Logistics: H ώρα της απογείωσης;

 

Σε πρόσφατη μελέτη της Infobank Hellastat A.E. αναλύεται ο εγχώριος κλάδος των Μεταφορών & Logistics. Πρόκειται για ένα κλάδο που έχει δείξει σημαντική ανθεκτικότητα τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζοντας στην αγορά σημάδια περαιτέρω ανάπτυξης.  Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί ότι η συνεισφορά του κλάδου στο ΑΕΠ της χώρας για το 2016 ξεπέρασε το 9%.
Tα τελευταία χρόνια, η αγορά των Μεταφορών & Logistics τονώνεται συνεχώς, μιας και το οικονομικό περιβάλλον της χώρας επιδεικνύει μεγαλύτερη σταθερότητα, σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Συγκεκριμένα, το 2017 η πλειοψηφία των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο εμφάνισαν αυξημένο κύκλο εργασιών, επωφελούμενες από την άνοδο των διακινούμενων όγκων. Ενδεικτικά, η εμπορευματική δραστηριότητα των ελληνικών λιμένων αυξήθηκε κατά 4% σε σχέση με το 2016, αποτυπώνοντας την ευνοϊκή επίδραση των επενδύσεων της Cosco και τον αυξημένο όγκο των μεταφερόμενων/ διαχειριζόμενων φορτίων.

Θετικές παράμετροι κατά τη διάρκεια του έτους αποτελούν η ομαλοποίηση της  διενέργειας των εμπορικών συναλλαγών μετά την επιβολή των capital controls, η βελτίωση των σιδηροδρομικών υποδομών και η απουσία απεργιακών κινητοποιήσεων στο λιμάνι του  Πειραιά και της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, η αγορά εμφάνισε πτωτική πορεία από το 2010-2013, περίοδος κατά την οποία εκδηλώθηκε σημαντική μείωση των εισαγωγών λόγω της φθίνουσας εσωτερικής κατανάλωσης. Όπως φαίνεται στο σχετικό πίνακα, το διάστημα 2010-2017 η αξία των εισαγωγών αγαθών υποχώρησε κατά 5,2%, γεγονός το οποίο μεταφράστηκε σε χαμηλότερη ζήτηση για υπηρεσίες διακίνησης, αποθήκευσης και γενικότερης διαχείρισης των εισαγόμενων προϊόντων.

Το 2017 η αξία των εισαγωγών αυξήθηκε κατά 7,4%, στα €35,39 δισ., μεταβολή που οφείλεται σε κάποιο βαθμό στην εξομάλυνση της διενέργειας των συναλλαγών μετά την επιβολή των capital controls. Ακολούθως, το πρώτο φετινό εννιάμηνο παρατηρήθηκε σημαντικός ρυθμός ανόδου: +8,6%, με την αξία των εισαγωγών να ξεπερνάει τα €31 δισ.
Η άνοδος της ζήτησης για υπηρεσίες logistics σε ποσοστό μεγαλύτερο από την υπάρχουσα προσφορά κατά το 2016 και 2017, οδήγησε σε ανάκαμψη της ζήτησης και για αποθηκευτικές εγκαταστάσεις από εγχώριους και διεθνείς επενδυτές, γεγονός που καθιστά τα βιομηχανικά ακίνητα έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς του real estate. Μάλιστα, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον εκδηλώθηκε στην περιοχή του Θριάσιου, λόγω των επενδύσεων της Cosco στο λιμάνι του Πειραιά. Η αγορά πάντως κινείται σε σαφώς πιο χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τα έτη πριν την εκδήλωση της κρίσης, ωστόσο βρίσκεται πλέον σε πορεία βελτίωσης.
Η ζήτηση για αποθηκευτικούς χώρους στα περίχωρα Αθήνας και Θεσσαλονίκης κρίνεται ως σημαντική λόγω των έργων υποδομών, από τη στιγμή μάλιστα που τα τελευταία χρόνια δεν έγιναν πολλές επενδύσεις εξαιτίας της ύφεσης. Συνεπώς, αν και υφίσταται σημαντικό απόθεμα κενών ακινήτων, παρατηρείται έλλειψη κυρίως μεγάλων αποθηκών που να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες και απαιτήσεις των ενδιαφερομένων σε ποιότητα και μέγεθος. Γενικά, η ζήτηση αυξήθηκε κυρίως για μικρότερους χώρους, επιφάνειας μικρότερης των 3.000 τ.μ.
Η αγορά αναμένεται να διατηρηθεί σε αναπτυξιακή τροχιά και τα επόμενα χρόνια, λόγω της ανάληψης του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών του ΟΛΠ από την Cosco, αλλά και της εξαγοράς της ΤΡΑΙΝΟΣΕ από την ιταλική Trenitalia. Οι εν λόγω όμιλοι θα υλοποιήσουν σημαντικές επενδύσεις, προκειμένου να αυξήσουν το μέγεθος των εμπορευματικών ροών μέσω της Ελλάδας, γεγονός που θα αυξήσει τις ανάγκες για νέους αποθηκευτικούς χώρους. Επίσης, αναφέρεται και η επικείμενη έναρξη κατασκευής του εμπορευματικού κέντρου στο Θριάσιο Πεδίο, όπου –όπως ήδη αναφέρθηκε- θα ανεγερθούν 210.000 τ.μ. αποθηκών.

Το 2018, η  Ελλάδα παρουσίασε βελτιωμένες επιδόσεις στην παγκόσμια αγορά, σε σχέση με το 2016 (42η θέση βάσει του LPI). Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα κατέχει την πιο βελτιωμένη θέση συγκριτικά με τις γειτονικές της χώρες, αλλά και τις υπόλοιπες χώρες που ανήκουν στα Βαλκάνια. Ωστόσο, η διείσδυση του κλάδου σε ορισμένους τομείς της ελληνικής οικονομίας δεν κρίνεται ακόμα ικανοποιητική, όπως στις αλυσίδες λιανικού εμπορίου, οι προμήθειες των οποίων είναι σε μεγάλο βαθμό κεντρικές, με συνέπεια ο ρόλος των μεταφορέων και 3PL providers να είναι περιορισμένος.
Δυσχέρειες προκαλεί και η υστέρηση της χώρας σε υποδομές που θα μπορούσαν να στηρίξουν μεγαλύτερη ανάπτυξη (χαμηλή ποιότητα του οδικού δικτύου, προβληματική σύνδεση των λιμένων με το σιδηροδρομικό δίκτυο, παντελής έλλειψη εμπορευματικών κέντρων, διάσπαρτη χωροθέτηση αποθηκών, ανεπαρκείς υποδομές στο σιδηροδρομικό δίκτυο κ.λπ.).
Η έλλειψη των απαραίτητων υποδομών για τη διενέργεια συνδυασμένων μεταφορών οδηγεί στην αύξηση του μεταφορικού κόστους (υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα είναι περίπου 40% αυξημένο σε σχέση με άλλες χώρες), με συνέπεια τη μετακύλιση στους πελάτες και συνεπώς στις τιμές των προϊόντων. Πάντως, η ιδιόμορφη γεωγραφία της χώρας επηρεάζει σημαντικά ούτως ή άλλως τη μεταφορά. Έτσι, οι πιο απομακρυσμένες και δυσπρόσιτες περιοχές και τα νησιά εμφανίζουν υψηλότερα κόστη, κυρίως λόγω της έλλειψης φορτίων κατά την επιστροφή.
Τέλος, η αγορά δεν έχει αναπτυχθεί στον επιθυμητό βαθμό λόγω θεσμικών αγκυλώσεων. Ειδικότερα, ο θεσμικά παγιωμένος αριθμός των αδειών για φορτηγά ΔΧ στις περίπου 35.000 μέχρι το 2010 δεν επέτρεπε την επαρκή κάλυψη των αναγκών διακίνησης φορτίων, με αποτέλεσμα πολλές επιχειρήσεις του κλάδου να προχωρήσουν στην αγορά ΙΧ φορτηγών. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας μεγάλος στόλος με πολυάριθμα παλιά και μικρά φορτηγά ΙΧ.

Σύμφωνα με τον κύριο Νικόλα Γκουζέλο, Διευθύνοντα Σύμβουλο της IB.HS, «Ο κλάδος των Μεταφορών & Logistics αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς επιχειρηματικούς κλάδους της χώρας, ο οποίος τα επόμενα χρόνια αναμένεται να εμφανίσει περαιτέρω ανάπτυξη. Μάλιστα, μόλις ολοκληρωθούν τα έργα υποδομών που έχουν δρομολογηθεί σε όλη τη χώρα, η συμβολή του συγκεκριμένου κλάδου στην ελληνική οικονομία θα είναι εξαιρετικής σημασίας».