Η ερευνητική ομάδα City Science του MIT Media Lab αναζητά τρόπους δυναμικής προσαρμογής των πόλεων στις ανάγκες των κατοίκων

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιούνιος 2022, τ.1019

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

του Μιχάλη Μπλέτσα*

Τις τελευταίες μέρες κυκλοφορεί στο διαδίκτυο ένας χάρτης με την εκτίμηση της πληθυσμιακής πυκνότητας Ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία, βασισμένος στα στοιχεία από τους σταθμούς κινητής τηλεφωνίας. Πρωτοπόρος στη χρήση αυτής της μεθόδου ήταν η ερευνητική ομάδα Επιστήμης των Πόλεων (City Science) του MIT Media Lab, η οποία χρησιμοποίησε τη μέθοδο αυτή για να εκτιμήσει και να μοντελοποιήσει την κίνηση των ανθρώπων μέσα στην πόλη της Ανδόρας. Με τη χρήση ανωνυμοποιημένων δεδομένων για την περίοδο 2014-2016 από τον τηλεπικοινωνιακό πάροχο και την προβολή τους πάνω σε ένα τριδιάστατο μοντέλο της ίδιας της πόλης, δίνεται η δυνατότητα να μελετήσει κανείς την κίνηση των ανθρώπων στην πόλη, να εντοπίσει τα σημεία συνωστισμού και να σχεδιάσει έτσι αποτελεσματικές λύσεις για την αντιμετώπισή τους.

Εδώ και αρκετό καιρό η εξάπλωση των τηλεπικοινωνιών και των αισθητήρων στους χώρους όπου ζούμε και εργαζόμαστε γέννησε τη θεματική των «έξυπνων πόλεων». Οι δραστηριότητες της συγκεκριμένης ερευνητικής ομάδας εστιάζονται στις δράσεις και τις διεργασίες εκείνες που κάνουν τις πόλεις πραγματικά έξυπνες. Πέρα από τις καινοτόμες χρήσεις μεγάλων δεδομένων και τη χρήση τους για τη δημιουργία ρεαλιστικών μοντέλων, οι ερευνητές της επιστήμης των πόλεων εστιάζουν τις προσπάθειές τους στην κινητικότητα και την προσαρμοστική αρχιτεκτονική των χώρων ζωής και εργασίας.

Η ενασχόληση της ομάδας με την κινητικότητα ξεκίνησε με τον σχεδιασμό και την κατασκευή ενός καινοτόμου ηλεκτρικού αυτοκινήτου πόλης. Το αυτοκινητάκι αυτό είχε ρομποτικούς τροχούς οι οποίοι του έδιναν πολύ μεγαλύτερη ευκινησία σε σχέση με ένα συμβατικό αυτοκίνητο και επίσης επέτρεπαν στο σασί του να διπλώνει όταν δεν ήταν σε χρήση έτσι ώστε αυτό να καταλαμβάνει μόλις το ⅓ του χώρου παρκαρίσματος ενός συμβατικού αυτοκινήτου. Μετά την εμπειρία αυτή όμως η ομάδα προχώρησε στην ανάπτυξη εναλλακτικών στα αυτοκίνητα λύσεων κινητικότητας, με αυτόνομα ηλεκτρικά τρίκυκλα ποδήλατα τα οποία μπορούν να κληθούν από τους χρήστες τους και να τους συναντήσουν εκεί όπου αυτοί τα χρειάζονται – και όταν αυτοί φτάσουν στον προορισμό τους, αυτά να συνεχίσουν αυτόνομα για να συναντήσουν τους επόμενους επιβάτες τους. Τα οφέλη από τη χρήση τέτοιων ελαφρών ηλεκτρικών οχημάτων προφανώς και δεν περιορίζονται στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων. Εάν, για παράδειγμα, στον χρόνο έξω από τις ώρες αιχμής για τη μεταφορά ανθρώπων τα οχήματα αυτά χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά αγαθών, η ανάγκη για χώρους στάθμευσης μειώνεται δραστικά και ο πολύτιμος για τις πυκνοκατοικημένες πόλεις χώρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πιο ζωτικές χρήσεις.

O Michael Bloomberg, πρώην δήμαρχος της πόλης της Νέας Υόρκης, είχε προτείνει τη δημιουργία πολύ μικρών διαμερισμάτων, 30 τετραγωνικών μέτρων, σαν λύση στο πρόβλημα της έλλειψης προσιτής κατοικίας για τους νέους στην πόλη του. Η ομάδα απάντησε με ένα διαμέρισμα 20 τετραγωνικών το οποίο όμως μπορεί να αλλάζει δραστικά χρήση από κουζίνα σε υπνοδωμάτιο, σε καθιστικό ή σε μεγάλο μπάνιο πολύ εύκολα. Η ομάδα σχεδίασε ειδική επίπλωση που μετακινείται και αλλάζει μορφή με μια χειρονομία του ενοίκου του διαμερίσματος. Η απόκριση μάλιστα στις προσπάθειές της ήταν τόσο μεγάλη, που μέλη της προχώρησαν στην ίδρυση εταιρείας που θα κάνει εμπορικά προϊόντα τα πρωτότυπα αυτά έπιπλα. Η συγκεκριμένη προσπάθεια παραπέμπει κατευθείαν στον πρόγονο του Media Lab, το Architecture Machine Group του Νίκολας Νεγκροπόντε, το οποίο μετακινούσε ολόκληρους τοίχους για να διαμορφώσει δυναμικά τον χώρο σύμφωνα με τις ανάγκες και χρήσεις της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής.

Έξυπνη πόλη είναι η πόλη που μπορεί να προσαρμόζεται δυναμικά στις ανάγκες των κατοίκων της και η ομάδα της επιστήμης των πόλεων του Media Lab πρωτοπορεί στη δημιουργία τους.

 

* Ο Μιχάλης Μπλέτσας είναι ερευνητής και διευθυντής Πληροφορικής στο Media Lab του ΜΙΤ.