Ο ολυμπιακός αθλητισμός και η «σωστή διαχείριση»

Posted by economia 24/06/2019 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Ioύνιος 2019, τ. 983

ΦΑΚΕΛΟΣ: ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ της Σπυριδούλας Ίριδας Σπανέα

 

 

Ολυμπιακοί Αγώνες, παγκόσμια και ηπειρωτικά πρωταθλήματα, παγκόσμια κύπελλα. Αθλητικές διοργανώσεις που προσελκύουν εκατομμύρια ανθρώπους και αποτελούν χρυσή ευκαιρία για την προβολή μιας χώρας και την ενίσχυση της οικονομίας της. Αρκεί όμως να υπάρξει σωστή διαχείριση. Τότε, γιατί χώρες που αρχικά δηλώνουν υποψήφιες για την ανάληψή τους αποχωρούν από την «κούρσα» ή άλλες καταφεύγουν στις συνδιοργανώσεις; Όλα έχουν σχέση με τη «σωστή διαχείριση».

 

Ας αρχίσουμε από τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Σύμφωνα με μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, η διοργάνωση του 2004 επηρέασε θετικά τον εισερχόμενο τουρισμό, αλλά η ελλιπής αξιοποίηση της ολυμπιακής κληρονομιάς και η αρνητική δημοσιότητα που συνοδεύει την Ελλάδα από το τέλος του 2009 περιόρισαν τόσο το ύψος όσο και τη διάρκεια του οφέλους από τη διοργάνωση για τη χώρα. Στη συνέχεια, η χώρα μας διεκδίκησε –και κέρδισε– τη διοργάνωση των Μεσογειακών Αγώνων του 2013 αλλά αναγκάστηκε, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, να τους επιστρέψει – παρόλο που, ήδη, είχαν ξοδευτεί αρκετά χρήματα. Από τότε και κατά καιρούς έχουν διεξαχθεί στη χώρα μας κάποιες διεθνείς διοργανώσεις, αλλά με σφιχτό προϋπολογισμό που δεν είχε σχέση με τις… υπερπαραγωγές που γίνονταν πριν από το 2004 (παγκόσμιο πρωτάθλημα στίβου 1997, παγκόσμια άρσης βαρών, πάλης κ.λπ.).

 

Όπως όλα δείχνουν, οι ιθύνοντες του αθλητισμού της χώρας μας και όχι μόνο έχουν πάρει το… μάθημά τους και, για τα μεγάλα event, καταφεύγουν σε ασφαλείς λύσεις, όπως αυτή της συνδιοργάνωσης. Η Ελλάδα έχει δηλώσει ενδιαφέρον για να συνδιοργανώσει μαζί με Σερβία, Βουλγαρία και Ρουμανία το Μουντιάλ του 2030 αλλά και αυτό του 2028. Δεν είμαστε όμως η μόνη τετράδα που διεκδικεί το κορυφαίο ποδοσφαιρικό event του κόσμου, αφού και η Αργεντινή, η Χιλή, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη έχουν συνυπογράψει για να καταθέσουν υποψηφιότητα. Και σίγουρα δεν θα είναι οι μοναδικές, διότι το 2030 συμπληρώνονται 100 χρόνια από το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο και πολλές χώρες θα θελήσουν να γίνουν και αυτές κομμάτι της ιστορίας της στρογγυλής θεάς.

 

Η συνδιοργάνωση δεν αποτελεί έμπνευση των ανθρώπων του ποδοσφαίρου. Πρώτος διδάξας το μπάσκετ. Η πολιτική και η οικονομική κρίση της Ουκρανίας είχε ωθήσει τη FIBA Ευρώπης να αναθέσει τη διεξαγωγή των ομίλων του Eurobasket 2015 σε Γερμανία, Κροατία, Λετονία και Γαλλία. Κι αφού η συνταγή πέτυχε, συνεχίστηκε η ίδια και για το 2017 (Ρουμανία, Φινλανδία, Ισραήλ, Τουρκία). Στον ίδιο δρόμο αποφάσισε να… βαδίσει και το βόλεϊ. Τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα του 2019, σε άνδρες και γυναίκες, θα πραγματοποιηθούν με συνδιοργανώσεις. Η διοργάνωση των ανδρών θα γίνει με την υποστήριξη της Γαλλίας, της Ολλανδίας, του Βελγίου και της Σλοβενίας. Στις γυναίκες, οικοδέσποινες χώρες θα είναι η Τουρκία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και η Τσεχία.    

 

Ο βασικός λόγος που οι διεθνείς ομοσπονδίες του ποδοσφαίρου, του μπάσκετ και του βόλεϊ αποφάσισαν να μοιράσουν τις διοργανώσεις τους ήταν, φυσικά, οικονομικός. Οι παράγοντές τους αντιλήφθηκαν εγκαίρως ότι, σύμφωνα με τα νέα οικονομικά δεδομένα, το κόστος είναι αρκετά σοβαρό για να το επωμιστεί μία χώρα. Πιθανόν να έλαβαν τα μηνύματα από τους Ολυμπιακούς Αγώνες που κινδυνεύουν να μετατραπούν από πολύφερνη νύφη σε… αποδιοπομπαίο τράγο.

 

Το μεγαλύτερο αθλητικό πάρτι του κόσμου, αυτό για το οποίο κάποτε… σφάζονταν οι χώρες και –σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία έχουν δει το φως της δημοσιότητας– κάποιοι εκπρόσωποί τους έφταναν μέχρι το σημείο να δωροδοκούν «Αθάνατους» για να δώσουν θετική ψήφο, τώρα δυσκολεύεται να βρει χώρα φιλοξενίας. Το κόστος, οι υπερβολικές απαιτήσεις της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής και προηγούμενα κακά παραδείγματα λειτουργούν αποτρεπτικά για τη διεκδίκηση, και πολλές φορές, ύστερα από δημοψηφίσματα, η κοινή γνώμη δηλώνει αρνητική στη φιλοξενία του ιστορικού event. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των κατοίκων της πόλης Κάλγκαρι του Καναδά, οι οποίοι όταν ρωτήθηκαν εάν επιθυμούν να γίνουν οικοδεσπότες των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2026 αρνήθηκαν να τους φιλοξενήσουν. 

 

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες, τόσο οι Θερινοί όσο και οι Χειμερινοί, εξακολουθούν να αποτελούν την κορωνίδα του παγκόσμιου αθλητισμού. Όμως, εάν δεν υπάρξουν αλλαγές, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή θα αναγκαστεί να χρηματοδοτεί εν μέρει η ίδια τις διοργανώσεις προκειμένου να υπάρχουν διεκδικήτριες πόλεις. Ήδη, αυτό έγινε τόσο με τη διοργάνωση του Παρισιού όσο και με αυτήν του Λος Άντζελες (2028), όπου οι «Αθάνατοι» αποφάσισαν να ενισχύσουν τις Οργανωτικές Επιτροπές με περίπου 1,5 δισ. ευρώ, διαφορετικά το ολυμπιακό πνεύμα θα κινδύνευε να μείνει… άστεγο.

 

Και αυτό φαίνεται ολοκάθαρα εάν παρατηρήσει κάποιος τη μείωση του ενδιαφέροντος των υποψήφιων πόλεων: τη διοργάνωση του 2004 διεκδικούσαν 11 πόλεις, δέκα αυτή του 2008 (Πεκίνο), εννέα αυτή του Λονδίνου (2012), επτά του Ρίο ντε Τζανέιρο (2016), πέντε του Τόκιο (2020), για να φτάσουμε σε αυτήν του 2024, όπου στην… τελική γραμμή έφτασαν δύο πόλεις, με το Παρίσι να υπερισχύει για το 2024 και την έτερη πόλη, το Λος Άντζελες, να αναλαμβάνει του 2028. Αξίζει να θυμίσουμε ότι υποψηφιότητες είχαν καταθέσει και η Ρώμη, η Βουδαπέστη και το Αμβούργο, αλλά τα οικονομικά δεδομένα τις ανάγκασαν να αποσυρθούν. Στη συνεδρίαση της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία της ΔΟΕ που έγινε διπλή ανάθεση διοργανώσεων. Σαν να φοβόντουσαν οι «Αθάνατοι» ότι εάν δεν δέσμευαν από τώρα το Λος Άντζελες δεν θα έβρισκαν άλλο… γαμπρό για την, κάποτε, πολύφερνη νύφη.   

 

Υπέρογκα τα έξοδα  

 

 

Και όλα τα προβλήματα ξεκινάνε από τις λέξεις… σωστή διαχείριση. Σύμφωνα με έρευνα του BBC από το 1960 και έπειτα δεν υπήρξε διοργάνωση που δεν υπερέβη, κατά πολλά εκατομμύρια, τον αρχικό προϋπολογισμό. Οι πιο ακριβοί μέχρι τώρα Αγώνες ήταν οι Χειμερινοί του Σότσι. Οι Ρώσοι, θέλοντας να δείξουν σε ολόκληρο τον κόσμο ότι μπορούν να διοργανώσουν εντυπωσιακούς Ολυμπιακούς, δεν τσιγκουνεύτηκαν τα χρήματα. Έτσι, ο λογαριασμός ανήλθε στα 45.502.000.000 ευρώ, με τους Θερινούς Ολυμπιακούς του Πεκίνου να κοστίζουν 35.688.000.000 ευρώ, ενώ της Αθήνας δεν ήταν τόσο ακριβοί αφού κόστισαν (σύμφωνα με το ΙΟΒΕ) 9.200.000.000 ευρώ. Βέβαια, άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν το κόστος στα 12 δισ. ευρώ.   

Η αδιαφορία για την ανάληψη διοργανώσεων δεν συμβαίνει μόνο για τις Ολυμπιακές. Οι εκπρόσωποι από το Νέο Μπρουνσγουίκ (Καναδάς) ανακοίνωσαν ότι δεν θα αναλάβουν τους Αγώνες Γαλλόφωνων του 2021 (παρόμοια φιλοσοφία με τους Αγώνες της Κοινοπολιτείας), γιατί το κόστος τους έχει ανέβει από τα 9.900.000 ευρώ στα 86 εκατ. ευρώ. Ένα άλλο παράδειγμα αποτελούν οι Ευρωπαϊκοί Αγώνες. Πρόκειται για διοργάνωση των Ευρωπαϊκών Ολυμπιακών Επιτροπών, για την οποία, όπως φαίνεται, δεν δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι χώρες για να την αναλάβουν. Το 2015 πραγματοποιήθηκε στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν και φέτος θα διεξαχθεί στο Μινσκ της Λευκορωσίας, δύο από τις ελάχιστες χώρες που δείχνουν πρόθυμες να φιλοξενούν event που έχουν σχέση με τον αθλητισμό.

Τι γίνεται, όμως, με τις άλλες διοργανώσεις των διεθνών ομοσπονδιών; Και εκεί η κατάσταση είναι παρόμοια. Η χώρα μας έχει αρχίσει να μπαίνει και πάλι σιγά-σιγά στο παιχνίδι των διεκδικήσεων, παρόλο που τώρα πια δεν υπάρχουν πολλοί μνηστήρες-αντίπαλοι. Για το 2019 η Ελλάδα θα φιλοξενήσει ευρωπαϊκά πρωταθλήματα ιστιοπλοΐας (FINN και Laser Radial νέων) και τους Παράκτιους Μεσογειακούς Αγώνες (η χώρα μας ήταν η μόνη που είχε δηλώσει υποψηφιότητα για τη νέα διοργάνωση). Κατά καιρούς και άλλες ομοσπονδίες έχουν δηλώσει επιθυμία να φέρουν μια μεγάλη διοργάνωση στη χώρα, αλλά... σκοντάφτουν στον οικονομικό τομέα.

«Ένα παγκόσμιο πρωτάθλημα ενόργανης στοιχίζει περίπου 2.000.000 ευρώ. Βέβαια, πάντα παίζουν ρόλο και οι οικονομικές συνθήκες της χώρας όπου διοργανώνεται. Συνεχώς στενεύουν τα περιθώρια για να αναλάβουν μια διοργάνωση κάποιες χώρες. Το κόστος είναι υψηλό και πολλοί διοργανωτές καταφεύγουν στην αυτοχρηματοδότηση. Ανεβάζουν, δηλαδή, τις τιμές των ξενοδοχείων που θα μείνουν οι αποστολές προκειμένου να έχουν έσοδα. Αυτό όμως μετατρέπεται σε μπούμερανγκ, γιατί οι εθνικές ομοσπονδίες δεν μπορούν να πληρώσουν και είτε στέλνουν μικρότερες αποστολές είτε ψάχνουν για ξενοδοχεία που δεν έχουν σχέση με τον αγώνα, με αποτέλεσμα να υπάρχει πρόβλημα στην ασφάλεια και, τελικά, οι διοργανωτές να μην μπορούν να συμπληρώσουν το ποσό που υπολόγιζαν», μας είπε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Γυμναστικής και πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Γυμναστικής Θανάσης Βασιλειάδης.

Η διεθνής οικονομική κρίση έχει αφήσει ανεξίτηλα τα σημάδια της στον ολυμπιακό αθλητισμό. Βέβαια, την ώρα που οι διοργανώσεις διαφόρων event από ιδιώτες για αθλούμενους ανθούν και συνεχώς διοργανώνονται νέες, αυτές που αφορούν το καθαυτό Αθλητικό Ολυμπιακό Κίνημα δείχνουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα. Οπότε, ίσως να μην φταίει η οικονομική κρίση, αλλά όλα να αρχίζουν και να τελειώνουν με τις λέξεις «σωστή διαχείριση».    

    

Leave a Comment