθέτησε «κυνικές πρακτικές που επιτρέπουν σε αρκετούς να αμφισβητούν τη συμβολή των επιχειρήσεων στο κοινό καλό», όπως κομψά το έθεσε ο Δ. Παπαλεξόπουλος. Το ιστορικό χάσμα μεταξύ βιομηχανίας και κράτους, όπως και μεταξύ βιομηχανίας και εμπορίου, δεν άφηνε πολλά περιθώρια για γεφυροποιούς. Ιδιαίτερα όταν οι ηγεσίες του ΣΕΒ δεν δίσταζαν να έρθουν σε σύγκρουση με τον πολιτικό κόσμο, κατηγορώντας τον για άκρατο παρεμβατισμό και αδυναμία να κατανοήσει τα προβλήματα που εμπόδιζαν την ανάπτυξη της σύγχρονης επιχειρηματικότητας. Για τους εξαρτώμενους από το κράτος επιχειρηματίες η τακτική αυτή ήταν περίπου ανάθεμα.

 

Δεν ήταν λίγες οι φορές που τα κόμματα εξουσίας προσπάθησαν να υπονομεύσουν τον ΣΕΒ – ιδίως στις περιπτώσεις όπου είχαν να κάνουν με ηγεσία-ακτιβιστή, όπως ο Δ. Δασκαλόπουλος. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως, το ανήγαγε σε ανώτερη τέχνη: εκμεταλλεύτηκε την παραδοσιακή δυσπιστία μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, και επέλεξε να προωθήσει την ανεξαρτοποίηση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος. Παράλληλα, ορισμένες άστοχες κινήσεις του κλάδου μελετών του ΣΕΒ δημιούργησαν την εντύπωση ότι ο ΣΕΒ των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας έγερνε προς το μέρος των επιχειρήσεων σε βάρος της βιομηχανίας. Η ίδρυση της Ελληνικής Παραγωγής συνετέλεσε στην περαιτέρω πολυφωνία του κλάδου, αλλά και του συνόλου του επιχειρηματικού κόσμου.

 

 

Η νέα ηγεσία του ΣΕΒ δείχνει πως επιδιώκει την υποβάθμιση των διχαστικών διαφορών και την ανάδειξη ισχυρής ομοφωνίας του επιχειρηματικού κόσμου. Η λογική της δανείζεται από το παγκόσμιο περιβάλλον: όπως οι παγκόσμιες προκλήσεις απαιτούν παγκόσμιες λύσεις, έτσι και τα εθνικά προβλήματα απαιτούν εθνικές λύσεις: η φορολογία, η λειτουργία της δικαιοσύνης, η ποιότητα της εκπαίδευσης, το καταπιεστικό ρυθμιστικό περιβάλλον, η ανεπάρκεια και το κόστος της χρηματοδότησης είναι προβλήματα οριζόντια, που απασχολούν το σύνολο της επιχειρηματικότητας. Το κάλεσμα είναι σαφές: ελάτε να τα αντιμετωπίσουμε μαζί, διαφορετικά θα πέσουμε όλοι μαζί. Ήδη, οι κατά καιρούς τεταμένες σχέσεις ΣΕΒ-ΕΒΕΑ φαίνεται να απαλύνονται με φιλική επιστολή του Κωνσταντίνου Μίχαλου προς τον Δ. Παπαλεξόπουλο, ενώ είναι γνωστές οι καλές σχέσεις μεταξύ της νέας ηγεσίας του ΣΕΒ και πρωταγωνιστών της Ελληνικής Παραγωγής, όπως ο Όμιλος Στασινόπουλου.

 

Είναι σαφής η εκτίμηση του ΣΕΒ πως η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και η κρίση του κορονοϊού συνθέτουν μια ευνοϊκή συγκυρία για την προώθηση απαραίτητων αλλά χρόνια καθυστερημένων μεταρρυθμίσεων.  Επιζητεί αυτό να γίνει όχι μονοδιάστατα σύμφωνα με τις  προδιαγραφές της ΕΕ (αύξηση του ποσοστού του δευτερογενούς τομέα στο ΑΕΠ) αλλά, ουσιαστικότερα, με την αναγνώριση και υιοθέτηση συγκεκριμένων πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών κατευθύνσεων που θα δημιουργήσουν ένα νέο επιχειρηματικό περιβάλλον.

 

Σε καθεστώς αυξανόμενων ανισοτήτων, η αναγνώριση του διευρυμένου κοινωνικού ρόλου των επιχειρήσεων φαίνεται να αποτελεί έναν από τους παράγοντες που θα προσδιορίσουν το νέο, κατά ΣΕΒ, περιβάλλον. Όπως τονίζει ο Δ. Παπαλεξόπουλος, «η ενδυνάμωση της σχέσης των επιχειρήσεων με την κοινωνία εξαρτάται πρωταρχικά από εμάς τις επιχειρήσεις, ξεκινώντας με διάθεση αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης». Στο σημείο αυτό ο ΣΕΒ αναδεικνύει εκείνες τις βέλτιστες πρακτικές που οδηγούν στην επίτευξη του στόχου: η αξιοκρατία, η εκπαίδευση και εξέλιξη των εργαζομένων, η εξωστρέφεια, η καινοτομία, η εταιρική διακυβέρνηση. Συμπερασματικά: η επιχείρηση μπορεί να ζητήσει τη βοήθεια του κράτους εφόσον και η ίδια βοηθά το κράτος.

 

Ο ΣΕΒ δείχνει να απορρίπτει την παραδοσιακή προσέγγιση στην έννοια της βιομηχανικής πολιτικής και να υιοθετεί τις πιο σύγχρονες τάσεις των New Structural Economics της Παγκόσμιας Τράπεζας. Ο προσδιορισμός εθνικών πρωταθλητών είναι αδόκιμος, επειδή το συγκριτικό πλεονέκτημα αλλάζει με τις αλλαγές στις ευρύτερες συνθήκες – π.χ., η συντόμευση του μήκους των εφοδιαστικών αλυσίδων λόγω της επιβράδυνσης της παγκοσμιοποίησης, ανοίγει νέες ευκαιρίες για την Ελλάδα. Και οι νέες συνθήκες επιβάλλουν την επένδυση σε τομείς όπως η υγεία, η ενέργεια, η κλιματική αλλαγή, ο ψηφιακός κόσμος, η εκπαίδευση.

 

Στην ομιλία του, ο πρωθυπουργός φάνηκε να κινείται λίγο-πολύ πάνω στις ίδιες συντεταγμένες με τον ΣΕΒ. Είναι η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια που οι δύο πλευρές δεν δείχνουν κάποια αντιπαλότητα. Με τις δυσοίωνες αλλά ακριβείς προβλέψεις του, ο Δ. Δασκαλόπουλος είχε φέρει σε δύσκολη θέση όλες τις κυβερνήσεις της περιόδου 2006-2014. Ο Θ. Φέσσας είχε από την αρχή απέναντί του τον ΣΥΡΙΖΑ ως εχθρό της επιχειρηματικότητας. Ο Δ. Παπαλεξόπουλος έχει τη μοναδικότητα της φίλιας κυβέρνησης. Στη νέα ηγεσία του ΣΕΒ εναπόκειται να αρθρώσει και ένα νέο όραμα για την επιχειρηματικότητα, ενώ η Ευρώπη αλλάζει, οι γεωπολιτικές ισορροπίες ανατρέπονται και τα παγκόσμια προβλήματα δεν επιδέχονται καθυστερήσεις και μεσοβέζικες λύσεις για την αντιμετώπισή τους.

 

 

 

 

Τι μας «λέει» το νέο ΔΣ

 

Στο παρελθόν, ο δυαδισμός στην ηγεσία του ΣΕΒ δεν διακρίθηκε πάντα για την επιτυχία του. Ο Δ. Παπαλεξόπουλος, όμως, φαίνεται να ποντάρει στη λογική της σύγχρονης σχέσης μετόχου και μάνατζερ: αναλαμβάνει πρόεδρος του ΔΣ, ενώ ένας πετυχημένος επαγγελματίας μάνατζερ, ο Ευθύμιος Βιδάλης, αναλαμβάνει πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής, ως ένας Chief Operating Officer. Ο Βιδάλης έχει μακρά θητεία μάνατζερ στη διοίκηση, πρώτα στις ΗΠΑ, στην Owens Corning, και στη συνέχεια στον Όμιλο S&B και στην Τιτάν. Ταυτόχρονα, έχει συνεργαστεί στον ΣΕΒ με τον Οδυσσέα Κυριακόπουλο και τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο – οπότε γνωρίζει την οργάνωση καλά. Η προσωπική σχέση με τον νέο πρόεδρο θα συνεισφέρει στην ομαλή λειτουργία του ΣΕΒ.

 

Η έμφαση στη βιομηχανία φαίνεται από τη σύνθεση του ΔΣ και τους κλάδους που εκπροσωπούνται. Τις τρεις αντιπροεδρίες κατέχουν οι Ευάγγελος Μυτιληναίος, Σπύρος Θεοδωρόπουλος και Ιωάννης Αθ. Γιώτης. Για πρώτη φορά η φαρμακοβιομηχανία αποκτά σημαντικό ρόλο με την Ιουλία Τσέτη και τον Θ. Τρύφων, παρουσία έχουν οι όμιλοι Βαρδινογιάννη, Κόκκαλη και τα ΕΛΠΕ, ενώ η συμμετοχή των ομίλων Λάτση και Περιστέρη, της Aegean, του ΟΤΕ και της Alpha Bank σηματοδοτεί τη σημασία που αποδίδεται στις μη αμιγώς βιομηχανικές επιχειρήσεις.

 

 

Leave a Comment