Κάθε αίτηση – με βάση μετρήσεις – αισιοδοξίας, πολύτιμη στο αύριο

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

O Ιούνιος ξεκίνησε με την έναρξη ισχύος – μετά από αρκετές αναβολές – του νέου πτωχευτικού νόμου, που δίνει μέσω της πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Ιδιωτικού Χρέους την δυνατότητα ρύθμισης των χρεών ιδιωτών, προσοχή! βάσει κριτηρίων σε (μέχρι και) 240 δόσεις προκειμένου περί χρεών προς το Δημόσιο, Ταμεία κοκ, συν (μέχρι και) 420 δόσεις προκειμένου περί χρεών προς Τράπεζες. Τα 20 ή 35 χρόνια προθεσμία ακούγονται γενναιόδωρα – και είναι. Πλην όμως τα κριτήρια και ο σχετικός αλγόριθμος δεν είναι γνωστά, πάντως δεν έχουν επεξηγηθεί. ενώ στο τέλος της διαδρομής, αν δεν υπάρξει ρύθμιση, υπάρχει πτώχευση/ρευστοποίηση: καθώς λοιπόν ταυτόχρονα τερματίζεται το de facto μορατόριουμ που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ίσχυσε, ας αναμένεται ένα κάποιο σοκ.

Την ίδια στιγμή, και ενώ το άνοιγμα του τουρισμού κανονικά δίνει μια αίσθηση/ανάσα αισιοδοξίας, οι εκτιμήσεις για ενεργοποίηση των τουριστικών μονάδων – δηλαδή για ενεργές κρατήσεις, όχι για προθέσεις – μένουν προσγειωμένες παρά την επίσημη έναρξη από 15ης Μαΐου. Η διατήρηση από την Βρετανία της Ελλάδας σε «πορτοκαλί», δηλαδή με καραντίνα + τεστ για όσους επιστρέφουν από ταξίδι σ’ εμάς, προβληματίζει. Η ακύρωση πακέτων της TUI, για προορισμούς όπως Κρήτη (Χανιά), Χαλκιδική, Ζάκυνθο, Κεφαλονιά, Σαντορίνη μέχρι τις 13 Ιουνίου, ακόμη περισσότερο. (Ρηχή παραμυθία ότι ακυρώσεις ίσχυσαν και για Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρο ενώ μέχρις 27 Ιουνίου για Αίγυπτο και Τουρκία). Από Γερμανία, τουλάχιστον, το φάσμα καραντίνας έχει αποφευχθεί. Όμως οι Γερμανοί αργούν τις διακοπές τους.

Όχι απλώς καλοδεχούμενο, συνεπώς, αλλά απολύτως αναγκαίο το πρόγραμμα 800 εκατομμυρίων ευρώ που μόλις έλαβε το «πράσινο φως» Βρυξελλών για «διευκόλυνση της πρόσβασης σε ρευστότητα για τις [Ελληνικές] επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα του τουρισμού […] σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς» (Μαργκρέτε Βεστάγκερ).

Αυτή λοιπόν η αίσθηση μετέωρου βήματος, καθιστά εξαιρετικά χρήσιμα – πολύτιμα θάλεγε κανείς – τα στοιχεία θετικής πορείας/αισθητής βελτίωσης του οικονομικού κλίματος όπως μετρήθηκε από το ΙΟΒΕ για τον Μάιο που μας πέρασε. Φερόμενη και από συνεχιζόμενη βελτίωση του κλίματος στην ΕΕ και την Ευρωζώνη (επαναφορά στα προ πανδημίας επίπεδα, με τις προσδοκίες θετικές σε όλους τους. τομείς, καθώς και ήπια βελτίωση στους καταναλωτές, η εικόνα στην Ελλάδα δείχνει ισχυρή άνοδο και επαναφορά στο προ πανδημίας επίπεδο , με την καλύτερη επίδοση 14μήνου (δηλαδή πάνω κι από το προηγούμενο «άνοιγμα», στο περυσινό καλοκαίρι). Το γεγονός ότι αυτή η στάση των προσδοκιών ακολουθεί μια χρονιά με μείωση του ΑΕΠ κατά 8,2% και πρώτο 3μηνο με ύφεση γύρω στο 10% την καθιστά ακόμη πιο χρήσιμη την ανάκαμψη των προσδοκιών. Πιο συγκεκριμένα, τώρα:

Στην βιομηχανία, ο δείκτης προσδοκιών του Μαΐου βρέθηκε πολύ πιο ψηλά και από τον Απρίλιο 2021 και από το αντίστοιχο περυσινό επίπεδο. Καταγράφεται το δεύτερο υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του …. 2007. Βέβαια οι προοπτικές εξαγωγών καταγράφονται μεικτές, οι δε μήνες εξασφαλισμένης παραγωγής οριακά ενισχυμένοι (στους 4,8 μήνες).

Στις κατασκευές – quand le bâtiment va, tout va – σημαντική βελτίωση, όμως βασικά από τον ιδιωτικό τομέα. Όσο κι αν τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης πλησιάζουν, οι προσδοκίες δημοσίων έργων μένουν ακόμη πίσω.

Στο λιανικό εμπόριο – τον τομέα που «κράτησε» ανέλπιστα στην διάρκεια της κρίσης – η εικόνα είναι ανάμικτη: π.χ. στον οικιακό εξοπλισμό θετική εικόνα, στα πολυκαταστήματα έντονη υποχώρηση.

Στις υπηρεσίες, πάντως, η εικόνα καταγράφει πολύ σημαντική βελτίωση, με την ζήτηση να αναμένεται ανοδική και την βραχυπρόθεσμη εξέλιξη να θεωρείται επίσης ευνοϊκή. Ο δείκτης προσδοκιών σε ξενοδοχία-εστίαση, παρά τις επιφυλάξεις που αναφέραμε στην αρχή, δείχνει ανοδική κίνηση – πολύ υψηλότερες οι προσδοκίες απ’ ό,τι πέρυσι τέτοιον καιρό.

Τέλος, η καταναλωτική εμπιστοσύνη συναντάται από το ΙΟΒΕ στο μέγιστο επίπεδο 14μηνου (δηλαδή από την αρχή της κρίσης), με τα νοικοκυριά να προσδοκούν καλύτερη οικονομική κατάσταση συνολικά της χώρας – αλλά και την δική τους.

Το ΙΟΒΕ πάντως δεν παραλείπει να σημειώσει ότι «οι επιπτώσεις της νέας ύφεσης στην βιωσιμότητα των επιχειρήσεων δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί». Ενώ η δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να αγνοήσει την «ανάγκη σταδιακής αναστροφής των μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων». Κάθε αίσθηση αισιοδοξίας, λοιπόν, πολύτιμη στο διάστημα που έρχεται.