Η επανάσταση ξεκινά από το Νηπιαγωγείο

Posted by economia 04/02/2020 0 Comment(s) Οικονομική Επιθεώρηση,

Οικονομική Επιθεώρηση, Iανουάριος 2020, τ. 990

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ στον Απόστολο Λακασά

 

 

 

 

Η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, μιλάει για τις προωθούμενες αλλαγές σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης

 

 

 

 

Νέες θεματικές ενότητες για την ανάπτυξη των χρήσιμων δεξιοτήτων για τους μαθητές, θεσμοθέτηση της Τράπεζας Θεμάτων στις πανελλαδικές εξετάσεις από το 2021 (μέτρο που εμμέσως θα συμβάλει και στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών), καθιέρωση νέου (του έκτου μεταπολιτευτικά) συστήματος επιλογών διευθυντών είναι ορισμένα από τα μέτρα που προωθεί το Υπουργείο Παιδείας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Σε συνδυασμό με τις σημαντικές τομές που προωθούνται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα προκύψει μια πλήρης εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, τις πτυχές της οποίας παρουσιάζει στην Οικονομική Επιθεώρηση η υπουργός Νίκη Κεραμέως. Βεβαίως, το νομοθέτημα για τη θεσμοθέτηση Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης στιγματίστηκε από τη διάταξη εξίσωσης των πτυχίων των κολεγίων με αυτά των δημόσιων ΑΕΙ. Από την άλλη, κυβερνητικές επιλογές όπως η ενίσχυση της Θεολογικής Σχολής της Βοστόνης με 2,2 εκατομμύρια δολάρια προκαλούν απορίες.

 

 

Ποιο πιστεύετε ότι είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα των ΑΕΙ; Ποιο θα λύνατε πρώτο;

Μία από τις μεγαλύτερες παθογένειες της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα μας, κατά την άποψή μου, είναι η αδυναμία σύνδεσής της με την αγορά εργασίας. Και ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος ανάγεται στην αναντιστοιχία μεταξύ αφενός της παρεχόμενης εκπαίδευσης, αφετέρου των δεξιοτήτων που έχει ανάγκη σήμερα η ελληνική οικονομία. Στη χώρα μας καταγράφονται από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ άνεργων πτυχιούχων. Δεν πρέπει να συνεχίσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο. Σε συναρμογή με τις διεθνείς τάσεις, προκρίνουμε την ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, που έχει εξαιρετικά αυξημένες προοπτικές απορρόφησης στην αγορά εργασίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων (εργοδοτών και εργαζομένων), με στόχο και τη μείωση της ανεργίας. Πρωταγωνιστικός σε αυτή την κατεύθυνση ο ρόλος του σχολικού επαγγελματικού προσανατολισμού, τον οποίο σκοπεύουμε να ενισχύσουμε στο Γυμνάσιο, αλλά και της αναδιαμόρφωσης των σχολικών προγραμμάτων σπουδών, με έμφαση στην καλλιέργεια ήπιων και ψηφιακών δεξιοτήτων, με την εισαγωγή νέων θεματικών, με εκσυγχρονισμό των σχολικών βιβλίων και την ανάπτυξη κριτικής σκέψης μέσω, για παράδειγμα, της χρήσης του πολλαπλού βιβλίου. Στην ίδια κατεύθυνση, προωθούμε την ενίσχυση του θεσμού της πρακτικής άσκησης φοιτητών σε δημόσιους οργανισμούς, αλλά και σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, σε συναφή με τις σπουδές αντικείμενα.

 

 

Γιατί κρίνετε ότι υπάρχει ανάγκη αλλαγής της ΑΔΙΠ; Τι νέο κομίζει η ΕΘΑΑΕ;

O ρόλος της νέας Αρχής είναι διευρυμένος και συνεκτικός. Αποκτά νέες αρμοδιότητες στρατηγικού σχεδιασμού και διαμόρφωσης του ακαδημαϊκού χάρτη, κατανομής της κρατικής χρηματοδότησης, παράλληλα βεβαίως με την εμβάθυνση στους τομείς της αξιολόγησης και της διασφάλισης ποιότητας, χτίζοντας πάνω στην έως τώρα εμπειρία. Η νέα Αρχή συμβολίζει ακόμη μια αλλαγή νοοτροπίας: επιτέλους να υλοποιούμε πολιτικές με την απαιτούμενη προηγούμενη τεκμηρίωση και σχεδιασμό, με αντικειμενικούς δείκτες, κριτήρια ποιότητας και επιβράβευσης της προσπάθειας. Σήμερα, απίστευτο και όμως αληθινό, ο εκάστοτε υπουργός Παιδείας μπορεί να κατανείμει την κρατική χρηματοδότηση στα Πανεπιστήμια κατά την απόλυτη κρίση του. Με τον νόμο που ψηφίστηκε εισήχθησαν αντικειμενικά κριτήρια για το 80% της τακτικής χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων και αξιολόγηση βάσει δεικτών ποιότητας, τους οποίους τα ίδια τα Ιδρύματα θα επιλέγουν, για την κατανομή του υπόλοιπου 20%. Εφεξής θα εξετάζεται, επίσης, αν τα ΑΕΙ πληρούν ποιοτικές προϋποθέσεις για να οργανώνουν προγράµµατα σπουδών α΄, β΄ και γ΄ κύκλου, θα πιστοποιούνται προγράμματα σπουδών και πριν από την έναρξη λειτουργίας ενός Τμήματος, ενώ προβλέπονται θεµατικές και συγκριτικές αξιολογήσεις των Ιδρυµάτων σε κρίσιµα πεδία, όπως η ηλεκτρονική μάθηση, η εξωστρέφεια, η πρόσβαση των ατόµων µε αναπηρία. Προβλέπεται δε αυτοτελής αξιολόγηση των ερευνητικών κέντρων των ΑΕΙ. Τίποτε από τα παραπάνω δεν γίνεται από τη σημερινή Αρχή.

 

 

Υπάρχει περίπτωση Τμήματα που θα λάβουν αρνητική αξιολόγηση από την ΕΘΑΕΕ να καταργηθούν;

Αν δεν πληρούν βασικές προϋποθέσεις και αν δεν εξυπηρετούν εκπαιδευτικές ανάγκες, τότε ενδέχεται να καταργηθούν.

 

 

Μετά τον νόμο για την ΕΘΑΕΕ, ετοιμάζετε νέο νόμο πλαίσιο για τα ΑΕΙ; 

Είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων μας το επόμενο διάστημα. Παράλληλα ετοιμάζουμε νομοθετικές πρωτοβουλίες για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς και για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση.

 

 

Θα επέλθουν τα Συμβούλια; Και εάν ναι, με ποιο ρόλο και αρμοδιότητες;

Πρόθεσή μας είναι να αλλάξει ο τρόπος διοίκησης των Ανώτατων Ιδρυμάτων. Για να έχουμε ΑΕΙ πραγματικά αυτόνομα και αυτοδιοικούμενα, οφείλουμε να τα ενισχύσουμε με σύγχρονους και αποτελεσματικούς θεσμούς διοίκησης και με διακριτές και σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες. Στο πλαίσιο αυτό, μελετούμε και τη θεσμοθέτηση εκ νέου θεσμικών αντίβαρων, τα οποία θεωρούμε καίρια για τη διακυβέρνηση των ΑΕΙ. 

 

 

Θα θεσμοθετήσετε την ηλεκτρονική ψηφοφορία για τις ψηφοφορίες των φοιτητών; Την κάρτα εισόδου στα ΑΕΙ; Είναι δύο προτάσεις που ακούστηκαν κατά το προηγούμενο διάστημα. Κάποιοι λένε πως, παρότι είναι ορθά μέτρα, δύσκολα υλοποιούνται.

Δρομολογείται η θέσπιση ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στο πανεπιστήμιο. Μην ξεχνάμε άλλωστε ότι αφενός συνιστά ώριμο αίτημα της ακαδημαϊκής κοινότητας, αφετέρου η τεχνολογία παρέχει όλα τα εχέγγυα για καθολική συμμετοχή και το αδιάβλητο της διαδικασίας. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να εξασφαλίσουμε ένα αναβαθμισμένο, ασφαλές ακαδημαϊκό περιβάλλον, όπως ο καλύτερος φωτισμός, η φύλαξη των χώρων, η ελεγχόμενη είσοδος. Ζητήματα τα οποία συζητάμε αναλυτικά με τις διοικήσεις των Πανεπιστημίων για να ξεπεράσουμε τυχόν δυσκολίες εφαρμογής.

 

 

 

Επιλογή στελεχών

 

Θα υπάρξει νέο σύστημα επιλογής στελεχών; Ο λόγος;

Βεβαίως, θα δημιουργηθεί νέο πλαίσιο επιλογής στελεχών εκπαίδευσης. Υπάρχουν στελέχη, όπως οι Διευθυντές Εκπαίδευσης, η θητεία των οποίων έχει λήξει, και μελετάται ένα σύστημα επιλογής στελεχών εκπαίδευσης και δομών υποστήριξης γενικότερα. Θεωρούμε ότι το σύστημα το οποίο ψηφίστηκε από την προηγούμενη κυβέρνηση οδήγησε σε δομές υδροκέφαλες και γραφειοκρατικές, μακριά από τη σχολική μονάδα. Πιστεύουμε σε δομές που θα είναι κοντά στη σχολική μονάδα, πιο κοντά στον εκπαιδευτικό και τον μαθητή.

 

 

Εξεταστικό σύστημα

 

Θα θεσπιστεί βάση του 10 για την εισαγωγή στα ΑΕΙ; 

Είναι αδιανόητο να εισάγεται κανείς στο πανεπιστήμιο με βαθμό 0,8 στα 20, όπως συνέβη στις τελευταίες πανελλαδικές εξετάσεις. Βεβαίως, η ελάχιστη βάση εισαγωγής, για την οποία έχουμε μιλήσει πολύ δημοσίως, είναι ανάμεσα σε προτεινόμενες λύσεις στην παθογένεια αυτή αλλά σίγουρα δεν είναι πανάκεια. Πρέπει να αναζητήσουμε τα βαθύτερα αίτια στο σχολείο και να επιφέρουμε δομικές αλλαγές σε αυτό, όπως είναι η ενίσχυση της προσχολικής εκπαίδευσης, των ήπιων δεξιοτήτων των μαθητών, του αυτόνομου παιδαγωγικού ρόλου του Λυκείου, οι στοχευμένες παρεμβάσεις αναφορικά με το εθνικό απολυτήριο και οι προαγωγικές εξετάσεις από τάξη σε τάξη. Χρειάζεται μελέτη, διάλογος και συνέργειες με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, μέχρι να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα.

 

 

Η βάση του 10 επικρίνεται διότι με τον τρόπο αυτό θα μείνουν εκτός τριτοβάθμιας πολλοί απόφοιτοι Λυκείου. Θεωρείτε ότι υπάρχουν οι εναλλακτικές στη μεταλυκειακή εκπαίδευση για να απορροφηθούν;

Ανάμεσα στους κεντρικούς μας στόχους είναι να αναδείξουμε τις αστείρευτες δυνατότητες της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, ώστε να καταστεί συνειδητή επιλογή και εργαλείο απασχόλησης για πολλούς, από λύση ανάγκης για λίγους που θεωρείται σήμερα. Με βάση και την ευρωπαϊκή εμπειρία, στόχος μας είναι οι συντονισμένες παρεμβάσεις στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση και η Διά Βίου Μάθηση να συνδεθούν άμεσα με την αύξηση της παραγωγικότητας και της οικονομικής μεγέθυνσης και την ταυτόχρονη μείωση του ποσοστού ανεργίας, κυρίως των νέων.

 

 

Πρωτοβάθμια - Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

 

Από ποια χρονιά και για ποιες τάξεις θα εφαρμοστεί η Τράπεζα Θεμάτων;

Η Τράπεζα Θεμάτων αποτελεί μια σημαντική τομή στο νέο εξεταστικό σύστημα, καθώς διασφαλίζει διαφάνεια, αδιαβλητότητα, κοινούς βαθμούς δυσκολίας και αντικειμενικότητα. Μελετάμε την προσμέτρηση –για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο– σταδιακά της επίδοσης του μαθητή στις τρεις τάξεις του Λυκείου, και καίριος πυλώνας της αλλαγής αυτής είναι η Τράπεζα Θεμάτων. Πρόθεσή μας είναι να την επαναφέρουμε άμεσα, από το ερχόμενο δηλαδή σχολικό έτος, με ορισμένες ωστόσο προσαρμογές ώστε να αξιοποιηθεί η εμπειρία από την προηγούμενη εφαρμογή της. Σε κάθε περίπτωση, οι εγγυήσεις λειτουργίας της Τράπεζας Θεμάτων, στην κατεύθυνση της καταπολέμησης της παπαγαλίας και της ενίσχυσης της κριτικής σκέψης, εκτός από την επεξεργασμένη ποιότητα των θεμάτων και τη σωστή κατάταξή τους στις επιμέρους ζώνες δυσκολίας, περνούν, εν κατακλείδι, μέσα από την καθιέρωση μιας σχετικά εκτεταμένης προς εξέταση ύλης αλλά και από το πλήθος των ερωτήσεων.

 

 

Πώς θα αντιμετωπίσετε την αύξηση της αποτυχίας των μαθητών;

Οι χρόνιες παθογένειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος καταδεικνύονται και μέσω διεθνών αξιολογήσεων, όπως ο διαγωνισμός PISA για το 2018. Χρειάζονται δομικές και ουσιαστικές παρεμβάσεις. Και αυτό, ξεκινώντας από τα «θεμέλια», δηλαδή από το ίδιο το νηπιαγωγείο, καθώς έχει αποδειχθεί ότι οι γνώσεις και οι εμπειρίες που προσλαμβάνουν τα παιδιά μέχρι την ηλικία των 6 ετών διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξή τους και βελτιώνουν σημαντικά τις μελλοντικές μαθησιακές τους επιδόσεις σε κρίσιμες δεξιότητες. Αποδίδουμε πολύ μεγάλη σημασία λοιπόν στην καλλιέργεια ήπιων δεξιοτήτων, όπως η κριτική σκέψη (π.χ. μέσω καθιέρωσης του «πολλαπλού βιβλίου») και η συνεργατικότητα (π.χ. μέσω ομαδικών εργασιών). Να επιβραβεύεται η επιδίωξη για συνεχή αυτοβελτίωση και όχι να συντηρούνται πρότυπα ήσσονος προσπάθειας και εξίσωσης προς τα κάτω. Οι πρωτοβουλίες μας ευθυγραμμίζονται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση. Σε βάθος χρόνου, με μέθοδο, σχέδιο και συνέπεια, μπορούμε να βελτιώσουμε το επίπεδο των δεξιοτήτων των μαθητών μας και αν μη τι άλλο να δούμε τη χώρα μας σε μια καλύτερη παγκόσμια κατάταξη. Αυτός είναι ο προσανατολισμός μας και αυτόν τον στόχο υπηρετούμε.

 

 

Πότε θα ξεκινήσει η αξιολόγηση των σχολείων και πώς θα εξελιχθεί; 

Σχεδιάζουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αξιολόγησης πρώτα των σχολικών μονάδων και εν συνεχεία των εκπαιδευτικών, με αποκλειστικό στόχο τη διαρκή βελτίωση, την επιβράβευση αλλά και την αναβάθμιση του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου συνολικά. Η αξιολόγηση θα συνδέεται με την αντιμετώπιση αδυναμιών σε επίπεδο σχολικής μονάδας και με την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, που θα είναι εστιασμένη στις ανάγκες τους. Πιστεύουμε και επενδύουμε στους δασκάλους και τους καθηγητές μας.

 

 

Με ποιο τρόπο θα εναρμονισθεί το Υπουργείο Παιδείας στην απόφαση του ΣτΕ, που αποφάνθηκε ότι είναι αντισυνταγματικά τα νυν προγράμματα σπουδών;

Έχει συσταθεί στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής με επιτροπή επιστημόνων για τα ζητήματα που ανέκυψαν μετά τις αποφάσεις των δύο δικαστηρίων (ΣτΕ και Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου) και της Αρχής. Θα γίνουν προσαρμογές, ώστε το πρόγραμμα σπουδών των Θρησκευτικών να εναρμονισθεί με τις αποφάσεις αυτές. 

 

 

Πώς θα εισαγάγετε στο σχολείο θεματικές όπως η κυκλοφοριακή αγωγή και η σεξουαλική αγωγή;

Η ενίσχυση των δεξιοτήτων των μαθητών είναι κατά τη γνώμη μας απαραίτητη. Εκτός από τη σφαιρική προσέγγιση και την εμβάθυνση σε γνωστικά αντικείμενα, πρέπει να παρέχονται στους νέους επιπλέον εφόδια που θα τους επιτρέπουν να αναλύουν και να αξιοποιούν καλύτερα την παρεχόμενη γνώση και να προσαρμόζονται ευέλικτα σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο επαγγελματικό και κοινωνικό περιβάλλον. Ο εμπλουτισμός αυτός δρομολογείται άμεσα –ανάμεσα σε άλλα– με την προσθήκη νέων θεματικών στο υποχρεωτικό ωρολόγιο πρόγραμμα, όπως ο εθελοντισμός, η επιχειρηματικότητα, η σεξουαλική αγωγή, η καταπολέμηση των εξαρτήσεων, αλλά και με την αναμόρφωση των υφιστάμενων σχολικών προγραμμάτων και εγχειριδίων. Επιπρόσθετα, προωθούμε την αξιοποίηση εργαλείων όπως το πολλαπλό βιβλίο, που προάγουν την κριτική σκέψη και άλλες ήπιες δεξιότητες των μαθητών. Τέλος, υλοποιούμε ήδη μια σειρά από ρυθμίσεις που θα αποσκοπούν στο να δώσουν μεγαλύτερη ελευθερία και αυτονομία στις σχολικές μονάδες, π.χ. αναφορικά με τη διενέργεια σχολικών εκδρομών και τη συμμετοχή μαθητών σε διεθνείς διαγωνισμούς.

 

 

Έχετε εξαγγείλει ανάπτυξη των ήπιων δεξιοτήτων των μαθητών. Πώς θα την υλοποιήσετε και από ποια σχολική βαθμίδα;

Ήδη από τα πρώτα βήματα, από το νηπιαγωγείο, θα εμπλουτιστούν τα προγράμματα σπουδών με νέες θεματικές, που στόχο θα έχουν να καλλιεργήσουν περαιτέρω τις ήπιες και ψηφιακές αυτές δεξιότητες. Οι μαθητές θα διδάσκονται πώς να χειριστούν και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που τους παρέχει η τεχνολογία, ενώ οι ήπιες δεξιότητες, όπως η κριτική σκέψη, η ομαδική δουλειά, η συνεργατικότητα, θα τους εφοδιάσουν με την απαραίτητη ευελιξία για τη διαχείριση ψηφιακών και άλλων εργαλείων που σήμερα ούτε μπορούμε να φανταστούμε, σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. 

 

 

Εάν μια ομάδα μαθητών εισέβαλλε στο υπουργικό σας γραφείο, τι θα κάνατε; Πώς θα τους αντιμετωπίζατε, εάν ήθελαν να κάνουν πλάκα, να σας ανακατέψουν τα χαρτιά;

Δεν πιστεύω πως η κουλτούρα της «εισβολής» βοηθά οποιονδήποτε σκοπό. Οι πόρτες του Υπουργείου και του γραφείου μου είναι ανοικτές για όλους. Δεν χρειάζονται λοιπόν ακτιβισμοί και χάπενινγκ για να γίνει κάποια συνάντηση. Όσο για τα χαρτιά και τους φακέλους πάνω στο γραφείο μου, σας διαβεβαιώ πως είναι απολύτως οργανωμένοι ανά θεματικές.

 

 

Κατά το πρόσφατο ταξίδι του στις ΗΠΑ, ο Κ. Μητσοτάκης υποσχέθηκε ετήσια ενίσχυση της Θεολογικής Σχολής της Βοστόνης 2,2 εκατομμυρίων δολαρίων. Θα είναι από τον κρατικό προϋπολογισμό; Ο λόγος της κίνησης; 

Το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων δεν έχει αρμοδιότητα για τη Θεολογική Σχολή της Βοστόνης. Οφείλουμε όμως να υπογραμμίσουμε ότι η διατήρηση της ταυτότητας των Ελλήνων της Αμερικής αποτελεί εθνικό καθήκον και υπηρετεί απολύτως το δημόσιο και το εθνικό συμφέρον.

Leave a Comment