Από καρφίτσα μέχρι ελέφαντα

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2022, τ.1022

ΒΟΡΕΙΟ ΒΑΡΟΜΕΤΡΟ

του Kώστα Δ. Μπλιάτκα

Αν ο τουρισμός με τα απρόσμενα ίσως μεγάλα έσοδά του έφερε ένα αεράκι στα πανιά της κυβέρνησης, που πέρασε έναν δύσκολο Αύγουστο και συνεχίζει να περνά ζόρικες ώρες με το μείζον θέμα των παρακολουθήσεων, η αγορά κινήθηκε υποτονικά.

Οι καταναλωτές, στη Θεσσαλονίκη τουλάχιστον, δεν «τσίμπησαν» αλλά, αντιθέτως, υπήρξαν εμφανώς διστακτικοί παρά τις γενναίες μειώσεις τιμών κατά τη διάρκεια των φετινών θερινών εκπτώσεων.

Το φαινόμενο αποτυπώνεται σε σχετικές έρευνες και οφείλεται στο απίστευτο ράλι στις τιμές της ενέργειας, που οδηγεί τα νοικοκυριά στον δραστικό περιορισμό δαπανών για είδη που δεν είναι πρώτης ανάγκης, όπως τα ενδύματα και τα υποδήματα.

Την εικόνα δεν άλλαξε σημαντικά ακόμα και η πολυσυζητημένη «επιστροφή των εκδρομέων-λουομένων», η οποία σύμφωνα με την παράδοση αλλάζει από τα δημοσκοπικά δεδομένα μέχρι την κίνηση στην αγορά. Όσο για τους τουρίστες, που φέτος πράγματι ήταν περισσότεροι στη Θεσσαλονίκη, μάλλον αρκέστηκαν στις απλές ματιές στις βιτρίνες και σε μικρής αξίας δωράκια και σουβενίρ.

Τι είναι όμως σήμερα η «αγορά»;

Είδα φίλους να προσχωρούν ασμένως στο «κίνημα» των αγορών μέσω διαδικτύου, νέους των ‘80s και σημερινούς περήφανους εξηντάρηδες, που εκείνα τα χρόνια συναντούσες στα «μεγάλα καταστήματα» της πόλης.

Το «θα κατέβουμε στην αγορά για ψώνια», κακά τα ψέματα, ακούγεται πια πιο αραιά. Όπως και ξεθωριάζει η παλιά εμπορική γεωγραφία του κέντρου της πόλης με την κοσμική και ακριβή Τσιμισκή, τη «σνομπ» Μητροπόλεως, τις πιο μικροαστικές Αγίας Σοφίας και Ερμού και τη λαϊκή Εγνατία της καρδιάς μας, όπου κάνοντας βόλτα στα χρόνια του 1960 άκουγες απ’ τα τρανζίστορ πολλών μικρομάγαζων τη φωνή του Στέλιου Καζαντζίδη.

Μεγάλη υπόθεση η αγορά του κέντρου της Θεσσαλονίκης εκείνης της εποχής, φορτωμένη με χιλιάδες αναμνήσεις. Ο Φωκάς, ο Λαμπρόπουλος, ο Κατράντζος.

Στον Κατράντζο, που είχε ιδρύσει μια μεγάλη φυσιογνωμία του ποδοσφαίρου της Θεσσαλονίκης, ο τερματοφύλακας του Άρη τη δεκαετία του 1930 Νίκος Κατράντζος, είδε ο κόσμος για πρώτη φορά (στην Τσιμισκή, ανάμεσα στη Βενιζέλου και την Κομνηνών) τα «σπορτέξ» και τις «ελβιέλες».

Αλλά και τον Κλαουδάτο θυμάμαι έντονα.

Εκεί έβρισκες σχεδόν τα πάντα. Μια μικρογραφία ας πούμε των Selfridge’s της Oxford Street του Λονδίνου, που κάποτε επαίρονταν πως εκεί μέσα θα βρεις… από καρφίτσα μέχρι ελέφαντα. Το σχετικό σλόγκαν έλεγε “Everything from a pin to an elephant”!

Η νέα αγορά, για να έλθουμε στο σήμερα, περιλαμβάνει πολύ διαδίκτυο. Έξι στους δέκα καταναλωτές θα συνεχίσουν να πραγματοποιούν αγορές online το επόμενο διάστημα παρά την υποχώρηση της πανδημίας – και μάλιστα ένα σημαντικό ποσοστό εμφανίζεται πρόθυμο να αυξήσει τη συχνότητα αυτών των αγορών.

Εκεί βέβαια παίζεται και ένα παιχνίδι κόστους και ποιότητας παρεχόμενων υπηρεσιών σχετικά με το αν τα προϊόντα παραδίδονται εγκαίρως και με συνέπεια στους καταναλωτές, το αν είναι ακριβές οι υπηρεσίες, αν τα προϊόντα είναι όντως αυτά που έχουν παραγγείλει οι πελάτες και σε καλή κατάσταση και αλλά τέτοια.

Παρά ταύτα, καλό χειμώνα!