«Καλή τύχη» στην COP26

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ξεκίνησε λοιπόν και επισήμως η COP 26, που φέρνει για 2 ημέρες στην Γλασκώβη 20.000 αντιπροσώπους από 193 χώρες, να επιχειρήσουν μια ύστατη οργανωμένη προσπάθεια για ανάσχεση του ρυθμού επιδείνωσης (διότι περί αυτού πρόκειται) της κλιματικής κρίσης σε λογική Ατζέντας 2030. Προηγήθηκε, στην Ρώμη σύνοδος των G20 – που βαρύνονται με 80% των ρύπων που «παράγει» η παγκόσμια οικονομία – η οποία λειτούργησε ως προεισαγωγή. [Για όσους έχουν προσπεράσει κάτι από την αρχή αυτής της συζήτησης, πρόκειται για την 26η COP, δηλαδή Conference of the Parties, όπου «Parties» τα μέρη στην Framework Convention of Climate Change των Ηνωμένων Εθνών. Η COP1 συνήλθε το 1995, στο Βερολίνο. Στην ιστορική COP21 , στο Παρίσι, κατορθώθηκε να υπογραφεί η Συμφωνία των Παρισίων, όπου σχεδόν όλες οι χώρες της υφηλίου συμφώνησαν σε έναν στόχο: να φθάσει η θερμοκρασία σε επίπεδο ανώτερο μεν από την προ-βιομηχανική εποχή αλλ’ «αρκετά κάτω από 2 βαθμούς Κελσίου» (ιδανικά 1,5 βαθμούς). Από την Συμφωνία των Παρισίων απέσυρε τις ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ. Τις επανέφερε ο Τζο Μπάϊντεν].

Η COP26 οργανώνεται από την Βρετανία σε συνεργασία με την Ιταλία, όπου και συνήλθαν οι G20. Καθώς η εκκίνηση δόθηκε στην Ρώμη, χαιρέτισε τις εργασίες ο Πάπας Φραγκίσκος, με ισχυρό μήνυμα προς την κατεύθυνση της συστράτευσης στο θέμα της κλιματικής αλλαγής/ήδη κρίσης. (Είχε προηγηθεί κατά δυο δεκαετίες ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος, αναδεικνύοντας και θρησκειολογικά την υπόθεση του περιβάλλοντος). Οι συμβολικές κινήσεις άφθονες: στην «οικογενειακή φωτογραφία» των G20 ήρθαν και προστέθηκαν «μαχητές της πρώτης γραμμής»: γιατροί, διασώστες κοκ (στην φωτογραφία αυτοί φορούσαν μάσκες, οι ηγέτες βέβαια δεν φορούσαν).

Ενός άλλου επιπέδου συμβολισμός, όταν οι G20 φωτογραφήθηκαν να ρίχνουν τα παραδοσιακά νομίσματα στην Fontana di Trevi, δείγμα υπόσχεσης/δέσμευσης να επανέλθουν (στην Ρώμη, στην λογική της COP, στο όλο ζήτημα;). Ενώ στις εργασίες της Γλασκώβης, την υποδοχή του πλανητικού κοινού – η αλήθεια είναι ότι τα διεθνή μήντια έχουν προσέλθει, με κάθε λογής αφιερώματά και με διεξοδική κάλυψη – ανέλαβε ο συμπαθής δεινόσαυρος Frankie, ο οποίος πρωταγωνιστεί σε βίντεο ευαισθητοποίησης της UNFCCC: μεταφέροντας την εμπειρία των ίδιων των δεινοσαύρων από την εξαφάνιση, μετέφερε στους ανθρώπους το μήνυμα: «Μην επιλέξτε την εξαφάνισή σας! Σώστε το είδος σας πριν είναι πολύ αργά». Ανάλογα πήγε να εκφράσει ο και αμφιτρύων της Γλασκώβης Μπόρις Τζόνσον, όταν έκανε λόγο για το ότι «ο κόσμος βρίσκεται στο 1 λεπτό πριν τα μεσάνυχτα» στο θέμα της κλιματικής κρίσης. (Βέβαια… αφήνοντας στις δικές του αρχές σχεδιασμού/planning authorities την ευθύνη για το αν θα συνεχιστεί η χρήση άνθρακα, όπως π.χ. με άνοιγμα νέου ορυχείου στην Cumbria). O Γ.Γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρρες χρησιμοποίησε μιαν άλλη μεταφορική έκφραση, λέγοντας ότι «χρησιμοποιούμε τον πλανήτη σαν αποχωρητήριο». Αντιθέτως, έμεινε σε δεύτερο πλάνο η (πάντα θυμωμένη Γκρέτα Τούνμπεργκ – κρίθηκε ότι είναι αντιπαραγωγική.

Βέβαια, τίποτε δεν μπορεί να οργανωθεί χωρίς απρόβλεπτα: έτσι, πηγαίνοντας να πάρουν το τραίνο για την Γλασκώβη από τον σταθμό Euston στο Λονδίνο – αδιανόητο να χρησιμοποιηθούν αυτοκίνητα, σε περιβαλλοντική διοργάνωση: το τραίνο είναι αναγκαστική επιλογή! – εκατοντάδες ανθρώπων βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στον σταθμό και τις πλατφόρμες, καθώς μια πτώση δέντρου είχε διακόψει την διαδρομή. Λιγότεροι από τους μισούς συνωστισμένους φορούσαν μάσκες: άλλο θέμα η Covid-19 απ’ ό,τι η COP 26…

Σε λίγο πιο βαριά ατμόσφαιρα, χώρες με ισχυρότατο περιβαλλοντικό αποτύπωμα όπως η Κίνα , η Ρωσία, η Βραζιλία – και η Ιαπωνία, εκεί όμως είχαν εκλογές – έλαμψαν δια της απουσίας των ηγετών τους. Ασφαλώς υπάρχουν και οι βιντεοεπικοινωνίες, αλλά…..

Στο ξεκίνημα, λοιπόν, της COP26 ένα μπορεί να ευχηθεί κανείς: «καλή τύχη».