Επί ποδός τα σούπερ μάρκετ για την περίοδο των Χριστουγέννων – Με πλούσια γκάμα και ειδικές προσφορές στη μάχη της κατανάλωσης

Οικονομική Επιθεώρηση, Δεκέμβριος 2022, τ.1025

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

του Γιώργου Μανέττα

Με έναν άγνωστο Χ καλούνται να πορευθούν τα φετινά Χριστούγεννα οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ: την εορταστική εκδοχή που θα λάβει το «καλάθι του νοικοκυριού». Μια κίνηση που έρχεται να ανατρέψει εν μέρει τους αρχικούς σχεδιασμούς και να μετριάσει κάπως τις προσδοκίες. Παρότι έχουν πλέον το know how, παράγοντες του κλάδου δεν κρύβουν τον προβληματισμό τους, επισημαίνοντας πως πρόκειται για μια ιδιαίτερη απαιτητική εξίσωση.

Η ανακοίνωση του υπουργού Ανάπτυξης Άδωνι Γεωργιάδη έπιασε εξαπίνης τις εταιρείες, οι οποίες περιμένουν με ιδιαίτερη αγωνία τις λεπτομέρειες του μέτρου (μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές κανείς δεν είχε γνώση και εικόνα). «Εν πολλοίς βαδίζουμε σε αχαρτογράφητα νερά και θα πρέπει να ξαναδούμε τις συμφωνίες με τους προμηθευτές για τις τιμές», σημειώνει έμπειρος λιανέμπορος.

Δεν έχει περάσει ένας μήνας από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή, λέει είναι καινούργιος για τον θεσμό του «καλαθιού της νοικοκυράς», και η αγορά προσπαθεί ακόμη να προσαρμοστεί. Και να βρει το κατάλληλο μείγμα που θα κάνει γκελ στους καταναλωτές.

Ωστόσο, ο βαθμός δυσκολίας στην προκειμένη περίπτωση φαντάζει πολύ μεγαλύτερος, με τη σύνθεση του εορταστικού καλαθιού να εξελίσσεται σε… σπαζοκεφαλιά. Κυρίως γιατί πρόκειται για ειδική περίσταση και τα ζητούμενα είναι εντελώς διαφορετικά, αφού οι αγοραστικές συνήθειες διαφοροποιούνται αρκετά.

Επιπλέον, υπάρχει πάντοτε η διάσταση των τιμών. Παρά τις προσπάθειες για τη συγκράτηση του κόστους, οι τιμοκατάλογοι των προμηθευτών έρχονται όλο και πιο φουσκωμένοι. «Ο ρυθμός και το μέγεθος των ανατιμήσεων που ζητούν οι προμηθευτές δεν έχει περιοριστεί…», είπε πρόσφατα σε δημοσιογράφους ο νέος επικεφαλής της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας.

Τροχοπέδη…

Μια άλλη πτυχή που απασχολεί έντονα τους λιανέμπορους είναι η σύγχυση και αναστάτωση που θα προκληθεί στην αγορά με τα διαφορετικά είδη καλαθιών. Και πόσο τελικά αυτό θα επηρεάσει την αγοραστική ψυχολογία.

«Δεν κάνει καλό στη διάθεση των νοικοκυριών για κατανάλωση η δημόσια συζήτηση να περιστρέφεται διαρκώς γύρω από τις ανατιμήσεις. Ακόμη και αυτοί που δεν έχουν πρόβλημα ενδέχεται να ανασκουμπωθούν και να ξανασκεφτούν το budget τους», υπογραμμίζει έμπειρος μάνατζερ. Αντί δηλαδή να τροφοδοτήσει τη ζήτηση, λειτουργεί ως τροχοπέδη σε μια εποχή που δεν περισσεύει ούτε σεντ του ευρώ.

Η φτώχεια θέλει καλοπέραση…

Όλα αυτά τη στιγμή που φαίνεται να αναπτύσσεται ένα θετικό μομέντουμ γύρω από την κατανάλωση την περίοδο των Χριστουγέννων. Αρκετός κόσμος φαίνεται διατεθειμένος να ξοδέψει το κάτι παραπάνω και να απολαύσει τη στιγμή, αφήνοντας στην άκρη, έστω και για λίγο, τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Τουλάχιστον αυτό αποτυπώνεται σε πρόσφατη πανευρωπαϊκή έρευνα της Nielsen. Σύμφωνα με αυτήν, τo 60% των αγοραστών στην Ελλάδα προγραμματίζουν είτε να διατηρήσουν τον προϋπολογισμό του 2021 είτε να ξοδέψουν περισσότερα φέτος τα Χριστούγεννα παρά την ακρίβεια.

Οι αυξημένες τιμές των τροφίμων και της ενέργειας, καθώς και τα πιθανά σημεία συμφόρησης στον εφοδιασμό έχουν αντίκτυπο στις προτιμήσεις των καταναλωτών, αλλά τα περισσότερα νοικοκυριά στη χώρα μας θα ήθελαν να τα γιορτάσουν αμετάβλητα και με παραδοσιακό τρόπο. Μάλιστα, η πλειονότητα των Ελλήνων είναι λάτρεις των Χριστουγέννων και ο ενθουσιασμός τους για την εορταστική περίοδο βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης, μαζί με τους Ρουμάνους και τους Πορτογάλους.

…και του πουλιού το γάλα

Ανεξάρτητα από τη μορφή που θα λάβει το εορταστικό «καλάθι του νοικοκυριού», τα σούπερ μάρκετ στην πλειονότητά τους ετοιμάζονται για να εμπλουτίσουν την γκάμα τους με πολύ… εκλεκτούς κωδικούς.

Οι κατηγορίες των αλλαντικών, των τυροκομικών, των κρασιών και των αλκοολούχων ποτών θα έχουν την τιμητική τους, χωρίς φυσικά να λείπουν οι εκπλήξεις και σε άλλους κωδικούς. Οι ιδιαίτερες γεύσεις και οι τολμηρές μείξεις για περίεργους ουρανίσκους θα ξεχωρίσουν, φέρνοντας στα ράφια κάτι από τη μαγεία της εποχής.

Στη μάχη θα πέσουν και ειδικές προωθητικές ενέργειες ως ένα επιπλέον δέλεαρ, ενώ όλα τα καταστήματα θα φορέσουν τα γιορτινά τους, προκειμένου να δώσουν ακόμη μεγαλύτερη ώθηση στην ψυχολογία των καταναλωτών.

Το αγκάθι της ενέργειας

Αντίθετα, εκπτώσεις σχεδιάζουν στον φωτισμό, καθώς η εκτόξευση των τιμών ενέργειας συνεχίζει να προκαλεί τεράστιο πονοκέφαλο στα επιτελεία. Υπολογίζεται ότι το ενεργειακό κόστος έχει ακριβύνει 2,5 φορές παρά τις επιδοτήσεις.

«Το σούπερ μάρκετ είναι ενεργοβόρος καταναλωτής και οι αυξήσεις του κόστους ενέργειας μπορούν να εξαφανίσουν και μια υγιή κερδοφορία», υπογραμμίζει ο διοικητικός και μετοχικός ηγέτης του ομίλου METRO (My Market), Αριστοτέλης Παντελιάδης, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο επικεφαλής της Μασούτης, Γιάννης Μασούτης, λέγοντας πως το θέμα της ενέργειας καίει όλη την επιχειρηματική κοινότητα.

Μπροστά σε terra incognita και ένα πιθανό… μπαμ

Πέρα από την περίοδο των Χριστουγέννων, γρίφο αποτελεί και η εξέλιξη της κατανάλωσης τη νέα χρονιά. Με τη ζήτηση να παρουσιάζει εμφανή σημάδια κόπωσης (ήδη καταγράφεται πτώση του όγκου πωλήσεων), οι λιανέμποροι αδυνατούν να προσδιορίσουν την πορεία των πωλήσεων.

Ακόμη και οι εταιρείες που διεξάγουν έρευνες αγοράς και έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης δυσκολεύονται να καταθέσουν ασφαλείς προβλέψεις. Η αίσθηση πάντως που υπάρχει είναι πως τα πράγματα θα είναι πιεσμένα λόγω της αύξησης του κόστους διαβίωσης, ενώ αναμένεται σημαντική πίεση στην κερδοφορία του κλάδου, ύστερα από το big bang που γνώρισε στη διάρκεια της πανδημίας.

Παράγοντες του κλάδου προβλέπουν πως θα ανοίξει νέος γύρος συγκέντρωσης, αφού οι μεγάλοι παίκτες εξακολουθούν να ψάχνουν ευκαιρίες εξαγορών για να διευρύνουν την παρουσία τους. Μάλιστα, όπως λένε οι πληροφορίες, δεν έχουν σταματήσει στιγμή οι συζητήσεις με πιθανούς στόχους, ενώ δεν αποκλείεται πάντοτε το ενδεχόμενο ενός ηχηρού… μπαμ που όλοι περιμένουν και ποτέ δεν έρχεται.

Πάντως, από τις πιο πρόσφατες κινήσεις που έγιναν είναι η απόκτηση της Αφοί Ιωάννου Δεναξά ΕΠΕ, που διαθέτει καταστήματα σε Σαντορίνη, Μύκονο και Παλαιό Φάληρο, από τη Μασούτης και η εξαγορά της αλυσίδας Μαθιουδάκης και των 17 καταστημάτων που διαθέτει στην Κρήτη, σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο, από την ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός.