Μιλώντας για ισότητα των φύλων – σε επαφή με το συγκεκριμένο

Του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Μπορεί η επικαιρότητα να έφερε απότομα/άγαρμπα στην δημόσια συζήτηση τις νοσηρότερες πλευρές της ανισότητας των φύλων, μέσα από την υπόθεση της έμφυλης βίας και της Ελληνικής εκδοχής του #metoo, μπορεί η επίσημη συζήτηση για τα θέματα ισότητας να επωφελείται της προσέγγισης της Ημέρας της Γυναίκας (η ερχόμενη Δευτέρα, 8 Μαρτίου) για να θυμίσει νομοθετικές και οργανωτικές πρωτοβουλίες. Όμως μια ιδιαίτερη διοργάνωση – πρωτοβουλία της CSR Hellas, του Ελληνικού Δικτύου Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης – διαδικτυακής συζήτησης, με έμφαση στις ανισότητες στον χώρο εργασίας και στις άλλες πρακτικές πλευρές της σχέσης που έχει η διαφορετικότητα και το προσπέρασμα των στερεοτύπων του φύλου με την ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα, χρησίμευσε για να ξαναδούμε με μεγαλύτερη ειλικρίνεια και σοβαρότητα αυτήν την συζήτηση . Κυρίως, το ότι ο περιβόητος Στόχος 5 της κατά ΟΗΕ Βιώσιμης Ανάπτυξης – δηλαδή η συμβολή των γυναικών στα πλαίσια ισότητας και inclusiveness/συμπερίληψης – έχει αληθινό περιεχόμενο, ότι δηλαδή άμα δεν εξασφαλίζεται αυτός, η ίδια η βιώσιμη ανάπτυξη πάει περίπατο.

Ήδη από την εισαγωγική τοποθέτηση της Μαρίας Αλεξίου, του Ομίλου ΤΙΤΑΝ αλλά και Πρόεδρου ΔΣ του CSR Hellas (εδώ να σημειωθεί ότι η συνολική διοργάνωση τιμούσε την μνήμη του Νίκου Αναλυτή, της φωτισμένης εκείνης προσωπικότητας που είχε αναδείξει και στα πλαίσια του ΣΕΒ αλλά και του κοινωνικού διαλόγου τόσο τα εργασιακά ζητήματα όσο και εκείνα της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης), επισημάνθηκε ο ανηφορικός χαρακτήρας της πορείας προς την πραγματική και όχι απλώς διακηρυκτική ισότητα. Η απόσταση, δηλαδή από την νομοθέτηση μέχρι την εφαρμογή και – ακόμη πιο δύσκολο – μέχρι την μεταβολή των νοοτροπιών. Αλλά και η ανάγκη να εξασφαλίζεται η παρακολούθηση των αποφασιζόμενων μέτρων, όπως η λειτουργία θετικών δράσεων ή πάλι ποσοστώσεων, με αναφορά σε μετρήσιμα αποτελέσματα. (Σε κάποιο σημείο της συζήτησης, παρέμβαση από το κοινό που παρακολουθούσε θύμισε ότι – για παράδειγμα – η βελτίωση μέσα στην τελευταία δεκαετία ως προς τα μέλη ΔΣ που είναι γυναίκες μας έφερε από 11% σε 13% – έναντι στόχου 25% , όμως, στόχου που σε λίγο θα αναβαθμισθεί σε επίπεδο ΕΕ στο 40%…).

Ενδιαφέρον είχε η παρέμβαση της Μαρίας Συρεγγέλα, υφυπουργού Εργασίας για την δημογραφική πολιτική και την οικογένεια, που αναγνώρισε ότι η Ελλάδα του 2021 βρίσκεται ακόμη σε μεγάλη υστέρηση στην επιδίωξη ισότητας (τελευταίοι στην ΕΕ των «27»), όπως αυτή έχει διακηρυχθεί και από τους Στόχους του ΟΗΕ για την Βιώσιμη Ανάπτυξη (που μιλούν για ορίζοντα 2030, δηλαδή ένα κοντινό μέλλον) και από την αντίστοιχη κινητοποίηση της ΕΕ. Έδωσε μιαν εικόνα του Εθνικού Σχεδίου δράσης για την Ισότητα των Φύλων, με πρακτικές επιλογές (δράσεις για την αντιμετώπιση της ανεργίας γυναικών θυμάτων βίας σε συνεργασία με ΟΑΕΔ, πιλοτικό «σήμα ισότητας» στις επιχειρήσεις με την στήριξη του Προγράμματος SHARE) δίπλα στα πιο θεσμικά (Εθνικό Συμβούλιο Ισότητας των Φύλων, δημοτικές Επιτροπές Ισότητας ανά την Ελλάδα).

Ο Γιώργος Καντώρος, Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου INTERAMERICAN (συνδιοργανωτής της συζήτησης) μοιράστηκε την εμπειρία από μια μεγάλη επιχείρηση του τριτογενούς τομέα, δίνοντας έμφαση στο γεγονός ότι η πρόοδος προς την ίση συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις ευθύνης δεν αποτελεί μόνο ευθυγράμμιση προς κάποιες αρχές, αλλά προπαντός έμπρακτη αναγνώριση ότι η αύξηση της παρουσίας και του ουσιαστικού ρόλου των γυναικών στην διαδικασία λήψεως των αποφάσεων βελτιώνει την ίδια την ποιότητα των αποφάσεων και την εταιρική διακυβέρνηση. Η συνειδητοποίηση αυτού του στοιχείου, μέσα στην ίδια την επιχείρηση, αποτελεί το κυριότερο επίτευγμα και κίνητρο για συνέχιση της προσπάθειας.

Από την δική της πλευρά, η Τζούλια Τσέτη, της UNIPHARMA –  δηλαδή επιχείρησης στην μεταποίηση/στην φαρμακοβιομηχανία – προσήλθε με την εμπειρία μιας εταιρείας που έφθασε στην ίση συμμετοχή. Και όπου η λογική της inclusiveness αποτελεί πλέον κανονικότητα που έχει αποκτήσει την δική της πλέον δυναμική.

Με εντελώς διαφορετικό μέγεθος, η Anassa Organics – εταιρεία στον χώρο των Ελληνικών βοτάνων/αρωματικών φυτών και αφεψημάτων – εισέφερε δια της ιδρύτριάς της Γιάννας Ματθαίου την εμπειρία μιας πολύ μικρή επιχείρησης, η οποία έκανε εξαρχής την επιλογή να στελεχωθεί μόνον από γυναίκες και μάλιστα σε πιο προχωρημένη ηλικία. Γι αυτήν, η λειτουργικότητα ενός τέτοιου πειράματος αποδείχθηκε στην πράξη, ενώ το γεγονός ότι μεταξύ των γυναικών της Anassa έχουν συμπεριληφθεί και γυναίκες άλλων εθνικοτήτων προσέθεσε μιαν ακόμη διάσταση inclusiveness.

Τέλος, παρεμβαίνοντας από την πλευρά της κοινωνίας των πολιτών, η Στέλλα Κάσδαγλη – δημοσιογράφος και δημιουργός του οργανισμού Women on top – στάθηκε στην σημασία που έχουν στην πράξη τα στερεότυπα (και μάλιστα η αναπαραγωγή τους που, όπως φάνηκε στην συζήτηση, μπορεί να τα συναντήσει κανείς και στον γυναικείο πληθυσμό) αλλά και στην ιδιαίτερη σημασία που αποδείχθηκε ότι έχει η εργασιακή παρουσία των γυναικών σε φάσεις/περιπτώσεις όπως εκείνη της πανδημίας του κορωνοϊού. Το ζήτημα, βέβαια, είναι πλέον η σοφία αξιοποίησης αυτής ακριβώς της ειδικής προσέγγισης των γυναικών στα πράγματα και στην μετα-Covid εποχή, που βρίσκεται ήδη δίπλα μας.