Μια ξενάγηση στην πραγματικότητα του lobbying

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Πολυσυζητημένο και όμως εν πολλοίς άγνωστο. αντικείμενο καταγγελιών και όμως πολύτιμο στην πραγματικότητα. ομοιόμορφο και όμως ριζικά διαφορετικό σε Αθήνα και (ας πούμε) Βρυξέλλες ή Ουάσιγκτον, το lobbying συχνά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Και όμως, η προσέγγισή του μέσα από την δημόσια συζήτηση παραμένει αποσπασματική και γεμάτη στερεότυπα.

Κάποιοι, εύκολα θεωρούν ότι πρόκειται για έναν τρόπο με τον οποίο «τα συμφέροντα» υπαγορεύουν στάσεις και αποφάσεις στην πολιτική – κυρίως  στα επιχειρηματικά ζητήματα, αλλ’ όχι μόνο (το ΕλληνοΑμερικανικο λόμπι ήταν εκείνο που επί χρόνια είχε πετύχει την συγκράτηση των Τουρκικών εξοπλισμών με την νομοθέτηση του 7:10 στην Ουάγιστκων. το περιβαλλοντικό λόμπι οικοδόμησε σταδιακά την πολιτική βούληση της παγκόσμιας απανθρακοποίησης μέχρι και την Συμφωνία των Παρισίων). Άλλοι, επισημαίνουν ότι χωρίς την συγκροτημένη και συστηματική επεξήγηση τεχνικών θεμάτων «προς» την πολιτική ηγεσία ή/και την εκάστοτε κυβερνητική τεχνοδομή, οι αποφάσεις και νομοθετήσεις θα ήταν ακόμη πιο στρεβλές (απ’ όσο είναι, ούτως ή άλλως). Παραπέρα, θα βρει κανείς όσους θυμίζουν ότι η πρακτική των revolving doors , δηλαδή του «περάματος» ανθρώπων των επιχειρήσεων (ή και των media) από την πολιτική και πάλιν πίσω, δημιουργεί συνθήκες όσμωσης και διάχυσης απόψεων που δεν χρειάζεται καν τυπικό lobbying για να επικρατήσουν. Και ούτω καθεξής.

Τον μαγικό, λοιπόν, όσο και ελλειμματικά αναλυόμενο χώρο του lobbying ανέλαβε πρόσφατα να παρουσιάσει – με δυο συνοπτικά βιβλία, «To lobbying στην Ελλάδα» και «To lobbying στις Βρυξέλλες» ένας άνθρωπος που (κατά την δική του περιγραφή) «έχει λιώσει παπούτσια» στον κλάδο των δημοσίων/εταιρικών υποθέσεων, ο Ανδρέας Γιαννόπουλος. Ο οποίος περιγράφει, αρκετά απομυθοποιητικά αλλά πολύ ενημερωτικά , τι είναι και πώς λειτουργεί ο λομπίστας. Θυμίζει ότι το 80%  – αν όχι το 95% ! – των αποφάσεων  προκύπτουν από την νομενκλατούρα/τους υπαλλήλους των υπουργείων. μόνο το υπόλοιπο προέρχεται από τους υπουργούς. Ή, πάλιν, επισημαίνει δίπλα στην αναλυτική περιγραφή του πώς λειτουργούν οι διάδρομοι των Βρυξελλών, λεπτομέρειες όπως πόσο σημαντικές μπορούν να είναι οι διαφορές διατύπωσης στα επίσημα κείμενα ΕΕ ανάλογα με τις γλώσσες (όλα τα κείμενα είναι εξίσου δεσμευτικά, βλέπετε…).

Ο Γιαννόπουλος αποτυπώνει τους κανόνες – γιατί κανόνες υπάρχουν – και τις ισορροπίες, τα «πρέπει» και τα «αυτά, ξεχάστε τα!» της ζωής και δουλειάς του λομπίστα. Αυτή η ξενάγηση, βήμα-βήμα στην πραγματικότητα του lobbying απομυθοποιεί. φωτίζει. προσγειώνει. σχετικοποιεί. Και -στο τέρμα της διαδρομής – εξηγεί πόσο σημασία θα είχε η καθιέρωση, και στην Ελλάδα, ενός μητρώου των ενεργών lobbyists, για το ξεκαθάρισμα και την διαφανοποίηση του τοπίου.