Ελληνική ναυπηγική βιομηχανία: η επιστροφή (;)

Posted by economia 11/09/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2020, τ. 998

BUSINESS NEWS της Μαρίνας Πρωτονοταρίου

 

 

 

 

Κρίσιμη χρονιά για τα ελληνικά ναυπηγεία αναδεικνύεται το 2020, καθώς μετά την επιτυχημένη ιδιωτικοποίηση του Νεώριου στη Σύρο, το 2018, φαίνεται πως φέτος λύνεται ο γόρδιος δεσμός και για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας και τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά – και η ναυπηγική βιομηχανία θα αναγεννηθεί ξανά στην Ελλάδα.

 

Ειδικά το επόμενο τρίμηνο θα είναι καθοριστικό για το μέλλον των Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά. Κυβέρνηση, ιδιοκτήτες, εργαζόμενοι και υποψήφιοι επενδυτές βρίσκονται σε διαβούλευση προκειμένου να προχωρήσει η εξυγίανση των Ναυπηγείων Ελευσίνας και των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, διασφαλίζοντας παράλληλα τις συνολικά 1.350 θέσεις εργασίας. Καταλύτης των εξελίξεων είναι τα εξοπλιστικά προγράμματα του Πολεμικού Ναυτικού, που έχουν προτεραιότητα λόγω της τουρκικής «γαλάζιας πατρίδας».

 

Κινητήριος δύναμη στις εξελίξεις στα ελληνικά ναυπηγεία, εκτός από τα εξοπλιστικά προγράμματα, είναι το αμερικανικό ενδιαφέρον. Οι ΗΠΑ έχουν στρατηγικά σχέδια στον χώρο της ναυπηγικής βιομηχανίας και, αφού έκαναν την αρχή με το Νεώριο Σύρου και την Ελευσίνα, εξετάζουν και την προοπτική των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι εντός του φθινοπώρου θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Ελλάδα κλιμάκιο του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού για την αξιολόγηση των υποδομών του.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανάπτυξη της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην οικονομία και στην εξισορρόπηση του ισοζυγίου αγαθών της χώρας, μέσω της κάλυψης μεγαλύτερου τμήματος των αναγκών της ελληνικής ναυτιλίας αλλά και μέσω της αύξησης των εξαγωγών. Τέλος, σημαντικές διαστάσεις του ρόλου της ναυπηγικής βιομηχανίας για τη χώρα σχετίζονται με την ανάπτυξη και διάχυση της τεχνολογίας, με τις επιδράσεις σε τοπικό επίπεδο, αλλά και με την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και την άμυνα σε εθνικό επίπεδο.

 

Παράλληλα, τόσο τα ναυπηγεία και οι άλλες ναυπηγοεπισκευαστικές μονάδες όσο και οι υπόλοιπες επιχειρήσεις που τα τροφοδοτούν βρίσκονται στην πλειονότητά τους συγκεντρωμένες σε πολύ συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές της χώρας (περιοχή Πειραιά-Περάματος-Σαλαμίνας-Ελευσίνας-Σχιστού, Σύρου, Χαλκίδας). Αυτό συνεπάγεται ότι οι δραστηριότητες της ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας έχουν ιδιαίτερη σημασία για την απασχόληση και τη συνοχή στις τοπικές κοινωνίες των περιοχών αυτών. Επιπλέον, η ναυπηγική βιομηχανία έχει ιδιαίτερη σημασία από πλευράς εθνικής άμυνας, όσον αφορά το σκέλος της εξασφάλισης της δυνατότητας κατασκευής και συντήρησης πλοίων και υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ καλύπτει και τις ανάγκες συντήρησης των πλοίων της εγχώριας ακτοπλοΐας, λειτουργίας ιδιαίτερα σημαντικής για την ασφάλεια των μεταφορών σε μια νησιωτική χώρα όπως η Ελλάδα.

 

 

 

Ναυπηγεία Σύρου

 

Τα Ναυπηγεία Σύρου, που πλέον ονομάζονται Onex Neorion Shipyards, προχωρούν σε μια νέα επένδυση ύψους 15 εκατ. ευρώ. Η Onex Neorion Shipyards αγοράζει μια δεξαμενή Anamax Plus, στο πλαίσιο της αύξησης των δραστηριοτήτων της μέσω της επέκτασης του πελατολογίου της. Η Onex Shipyards, με την επένδυση αυτή, στοχεύει στην έλευση περισσότερων από 50 πλοία ετησίως στο Ναυπηγείο Σύρου, εξασφαλίζοντας έτσι τη συνέχιση ανάπτυξης των εργασιών του ναυπηγείου.

 

Τα ναυπηγεία έχουν ήδη πελατολόγιο 1.000 πλοίων και διαρκώς προστίθενται νέα, τα οποία δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν καθώς μέχρι τον Νοέμβριο τα πάντα είναι κλεισμένα. Όπως ανέφερε η διοίκηση της εταιρείας σε πρόσφατη εκδήλωση στη Σύρο, «υπάρχει μια σειρά δεκάδων πλοίων τα οποία καθημερινά περισσεύουν και δεν μπορούμε να εξυπηρετήσουμε».

 

Σε αυτό το πλαίσιο, δημιουργήθηκε χώρος στις εγκαταστάσεις όπου έχουν σχεδιαστεί να γίνουν νέες επενδύσεις, ο οποίος ελευθερώθηκε με καθαρισμό και απομάκρυνση μέσω ανακύκλωσης 85.000 τόνων σκουπιδιών-αμμοβολής που είχαν ξεμείνει στο ναυπηγείο για 25 χρόνια. Πρόκειται για σκουπίδια που ανακυκλώθηκαν σε τσιμεντοβιομηχανίες, με αποτέλεσμα να αδειάσει πλήρως ο χώρος που θα χρησιμοποιηθεί για νέες δραστηριότητες.

 

Αυτό αποτελεί το τμήμα όπου θα ξεκινήσουν οι νέες επενδύσεις για την επανενεργοποίηση χώρων για τη ναυπήγηση σκαφών 85 μέτρων-2.500 τόνων (mega yachts), αλλά και για να υποστηρίζει το ναυπηγείο τον ελληνικό και αμερικανικό στόλο που πλέει στο Αιγαίο. Θα καλύπτει οτιδήποτε έκτακτο ή μη.

 

Με βάση το επιχειρηματικό σχέδιο της εταιρείας, ο κύκλος εργασιών για το 2020 θα ανέλθει στα 60 εκατ. δολάρια και θα υπάρξει μια αύξηση της τάξης των 1.000 στις θέσεις απασχόλησης.

 

Σύμφωνα με το επιχειρηματικό τους σχέδιο, τα Ναυπηγεία Σύρου θα κινηθούν σε τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος είναι η ναυπήγηση mega yachts μήκους τουλάχιστον 85 μέτρων, ο δεύτερος είναι η ανάληψη μεγάλων έργων ναυπηγοεπισκευής σε συνεργασία με τα ισραηλινά ναυπηγεία Israel Shipyards Ltd και ο τρίτος είναι η υποστήριξη του ελληνικού και αμερικανικού πολεμικού στόλου που πλέει στη Μεσόγειο.

 

 

 

Ναυπηγεία Ελευσίνας

 

Μετά από ασφυκτικές πιέσεις της κυβέρνησης προς τους παλαιούς μετόχους, λόγω του αδιεξόδου στο οποίο είχαν οδηγήσει την εταιρεία, ο έλεγχος του 53,22% των Ναυπηγείων Ελευσίνας πέρασε στο σχήμα Οne Elefsis Shipyards, της Onex και της DFC. H DFC, δηλαδή η United States International Development Finance Corporation, είναι αμερικανική επενδυτική τράπεζα, που ιδρύθηκε το 2019 στο πλαίσιο του ΒUILD (Better Utilization of Investments Leading to Development), με σκοπό την ενδυνάμωση και την προσαρμογή των αναπτυξιακών χρηματοδοτήσεων των ΗΠΑ στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στις εξωτερικές σχέσεις της χώρας.

 

Η DFC συγκεντρώνει το δυναμικό και τις δραστηριότητες της Overseas Private Investment Corporation (OPIC) και της Development Credit Authority, που μέχρι πρότινος, αποτελούσαν μέρος του US Agency for International Development (USAID).

 

Η DFC συμμετέχει με ιδιώτες εταίρους μέσω κοινοπρακτικών σχημάτων ή χρηματοδοτήσεων σε επενδύσεις σε όλο τον κόσμο, στους κλάδους της ενέργειας, της υγείας, των υποδομών και της τεχνολογίας. Οι επενδύσεις της DFC συμβάλλουν ενισχυτικά σε περιοχές στις οποίες οι ΗΠΑ επιθυμούν να παίξουν σημαντικό οικονομικό και πολιτικό ρόλο.

 

Ο στόχος της DFC είναι τριπλός. Ο πρώτος είναι η συμβολή της στην παγκόσμια ανάπτυξη, ο δεύτερος είναι η επιστροφή κερδών στους Αμερικανούς φορολογούμενους μέσω επιτυχημένων επενδύσεων και ο τρίτος είναι η προώθηση της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Ενδεικτική είναι η δήλωση του Αμερικανού πρέσβη ότι «όσον αφορά την DFC, η Ελλάδα είναι μία από τις κορυφαίες προτεραιότητές τους στην Ευρώπη».

 

Η κοινοπραξία Onex-DFC, ως νέα ιδιοκτησία των Ναυπηγείων Ελευσίνας, στοχεύει στις επισκευές πλοίων του 6ου αμερικανικού στόλου, αλλά κυρίως στη συμπαραγωγή σκαφών με συμμαχικές χώρες, όπως και στην κατασκευή μεγάλης γκάμας πλοίων (για παράδειγμα μεγάλες κορβέτες μήκους 90-95 μέτρων). Ενδιαφέρον υπάρχει και για τη ναυπήγηση άλλων μεγαλύτερων πλοίων, όπως φρεγατών, από αμερικανικές εταιρείες. Ο εμπορικός τους στόχος είναι η επισκευή 150-200 εμπορικών πλοίων σε ετήσια βάση.

 

Τέλος, τα Ναυπηγεία Ελευσίνας θα δραστηριοποιηθούν και στην κατασκευή υποδομών offshore, π.χ. πλατφόρμες άντλησης υδρογονανθράκων και μετασκευές πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

 

Ήδη ολοκληρώθηκε η συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης των μετοχών της εταιρίας ΝΕΩΡΙΟΝ ΑΕ (ιδιοκτήτριας των Ναυπηγείων Ελευσίνας) στην εταιρεία συμφερόντων του Πάνου Ξενοκώστα, με σκοπό την εξυγίανση της εταιρείας και τη μεταβίβαση μέσω του άρθρου 106βδ στον νέο επενδυτή. Η διαδικασία του Due Diligence που ζήτησε η DFC έχει ήδη ξεκινήσει και με τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή δόθηκε παράταση στο πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού ώστε να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας και η όλη διαδικασία. Η ολοκλήρωση της συναλλαγής αναμένεται στους επόμενους μήνες.

 

Σημειώνεται ότι το project αυτό υποστηρίζεται και από τα δύο κόμματα, το ρεπουμπλικανικό και το δημοκρατικό κόμμα, και οι αμερικανικές εκλογές δεν θα επηρεάσουν τη συναλλαγή.

 

 

 

 

Ναυπηγεία Σκαραμαγκά

 

Τρέχει ο διαγωνισμός για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και στην κυβέρνηση ελπίζουν ότι έως το τέλος του χρόνου θα έχουμε πλειοδότη. Ενδιαφέρον για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά έχουν δείξει τρία funds, μεταξύ των οποίων θα γίνει η επιλογή, ενώ σημειώνεται ότι δεν διεκδικεί το Ναυπηγείο αυτό η Onex (ιδιοκτήτρια των άλλων δύο, Ελευσίνας και Σύρου) ούτε άλλη ελληνική εταιρεία.

 

Εν τω μεταξύ, στις 8 Σεπτεμβρίου λήγει η τέταρτη στη σειρά εξάμηνη παράταση του ειδικού καθεστώτος διαχείρισης, στο οποίο βρίσκονται τα ναυπηγεία από το 2014, και η κυβέρνηση προσδοκά να έχει πραγματοποιήσει τον διαγωνισμό, υπό την προϋπόθεση όμως να έχει βρεθεί επενδυτής που θα τα επαναλειτουργήσει διατηρώντας τις θέσεις εργασίας.

 

Ο στόχος ανεύρεσης επενδυτή για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά συνδέεται ωστόσο με τη βιωσιμότητά τους. Οι περιορισμοί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις δραστηριότητές τους μέχρι το 2024 λόγω της μη ανάκτησης του προστίμου για τις παράνομες κρατικές ενισχύσεις που είχαν δοθεί προ εικοσαετίας στα ναυπηγεία και η διατήρηση των θέσεων εργασίας καθιστούν αδύνατη την επαναλειτουργία των ναυπηγείων χωρίς την προίκα των εξοπλιστικών συμβάσεων του Πολεμικού Ναυτικού.

 

Το ζητούμενο είναι αν μετά τη λήξη των περιορισμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η νέα ιδιοκτησία των Ελληνικών Ναυπηγείων θα μπορεί να εξασφαλίσει έργο πέραν των συμβάσεων του Πολεμικού Ναυτικού.

 

Υπενθυμίζεται ότι πριν από το «κλείσιμο» των ναυπηγείων οι δύο τελευταίες διοικήσεις τους, η γερμανική ΤhyssenKrupp και η αραβική Abu Dhabi MAR, δεν κατάφεραν να φέρουν κανένα πρόγραμμα από τρίτη χώρα.

 

Ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών, τύπου MEKO, που διαθέτει στον στόλο του το Πολεμικό Ναυτικό είναι ένα έργο που μπορεί να δώσει ζωή στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά.

 

Έτσι, το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού μέσης ζωής τεσσάρων φρεγατών, προϋπολογισμού τουλάχιστον 160 εκατ. ευρώ, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα ναυπήγησης δύο νέων υποβρυχίων, τύπου 214, κόστους τουλάχιστον ενός δισ. ευρώ, που προβλέφθηκε με τον Ν.3885 για την Κύρωση των Συμβάσεων που αφορούν το μέλλον των «Ελληνικών Ναυπηγείων ΑΕ» και τα προγράμματα των υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού αποτελούν την προίκα των ναυπηγείων.

Leave a Comment