Πανδημία και πληθωρισμός ήρθαν να προστεθούν στις βασικές τάσεις που τα τελευταία χρόνια διαμορφώνουν την παγκόσμια τουριστική αγορά

Οικονομική Επιθεώρηση, Δεκέμβριος 2022, τ.1025

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Οι προτεραιότητες του καταναλωτικού κοινού και οι απαιτήσεις του, που θα καθορίσουν τις επιλογές για τα ταξίδια του, παρουσιάζουν δραματικές αλλαγές έπειτα από τη δοκιμασία της πανδημίας, που επηρέασε βαθιά τους ανθρώπους, τις συνήθειες και τις αντιλήψεις τους.

Τις νέες αυτές ανάγκες αναζητά και εντοπίζει η τουριστική αγορά για να διαμορφώσει ανάλογα το τουριστικό προϊόν ώστε να είναι ανταγωνιστικό.

Στα megatrends που οδηγούν τα τελευταία χρόνια τον παγκόσμιο τουρισμό προστίθενται και οι επιρροές από την περιπέτεια της πανδημίας, που έχει επηρεάσει το τουριστικό κοινό.

Τα megatrends είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η βιώσιμη ανάπτυξη και η αειφορία, ο υπερτουρισμός, η οικονομία διαμοιρασμού, οι κοινωνικές και δημογραφικές αλλαγές, οι αναδυόμενοι προορισμοί και η ασφάλεια. Σε αυτά προστίθενται οι τάσεις που έφερε η εμπειρία της πανδημίας, αλλά και η επίδραση του περιβάλλοντος αυξημένου πληθωρισμού, που κάνει την πλειοψηφία να αναζητά προορισμούς value for money και all inclusive.

Σύμφωνα με τον Amex Trendex 2022, στις νέες τάσεις της τουριστικής αγοράς συμπεριλαμβάνονται:

  1. Η αναζήτηση της εμπειρίας

Πάντα ο τουρισμός αποτελούσε μια βιομηχανία της εμπειρίας, αλλά σήμερα καλείται να εστιάσει ακόμα περισσότερο σε αυτή την κατεύθυνση. Το ταξίδι από περίοδος χαλάρωσης μετατρέπεται συχνά σε μια προσχεδιασμένη και συστηματική διαδικασία βίωσης νέων εμπειριών – εμπειριών που θα πρέπει να έχουν έναν υβριδικό χαρακτήρα, καθώς από τη μία θα πρέπει να συνδυάζουν την αξιοποίηση των ιδιαιτεροτήτων του τόπου όπου παράγονται και από την άλλη να μπορούν να αποκτήσουν σημασία και νόημα, και άρα να αξιοποιηθούν, στα διάφορα συστήματα αναφοράς που έχει ο κάθε ταξιδιώτης.

Ο κόσμος πλέον δεν επιλέγει καταλύματα και προορισμούς, επιλέγει εμπειρίες που μπορεί να φανταστεί ότι θα βιώσει εκεί. Στο πλαίσιο αυτό, βλέπουμε εναλλακτικές μορφές καταλυμάτων να ενισχύονται (π.χ. camping, hostels κ.ά.), ενώ παράλληλα πολλά ξενοδοχεία είτε εντάσσουν στις υπηρεσίες τους μια σειρά από δράσεις προς αυτή την κατεύθυνση είτε, ακόμα περισσότερο, εξειδικεύουν τον χαρακτήρα τους έτσι που να καλύπτουν τέτοια κοινά.

  1. Μικροκοινότητες με βάση τα ενδιαφέροντα – Ατομικά ταξίδια

Ένα επιπλέον χαρακτηριστικό αυτής της τάσης είναι ότι ακόμη και η επιλογή των ξενοδοχείων από τους πελάτες αρχίζει πλέον σε μεγάλο βαθμό να πραγματοποιείται με γνώμονα τη συνύπαρξη με άλλους αντίστοιχου τύπου ταξιδιώτες σε αυτά (μικροκοινότητες), κάτι που μεγιστοποιεί άλλωστε τη σημασία της επικοινωνιακής προβολής αυτού του χαρακτήρα/positioning από τα ξενοδοχεία που τον έχουν επιλέξει.

Τέλος, στο ίδιο πλαίσιο της αναζήτησης εμπειριών, ταυτόχρονα και με την έντονη στροφή στον ατομοκεντρικό τρόπο ζωής, αναπτύσσεται ιδιαίτερα και η τάση του μοναχικού τουρισμού (solo travelling). Ο μοναχικός τουρισμός έχει πάψει πλέον να αποτελεί στίγμα και, αντίθετα, έχει λάβει τον χαρακτήρα της ατομικής αναζήτησης εμπειριών, της ενδοσκόπησης και φροντίδας του εαυτού. Βλέπουμε έτσι ότι ένα ποσοστό 23% δηλώνει ότι προτίθεται να ταξιδέψει μόνο του, όταν αυτό το ποσοστό πριν από την πανδημία βρισκόταν στο 14% (solotravelerworld.com).

  1. Η αναζήτηση της «ευεξίας»

Η πανδημία συνέβαλε στο να καταστεί πρώτη προτεραιότητα για όλους η υγεία και έφερε στο προσκήνιο εμφατικά την αναζήτηση της σωματικής και πνευματικής ευεξίας (well being). Πρόκειται για μια ευεξία που γίνεται ζητούμενο από όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού και καλύπτει πολλά επίπεδα της ανθρώπινης δράσης, καθώς μεταξύ άλλων αφορά τις διατροφικές επιλογές, έναν πιο ενεργητικό τρόπο ζωής, την ανάκτηση της εσωτερικής ισορροπίας, την κατάλληλη σωματική άσκηση, την αναζήτηση μιας προσωπικής νοηματοδότησης κ.τ.λ.

Οι αναζητήσεις στην Google γύρω από τον όρο well being retreat σημείωσαν αύξηση κατά 9.700% και η ανάπτυξη του σχετικού κλάδου είναι ραγδαία· αναμένεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, να ξεπεράσει την ερχόμενη χρονιά σε τζίρο τα 1,5 τρισ. δολάρια (alliedmarketresearch.com).

4. Ψηφιακός μετασχηματισμός

Η πανδημία επιτάχυνε τη χρήση ψηφιακών μέσων και πλέον εφαρμογές και ηλεκτρονικές υπηρεσίες χρησιμοποιούνται και απαιτούνται από τους τουρίστες. Η ψηφιακή τεχνολογία αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος του κλάδου του τουρισμού, με την πλειονότητα των τουριστικών επιχειρήσεων να ακολουθεί τις σύγχρονες τάσεις της τεχνολογίας για να προσφέρει υπηρεσίες με ευκολία και ταχύτητα. Προκειμένου οι προορισμοί να ανταποκριθούν στον ψηφιακό μετασχηματισμό, δημιουργούν υποστηρικτικούς μηχανισμούς που παρέχουν εμπειρογνωμοσύνη και πόρους σε επιχειρήσεις και οργανισμούς.

  1. Βιώσιμη ανάπτυξη και αειφορία

H βιωσιμότητα και η αειφορία σε όλες τους τις διαστάσεις (περιβάλλον, οικονομία, κοινωνία, πολιτισμός) έρχονται στο προσκήνιο των εθνικών τουριστικών πολιτικών και πρακτικών και ολοένα και περισσότερο αποτελούν βασικό πυλώνα των επιχειρηματικών πρακτικών των επιχειρήσεων του κλάδου. Οι προορισμοί εφαρμόζουν πρωτοβουλίες που προωθούν την περιβαλλοντική, πολιτιστική και κοινωνικοοικονομική βιωσιμότητα και αειφορία, ενώ παράλληλα επιδιώκουν την απόκτηση πιστοποιήσεων από διεθνώς αναγνωρισμένους φορείς και οργανισμούς, ώστε να προβάλουν στον σύγχρονο επισκέπτη τις ενέργειές τους και να διασφαλίσουν την έμπρακτη δέσμευσή τους στις αρχές αυτές.

Οι ταξιδιώτες πλέον απαιτούν από τον κλάδο του τουρισμού να λαμβάνει υπόψη τις τρέχουσες και τις μελλοντικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει, ανταποκρινόμενος στις ανάγκες των επισκεπτών, της βιομηχανίας, του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινοτήτων.

Εντοπίζεται ραγδαία αύξηση της αναζήτησης καταλυμάτων και προορισμών που να έχουν μια υπεύθυνη διαχείριση και οργάνωση των υπηρεσιών τους, σύμφωνα με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης (Sustainability/ESG). Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να περιοριστεί στο ελάχιστο το όποιο αρνητικό αποτύπωμα της δράσης τους και παράλληλα να ενισχυθεί η θετική τους συμβολή στην ανάπτυξη της οικονομίας και της κοινωνίας μέσα στην οποία λειτουργούν. Σύμφωνα με τον Amex Trendex 2022, το 78% επιθυμεί να έχει θετικό αντίκτυπο στην κοινότητα που επισκέπτεται και το 62% των ταξιδιωτών δηλώνουν ότι πλέον είναι πιο προσεκτικοί ως προς το πού και το πώς θα ταξιδέψουν.

  1. Η οικονομία είναι προτεραιότητα

Το πληθωριστικό περιβάλλον μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα και οι τουρίστες αναζητούν για το 2023 λύσεις value for money. Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο της έκθεσης Travel Trends 2023, της ABTA, δείχνει ότι το 29% των καταναλωτών στο Ηνωμένο Βασίλειο επιθυμούν να πραγματοποιήσουν all-inclusive διακοπές, ενώ το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 40% μεταξύ των ατόμων ηλικίας 44 ετών και κάτω και στο 57% των νέων οικογενειών. Με την ανάγκη οικονομικότερων διακοπών συνδέεται εξάλλου και η ανάπτυξη της οικονομίας διαμοιρασμού, που προσφέρει ολόκληρα σπίτια ακόμη και σε περιοχές που δεν είναι ανεπτυγμένες τουριστικά.

7. Υπερτουρισμός και αναδυόμενοι προορισμοί

Η έκρηξη στις μετακινήσεις/ταξίδια σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα φέρνει τουριστική συμφόρηση σε αρκετούς δημοφιλείς προορισμούς τα επόμενα έτη, αυξάνοντας τις τιμές στις δημοφιλείς περιοχές και δημιουργώντας τουριστική συμφόρηση με άμεσες συνέπειες στην ποιότητα των υπηρεσιών και την ικανοποίηση των επισκεπτών.

Αποτέλεσμα είναι όλο και περισσότεροι τουρίστες να αναζητούν εναλλακτικούς και αναδυόμενους προορισμούς, μη παραδοσιακά τουριστικά «hotspot», καθώς οι ταξιδιώτες ολοένα και περισσότερο επιδιώκουν να αποφύγουν τον μαζικό τουρισμό και να εξερευνήσουν σε βάθος λιγότερο δημοφιλή σημεία. Κατά συνέπεια, οι εναλλακτικοί και δευτερεύοντες προορισμοί αναπτύσσουν εξειδικευμένες στρατηγικές τουρισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στη στοχευμένη προβολή και προώθηση, ώστε να κεφαλαιοποιήσουν τα οφέλη από τη συγκεκριμένη τάση, να βελτιώσουν την τοποθέτησή τους και να εδραιωθούν στην παγκόσμια τουριστική αγορά.

Η πρόσφατη έρευνα A Year in Travel της γερμανικής ταξιδιωτικής πλατφόρμας eDreams ODIGEO για το πώς θα ταξιδεύουμε το 2023, εντοπίζουν τα εξής:

– Οι μοναχικοί ταξιδιώτες είναι περισσότεροι από ποτέ. Όλο και περισσότεροι προτιμούν να ταξιδέψουν μόνοι τους. Οι διαδικτυακές αναζητήσεις για μοναχικά ταξίδια παρουσιάζουν προοδευτική αύξηση.

– Το bleisure είναι η νέα τάση στον τουρισμό. Η λέξη προέρχεται από τις έννοιες «business» (εργασία) και «leisure» (διακοπές/απόδραση) και παραπέμπει στους ψηφιακούς νομάδες. Ο συνδυασμός εργασίας και ευχαρίστησης είναι μια αυξανόμενη τάση που εκτιμούν ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές επειδή από την αρχή της πανδημίας η εργασία και η ιδιωτική ζωή έγιναν όλο και πιο αλληλένδετες.

– Οι κρατήσεις γίνονται όλο και περισσότερο την τελευταία στιγμή: Μια ματιά στη συμπεριφορά κρατήσεων δείχνει ότι οι κρατήσεις την τελευταία στιγμή εξακολουθούν να είναι η νέα κανονικότητα.