Μια νέα αγορά γεννιέται από τα κόκκινα δάνεια

Posted by economia 20/09/2019 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2019, τ. 986

TΡΑΠΕΖΕΣ της Βάσως Αγγελέτου

 

 

 

Την ώρα που το τραπεζικό σύστημα προσπαθεί να βρει τον βηματισμό του προς την κανονικότητα, μια παράλληλη αγορά δημιουργείται προσφέροντας σημαντικές προοπτικές επενδύσεων. Η δευτερογενής αγορά μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει ήδη πάρει σάρκα και οστά στη χώρα μας και το επενδυτικό ενδιαφέρον από εγχώριους και διεθνείς παίκτες διαφαίνεται ισχυρό – και αναμένεται να ενταθεί τους επόμενους μήνες.

 

 

 

Με τις τράπεζες να αδυνατούν να διαχειριστούν οι ίδιες την κληρονομιά των κόκκινων δανείων, το βάρος της διαχείρισής τους πέφτει σε ένα νέο οικοσύστημα το οποίο απαρτίζεται από επενδυτικά funds, διαχειριστές απαιτήσεων (servicers), εκτιμητές ακινήτων, εταιρείες συμβούλων, νομικούς κ.ά. Υπό τις συνθήκες αυτές, δημιουργείται μια νέα, πολύ δυναμική αγορά παράλληλα με το τραπεζικό σύστημα, η οποία έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον εδραιωμένων παικτών, που προσβλέπουν σε διψήφια ποσοστά αποδόσεων. 

 

Ήδη, την τελευταία διετία έχουν πωληθεί σε 10 funds χαρτοφυλάκια NPEs ύψους 13 δισ. ευρώ, ενώ επιπλέον 80 δισ. ευρώ βρίσκονται καθηλωμένα στο ενεργητικό των συστημικών τραπεζών (σύμφωνα με τα στοιχεία Μαρτίου 2019). Ταυτόχρονα, η ανάθεση των προβληματικών χαρτοφυλακίων σε εταιρείες διαχείρισης θα επιταχύνει την εξυγίανση των ισολογισμών των τραπεζών με πολλαπλασιαστικό όφελος για την οικονομία, μέσω της προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων απευθείας στις εν λόγω εταιρείες. Η εξέλιξη αυτή θα συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της απασχόλησης και στη σημαντική ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων στο επίπεδο των συμβουλευτικών και νομικών υπηρεσιών, καθώς και στην αγορά ακινήτων. 

 

«Οι τράπεζες δεν μπορούν να κάνουν ενεργή διαχείριση των κόκκινων δανείων· πρώτον, γιατί το αντικείμενό τους είναι να χορηγούν νέα δάνεια και, δεύτερον, γιατί δεσμεύονται από το ασφυκτικό εποπτικό πλαίσιο και τον ηθικό κίνδυνο που διέπει τη λειτουργία τους», αναφέρει στην Οικονομική πηγή της αγοράς. Οι εταιρείες διαχείρισης, αντιθέτως, έχουν στη διάθεσή τους μια σειρά από εξελιγμένα εργαλεία που βασίζονται στις διεθνείς πρακτικές, εξειδικευμένο προσωπικό, προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) και μεγάλων δεδομένων (big data) και, κυρίως, μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα και σημαντική ευελιξία κινήσεων.

 

Πράγματι, οι 18 servicers που έχουν αδειοδοτηθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος έχουν αναπτύξει εξειδικευμένες λύσεις ανά κατηγορία πιστώσεων (στεγαστικά δάνεια, καταναλωτικά/κάρτες, δάνεια ΜμΕ επιχειρήσεων, κοινοπρακτικά) και σε πολλές περιπτώσεις έχουν δημιουργηθεί από funds του εξωτερικού με μακρόχρονη εμπειρία στην αγορά NPEs, ιδίως από τις σκανδιναβικές χώρες. Τέτοια παραδείγματα είναι η Intrum,η Cepal, η B2Holding, η PIMCO, η Quant κ.ά. Παράλληλα, υπάρχουν και οι «τραπεζικοί» servicers, οι εταιρείες δηλαδή που δημιουργούνται από τις ίδιες τις τράπεζες με στόχο να διαχωριστεί πλήρως και αποτελεσματικά η διαχείριση των NPEs από το core business – που δεν είναι άλλο από τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Τέτοια παραδείγματα είναι η FPS της Eurobank και η εταιρεία που συστήνει η Τράπεζα Πειραιώς μετά το deal με τη σουηδική Intrum.

 

 

Τι κάνουν διαφορετικά από τις τράπεζες

Η προσέγγιση των servicers στη διαχείριση των κόκκινων δανείων διαφοροποιείται ουσιαστικά από τις τράπεζες. Καταρχάς, αγοράζουν τα χαρτοφυλάκια σε πολύ μικρότερο τίμημα από τη λογιστική τους αξία. Συγκεκριμένα, για δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις, αυτό μπορεί να διαμορφωθεί μόλις στο 3%, ενώ για επιχειρηματικά χαρτοφυλάκια με εξασφαλίσεις το τίμημα εξαγοράς κυμαίνεται στο 30% περίπου. Ανοιχτή παραμένει η τιμολόγηση των στεγαστικών δανείων, μια κατηγορία απαιτήσεων που μέχρι σήμερα παραμένει στο… συρτάρι αλλά αναμένεται να πρωταγωνιστήσει τους επόμενους μήνες. Η Eurobank είναι η πρώτη που σέρνει τον χορό με την τιτλοποίηση «Pillar II», η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί το επόμενο διάστημα.

 

Το σημαντικό discount που κερδίζουν οι servicers τούς παρέχει την ευχέρεια να προσφέρουν λύσεις στους δανειολήπτες, που σε ορισμένες περιπτώσεις περιλαμβάνουν σημαντικό κούρεμα, αλλά και επιμήκυνση, καθώς δεν πιέζονται για γρήγορα αποτελέσματα, όπως συμβαίνει με τις τράπεζες. Τονίζεται, πάντως, ότι αυτές οι λύσεις εξετάζονται αυστηρά για τους δανειολήπτες που παρουσιάζουν πράγματι οικονομική αδυναμία. Προκειμένου να αξιολογήσουν σωστά την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, οι servicers έχουν αποκτήσει πρόσβαση και στα δεδομένα της Τειρεσίας ΑΕ.

 

Επίσης, προσφέρουν και μια σειρά συναινετικών λύσεων, όπως η εθελοντική παράδοση του ακινήτου ή η ανταλλαγή με άλλο μικρότερης αξίας ή, ακόμη, και η ενοικίασή του με στόχο την είσπραξη εισοδημάτων από τα μισθώματα. «Σε αντίθεση με τις τράπεζες, οι οποίες πρέπει να λάβουν υπόψη τους το contamination effect, να μην δημιουργήσουν δηλαδή πρόβλημα και στο ενήμερο χαρτοφυλάκιό τους, οι servicers μπορούν να προτείνουν πιο βιώσιμες ρυθμίσεις, που θα έχουν στο επίκεντρο το ακίνητο», έχει επισημάνει επανειλημμένα ο πρόεδρος της νεοσυσταθείσας Ένωσης Ανωνύμων Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΑΕΔΑΔΠ) και επικεφαλής της FPS Τάσος Πανούσης.

 

 

Μια δυναμική αγορά 50 δισ. ευρώ

Οι servicers διαχειρίζονται επισφαλείς απαιτήσεις που υπερβαίνουν ήδη τα 25 δισ. ευρώ και σύντομα –ιδίως μετά τη σύσταση της νέας εταιρείας από Πειραιώς-Intrum– το μέγεθος αυτό θα ξεπεράσει τα 50 δισ. ευρώ. Για να διαχειριστούν αυτόν τον όγκο απαιτήσεων, έχουν επιδοθεί σε αγώνα στελέχωσης των εταιρειών τους από την αγορά, ενώ σημαντικός αριθμός εξειδικευμένων στελεχών αναμένεται να μεταπηδήσουν στην εν λόγω αγορά και από τα αντίστοιχα τμήματα των συστημικών τραπεζών. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, ο κλάδος απασχολεί περίπου 2.000-2.500 άτομα και το μέγεθος αυτό αναμένεται σύντομα να διπλασιαστεί.

 

Ταυτόχρονα, νέες εταιρείες ετοιμάζουν φάκελο για αδειοδότηση από την Τράπεζα της Ελλάδος, με πηγές της αγοράς να εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα ο αριθμός των servicers θα αγγίξει τους 22-25. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, όλοι συμφωνούν ότι θα ακολουθήσει περίοδος συγκέντρωσης (consolidation) ώστε να διαμορφωθεί μια ισχυρή αγορά 5-6 μεγάλων παικτών και μικρότερων δορυφόρων με μεγαλύτερη ειδίκευση. Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, αναμένεται να διαμορφωθεί και μια τριτογενής αγορά, όπου θα ανατίθενται απαιτήσεις που δεν ανακτήθηκαν από τους πρώτους αγοραστές. Το κλειδί της επιτυχίας για νέες και υφιστάμενες εταιρείες είναι το μέγεθος και η ειδίκευση, υπογραμμίζουν πηγές του κλάδου.

Leave a Comment