«Θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα πίσω απ’τη βιτρίνα»

Posted by economia 17/09/2019 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2019, τ. 986

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ του Απόστολου Λακασά

 

 

 

 

Το σχέδιο της Ν. Κεραμέως για την τριτοβάθμια εκπαίδευση

 

 

Ξεκινώντας με δύο αποφάσεις που έχουν στόχο να αντιμετωπίσουν χρόνιες παθογένειες και στρεβλώσεις στα ελληνικά πανεπιστήμια, η νέα υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως εκπέμπει το ευρύτερο μήνυμα της νέας κυβέρνησης. «Θέλουμε να αντιμετωπίσουμε καταστάσεις που πίσω από μία “βιτρίνα” κρύβουν χρόνια προβλήματα», δήλωσε στην Οικονομική η Ν. Κεραμέως. Ο λόγος για την προστασία του ακαδημαϊκού ασύλου και για τη διαγραφή των αιώνιων φοιτητών. Δύο θέματα τα οποία έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής διελκυστίνδας ανάμεσα στα κόμματα της χώρας, την εκπαιδευτική κοινότητα, αλλά και την κοινωνία. Βεβαίως, ο Σεπτέμβριος και η έναρξη της ακαδημαϊκής και σχολικής χρονιάς θα αποτελέσουν το πρώτο κρας τεστ της νέας ηγεσίας στο Υπουργείο Παιδείας.

 

Ειδικότερα, η επιλογή της κυβέρνησης να θέσει μεταξύ των πρώτων προτεραιοτήτων της την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για το ακαδημαϊκό άσυλο στέλνει δύο καίρια μηνύματα. Το πρώτο αφορά τη σημασία που αποδίδει η κυβέρνηση στην ανάπτυξη των ΑΕΙ σε ένα περιβάλλον ασφάλειας και εύρυθμης λειτουργίας. Το δεύτερο μήνυμα σχετίζεται με την ανάγκη ενίσχυσης του αισθήματος ευρύτερα της δημόσιας ασφάλειας, το οποίο έχει πληγεί ισχυρά τα προηγούμενα χρόνια. Και τα πανεπιστήμια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης έχουν συμβάλει σε αυτό, με συμβολικής αξίας μεν αλλά σημαντικό μερίδιο. Στα ΑΕΙ κατεγράφησαν χώροι στους οποίους βρήκαν άσυλο έμποροι ναρκωτικών και χώροι όπου υπάρχουν στέκια αναρχικών, ενώ πανεπιστημιακά κτήρια έγιναν ορμητήρια μπαχαλάκηδων για πετροπόλεμο με την ΕΛΑΣ. Οι πανεπιστημιακοί και οι φοιτητές του ΕΜΠ και οι κάτοικοι των Εξαρχείων έχουν βιώσει τις επιπτώσεις αυτής της χαίνουσας πληγής. Άλλωστε, τα δύο θέματα (άσυλο/δημόσια ασφάλεια) δυστυχώς τα προηγούμενα χρόνια εμφανίστηκαν να λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία.

 

Η ρύθμιση για το άσυλο προστατεύει σε όλους τους χώρους των ΑΕΙ «την ακαδημαϊκή ελευθερία, καθώς και την ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών, έναντι οποιουδήποτε προσπαθεί να τις καταλύσει ή περιορίσει» και ορίζει ότι «εντός των χώρων των ΑΕΙ οι αρμόδιες αρχές ασκούν όλες τις κατά νόμο αρμοδιότητές τους συμπεριλαμβανομένης της επέμβασης λόγω τέλεσης αξιόποινων πράξεων». Ουσιαστικά, επιτρέπει την επέμβαση της δημόσιας δύναμης όχι μόνο όταν τελούνται αδικήματα εντός του ΑΕΙ, αλλά και όταν ο δράστης διέπραξε το αδίκημα εκτός του πανεπιστημίου και στη συνέχεια βρήκε καταφύγιο σε αυτό.

 

Από την άλλη, όσοι εγγράφονται αυτές τις μέρες στα πανεπιστήμια θα πρέπει να έχουν κατά νου το ανώτατο όριο σπουδών ν+2 της σχολής τους (όπου ν τα ελάχιστα έτη σπουδών κάθε σχολής). Μεταξύ των πρώτων μέτρων που ανακοίνωσε η Ν. Κεραμέως ήταν η διαγραφή των αιώνιων φοιτητών και η καθιέρωση ανώτατου ορίου φοίτησης. Βεβαίως, θα υπάρξει μέριμνα για έκτακτους λόγους, για διακοπή σπουδών εάν το επιθυμεί ο φοιτητής, καθώς και μεταβατικές διατάξεις για τους ήδη φοιτητές. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Αρχής, οι φοιτητές που το 2016-2017 είχαν τελειώσει τον ελάχιστο χρόνο σπουδών της σχολής τους και όφειλαν μαθήματα ήταν 120.792. «Πρέπει να περάσει ένα ξεκάθαρο μήνυμα πειθαρχίας. Δεν μπορεί κάποιος να μπαίνει στο πανεπιστήμιο και να αποφοιτά μετά από 30 χρόνια. Αυτό δεν γίνεται πουθενά αλλού στον κόσμο», ανέφερε η υπουργός. «Η παιδεία έχει πληγεί από τη λογική της ήσσονος προσπάθειας, τον εξισωτισμό προς τα κάτω και τη δαιμονοποίηση της αριστείας», προσθέτει.

 

Επίσης, έχει μιλήσει για ενίσχυση της εξωστρέφειας και της αυτονομίας των πανεπιστημίων, για διεύρυνση της δυνατότητας ξενόγλωσσων προπτυχιακών για προσέλκυση φοιτητών από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, για απελευθέρωση των μεταπτυχιακών σπουδών, για αναζήτηση νέων πηγών χρηματοδότησης για τα ΑΕΙ, όπως οι δωρεές και οι επώνυμες έδρες.

 

Βεβαίως, όλα αυτά θα κριθούν στα μετέπειτα βήματα της ηγεσίας, αρχής γενομένης από την αντιμετώπιση της καθημερινότητας στο υπουργείο με τον μεγαλύτερο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων, τους εκπαιδευτικούς. Τις επόμενες μέρες τα σχολεία θα ανοίξουν χωρίς ελλείψεις βιβλίων, ωστόσο η τοποθέτηση των αναπληρωτών εκπαιδευτικών στις θέσεις τους είναι ένα στοίχημα, με δεδομένο μάλιστα ότι οι υπουργοί του ΣΥΡΙΖΑ κατάφεραν τα προηγούμενα χρόνια να μην υπάρχουν ελλείψεις εκπαιδευτικών κατά την έναρξη του σχολικού έτους (μετά το ναυάγιο του Τάσου Κουράκη τον Σεπτέμβριο του 2015, ο Νίκος Φίλης διόρθωσε την κατάσταση και ο Κώστας Γαβρόγλου συνέχισε το έργο του).

 

Ο αριθμός των προσλήψεων για το 2019-2020 θα κυμανθεί στα επίπεδα του περασμένου έτους, όταν προσελήφθησαν περίπου 31.300 αναπληρωτές και στις δύο βαθμίδες. Οι προσλήψεις αναμένεται να γίνουν με τους πίνακες κατάταξης του 2018, καθώς υπήρξε χρόνος για την προετοιμασία του νέου τρόπου με βάση την πρόσφατη ρύθμιση Γαβρόγλου. Από την άλλη, δεν αποκλείεται το πρώτο κύμα διορισμών να γίνει με το προηγούμενο σύστημα και για τους υπολοίπους να εφαρμοστεί το νέο σύστημα.

 

Στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση η κυβέρνηση έχει θέσει μεταξύ των άμεσων προτεραιοτήτων της τη θέσπιση κανόνων υπέρ της ενίσχυσης των εκπαιδευτικών (π.χ., στη διαμόρφωση ενός μέρους του αναλυτικού προγράμματος), την καλλιέργεια ήπιων δεξιοτήτων και απόκτηση πιστοποιημένων γνώσεων πληροφορικής και ξένων γλωσσών, καθώς και την οργάνωση ουσιαστικού επαγγελματικού προσανατολισμού από το γυμνάσιο. Η υλοποίηση των εξαγγελιών αυτών απαιτεί νομοθετικές ρυθμίσεις (π.χ., για την αναδιάταξη του ωρολόγιου προγράμματος) μετά από διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα (άρα θα υπάρξουν τριβές με πιθανό το πολιτικό κόστος). Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η εξαγγελία για ενίσχυση του θεσμού των πρότυπων και των πειραματικών σχολείων (θα ιδρυθεί ένα σε κάθε νομό) και για ίδρυση πρότυπων επαγγελματικών λυκείων.

 

Βεβαίως, και η νέα ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας θέτει ζήτημα αλλαγής του εξεταστικού συστήματος πρόσβασης στα ΑΕΙ και αξιολόγησης των εκπαιδευτικών (όπως άλλωστε έκανε κατά το παρελθόν η πλειονότητα των ηγεσιών του Υπουργείου Παιδείας μετά από μία κυβερνητική αλλαγή).

 

Όσον αφορά το εξεταστικό σύστημα, ήδη έχουν ανακοινωθεί αλλαγές στο σύστημα που ψηφίστηκε τον περασμένο Απρίλιο, με σημαντικότερη την κατάργηση των «πράσινων» και «κόκκινων» τμημάτων των ΑΕΙ, στα οποία οι υποψήφιοι θα μπορούσαν να εισαχθούν μόνο με το απολυτήριό τους (τα «πράσινα») ή με πανελλαδικές εξετάσεις (τα «κόκκινα»). Πλέον όλοι θα μετάσχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις. Ωστόσο, η Ν. Κεραμέως έχει μιλήσει για επαναφορά της βάσης εισαγωγής του 10 για τα ΑΕΙ, χωρίς να αποκλείει να θέτουν τα ίδια τα ιδρύματα εάν το επιθυμούν, όπως διευκρίνισε στην Οικονομική, τη δική τους (μεγαλύτερη του 10) βάση. Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση του αριθμού των εισακτέων με δεδομένο ότι ετησίως, με μικρές ποσοστιαίες αποκλίσεις, ο ένας στους τρεις υποψηφίους έχει μέσο όρο στις πανελλαδικές κάτω από το 10.

 

Όσο για την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, των εκπαιδευτικών και των ΑΕΙ, αυτό είναι κάτι που όλοι συμφωνούν ότι χρειάζεται, αλλά χωρίς να έχει τιμωρητικό χαρακτήρα. Μάλιστα, κόμματα και οι συνδικαλιστικές τους παρατάξεις στην υποχρεωτική εκπαίδευση έχουν κατά το πρόσφατο παρελθόν μπλοκάρει την αξιολόγηση.

 

Όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, η Ν. Κεραμέως έχει εξαγγείλει ότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των ΑΕΙ θα είναι μεταξύ των κριτηρίων τα οποία θα συνυπολογίζονται (τα άλλα είναι το κόστος σπουδών ανά φοιτητή, η διάρκεια των προγραμμάτων σπουδών, το μέγεθος και η γεωγραφική διασπορά του ιδρύματος) για την κρατική χρηματοδότηση.

 

Για την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, η νέα υπουργός Παιδείας έχει εξαγγείλει ότι το σύστημα αξιολόγησης θα ξεκινήσει από τις σχολικές μονάδες και θα προχωρήσει στους εκπαιδευτικούς, «με αποκλειστικό στόχο την επιβράβευση των εκπαιδευτικών και τη βελτίωσή τους μέσω επιμόρφωσης».

Leave a Comment