Και όμως, τα βιβλία…

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Στην εποχή όπου η δημόσια συζήτηση «μετακόμισε» όλο και περισσότερο/όλο και πιο επιδραστικά, σχεδόν καθοριστικά στην διαδικτυακή επικοινωνία – περισσότεροι είναι όσοι δηλώνουν ότι ενημερώνονται από τα sites, αμέσως έπονται όσοι αντλούν από τα social media, σε απόσταση όσοι στηρίζονται στην Τηλεόραση ή/και τον Τύπο – έχει ένα ενδιαφέρον το ότι όσα πυροδοτούνται από το ακόμη πιο παραδοσιακό εκείνο μέσο, που είναι το βιβλίο, κάθε τόσο διεκδικούν κεντρικό ρόλο.

Ήρκεσε η προδημοσίευση – στα ΝΕΑ – τμήματος των σκέψεων Σημίτη από το συλλογικό έργο «Η στρατηγική του Ελσίνκι: 20+1 χρόνια μετά», των Εκδόσεων Σιδέρη, και άναψε φωτιές που επανακαθορίζουν (;) την εφεξής προσέγγιση των ΕλληνοΤουρκικών. Η παρέμβαση Κώστα Καραμανλή και εκ νέου ανάγνωση των θέσεων Αντώνη Σαμαρά,  επιδιώκουν να δέσουν τα χέρια της Κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μαζί και η αμηχανία/αμφιθυμία από πλευράς ΣΥΡΙΖΑ/Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, αλλά και οι κυματισμοί στον χώρο του ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ κάτι τέτοιο δείχνουν, την στιγμή που ο Νίκος Δένδιας ετοίμαζε βαλίτσες για Άγκυρα

Όποιος σταθεί στις σελίδες του ίδιου βιβλίου που καλύπτει η προσέγγιση του Γιώργου Παπανδρέου, ο οποίος ως ΥΠΕΞ «κράτησε» σημαντικό μέρος των χειρισμών στα χέρια του (είχε το χαρτοφυλάκιο από αρχές 1999 μέχρι 2004, όταν έλαβε το «θαμπό δαχτυλίδι» διαδοχής Σημίτη), βρίσκει μιαν ακόμη πιο δομημένη προσέγγιση εκείνης της πολιτικής. Ενώ η συνεισφορά του Παύλου Αποστολίδη, ο οποίος οδήγησε (και οδηγεί) τις διερευνητικές επαφές/συνομιλίες Ελλάδας-Τουρκίας, καθώς και εκείνη του Χρήστου Ροζάκη για τα θέματα των θαλασσίων ζωνών δίνει καίριο υλικό σε όποιον θέλει να καταλάβει τι συμβαίνει/τι θα συμβεί – αν δηλαδή η Ελληνική εξωτερική πολιτική δεν επανεναγκαλισθεί το δόγμα Μολυβιάτη/ακινησίας.

Επειδή η αναφορά σε Χρ. Ροζάκη, ένα άλλο βιβλίο, «Οι ΕλληνοΤουρκικές σχέσεις και το Δίκαιο της Θαλάσσης», αυτό στις Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, δίνει την πληρέστερη ενημέρωση για ένα θέμα όπου η αποσπασματική γνώση οδηγεί εύκολα στην υπεραπλούστευση και στις εύκολες κορώνες.

Ας μην μείνουμε όμως μόνον «στα δικά μας». Όποιος παρακολουθεί την εξέλιξη της μεγάλης δημόσιας συζήτησης – με τα προγράμματα τόνωσης της οικονομίας στις ΗΠΑ από Μπάιντεν/Γιέλεν, που καλούν σε χρηματοδότηση μέσω φόρων στα υπερυψηλά εισοδήματα και με καταπολέμηση της φοροαποφυγής των πολυεθνικών μέσω φορολογικών παραδείσων, με τις αναφορές του ΔΝΤ προς την ίδια αυτή κατεύθυνση, με την μεταφορά της ίδιας πάλι συζήτησης στην Ευρωπαϊκή σκηνή έστω και διστακτικά – δεν μπορεί παρά να φανταστεί τους Emmanuel Saez και Gabriel Zuckman του «Ο Θρίαμβος της αδικίας» (επίσης στις Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ) να χαμογελούν. Πράγματι, γράφοντας στο τέλος της περιόδου Τραμπ, εκείνοι έθεταν ως θέμα το αδιέξοδο που έχει προκύψει όχι μόνο στην κοινωνική δικαιοσύνη, αλλά και στην οικονομική αποτελεσματικότητα. Ενώ λοιπόν, αυτές οι αναλύσεις ακούγονταν πρις τις Αμερικανικές Προεδρικές εκλογές πλησιέστερες στις τοποθετήσεις μιας Ελίζαμπεθ Ουόρεν αν μη ενός Μπέρνι Σάντερς, δηλαδή των ριζοσπαστικότερων Δημοκρατών, τώρα έρχονται να βαδίσουν προς υλοποίηση στην βάρδια του σαφώς πιο «κεντρώου» Τζο Μπάιντεν ή/και της Κάμαλα Χάρρις.

Αλλά και το «Τι μας κρύβουν οι λέξεις» του Ζαν Πωλ Φιτουσσί (επίσης από τις Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ), με το οποίο προσεγγιζόταν το χτίσιμο Ευρωπαϊκού αδιεξόδου αν δεν εξασφαλιζόταν μια διάσταση αμοιβαιοποίησης χρέους και έμπρακτης αλληλεγγύης ώστε να μην βυθιστούν οι οικονομίες του Νότου, αλλά και να μην φρενάρει συνολικά η οικονομία της Ευρωζώνης, προς στιγμήν φάνηκε ότι έβρισκε απάντηση στην δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο συμφωνήθηκε όταν ο Φιτουσσί έδινε το έργο του για κυκλοφορία. Τώρα όμως, τώρα που το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας φρέναρε το Ταμείο Ανάκαμψης επικαλούμενο κώλυμα ακριβώς στην ανάληψη του βάρους χρηματοδότησης τρίτων χωρών από τον Γερμανό φορολογούμενο, ο Φιτουσσί μάλλον θα χαμογελάει πικρά. Με μια αίσθηση δυσάρεστης δικαίωσης…

Συμπέρασμα: ακόμη και στα χρόνια της ιντερνετικής  δημόσιας συζήτησης, ο πυρήνας της σκέψης μπορεί να βρίσκεται/να κρύβεται σε (παραδοσιακότατα) βιβλία.