Ράλι υψηλών ταχυτήτων στα ναύλα μεταφοράς

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιανουάριος 2022, τ.1014

ΝΑΥΤΙΛΙΑ

του Αντώνη Καραμαλέγκου

 

Η κατακόρυφη αύξηση που παρατηρήθηκε στα ναύλα για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων κατά τη διάρκεια του 2021 φαίνεται πως αποτελεί τη νέα πραγματικότητα στη βιομηχανία του container shipping. Αν και αρκετοί αναλυτές θεωρούσαν πως το ύψος των ναύλων ήταν υπερβολικά μεγάλο για να παραμείνει για παρατεταμένο χρονικό διάστημα σε αυτές τις τιμές, οι ναυτιλιακές εταιρείες έδειξαν –και συνεχίζουν να δείχνουν– πως επιθυμούν να επιμείνουν σε αυτήν την επιλογή.

Ειδικότερα περίπου στα μέσα Ιουλίου, οι τιμές εκτινάχθηκαν, με τους περισσότερους δείκτες οι οποίοι εστιάζουν στην πορεία των ναύλων στον κλάδο του container shipping να ανακοινώνουν ιστορικά υψηλές τιμές.

Αυτό γίνεται πιο εύκολα αντιληπτό αν παρατηρήσουμε τους παρακάτω δείκτες τιμών, Shanghai Containerized Freight Index (SCFI) και Freightos Baltic Index (FBX), όπως παρουσιάζονται στην εξειδικευμένη για τη βιομηχανία του container shipping ενημερωτική ιστοσελίδα Container News.

Δείκτης SCFI (κάθετος άξονας δολάρια/ FEU*)

 

 

Δείκτης FBX (κάθετος άξονας δολάρια/ FEU*)

Πηγή: Container News (www.container-news.com)

Σημείωση: Τα FEU (forty-foot equivalent unit) είναι μονάδα χωρητικότητας που αναφέρεται σε containers μήκους 40 ποδιών (12,2 μέτρα)

Χρυσή περίοδος για τους πλοιοκτήτες

Από τη μεριά των πλοιοκτητών, βέβαια, η αύξηση και η διατήρηση των υψηλών ναύλων μοιάζει εκ του αποτελέσματος λογική κίνηση, αφού η συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών έχει ήδη πετύχει ρεκόρ κερδών βάσει των οικονομικών αποτελεσμάτων των τριών πρώτων τριμήνων και του πρώτου εξαμήνου του 2021. Την ίδια ώρα, οι εκτιμήσεις δείχνουν ανάλογα αποτελέσματα και σε ετήσια βάση. Μοιάζει, συνεπώς, παραπάνω από προφανής η απόφασή τους να μην αλλάξουν πολιτική και να συνεχίζουν στην ίδια λογική υψηλών τιμών, όσο η αγορά τους το επιτρέπει.

Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω γράφημα της δανέζικης εταιρείας Sea-Intelligence, η οποία συλλέγει, επεξεργάζεται και αναλύει δεδομένα σχετικά με τη ναυτιλιακή βιομηχανία, το οποίο παρουσιάζει τα κέρδη προ τόκων και φόρων ανά TEU για το τρίτο τρίμηνο κάθε έτους από το 2010 μέχρι το 2021 για επτά από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κλάδο μεταφορών containers.

Η κερδοφορία 7 ναυτιλιακών κολοσσών  το καλοκαιρινό τρίμηνο (κάθετος άξονας κέρδη προ τόκων και φόρων/TEU*)

Πηγή: Sea-Intelligence.com, Sunday Spotlight, issue 542

Σημείωση: Τα ΤEU (twenty-foot equivalent unit) είναι μονάδα χωρητικότητας που αναφέρεται σε containers μήκους 20 ποδιών (6,1 μέτρα)

Παρατηρούμε πως η διαφορά στα κέρδη όλων των υπό εξέταση εταιρειών είναι αστρονομική και εντύπωση προκαλεί πως ακόμη και εταιρείες οι οποίες σημείωναν πολύ μικρά κέρδη/TEU, ή ακόμα και απώλειες, κατάφεραν να αυξήσουν υπερβολικά την κερδοφορία τους.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Sea-Intelligence, οι ναυτιλιακές εταιρείες σημείωσαν λειτουργικά κέρδη 37,24 δισ. δολ. μόνο το τρίτο τρίμηνο του 2021. Αν προσθέσουμε σε αυτό το λειτουργικό κέρδος των 42,10 δισ. δολ. κατά τη διάρκεια των πρώτων έξι μηνών του χρόνου, οι εταιρείες έχουν σημειώσει συνολικά λειτουργικά κέρδη ύψους 80 δισ. δολ. σε διάστημα εννέα μηνών (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2021).

«Για να το θέσουμε σε πιο ευρεία κλίμακα, το συνολικό λειτουργικό κέρδος όλων των τριμήνων από το 2010 μέχρι το 2020 ήταν 37,86 δισ. δολ. Εν ολίγοις, ο κλάδος διπλασίασε τα λειτουργικά του κέρδη τα τρία τρίμηνα του 2021 σε σύγκριση με το σύνολο της περιόδου 2010-2020. Αυτό είναι ένα άνευ προηγουμένου επίπεδο κερδοφορίας», σχολίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Sea-Intelligence, Alan Murphy.

Οι αιτίες για την εκτόξευση των ναύλων μεταφοράς containers

Αν επιχειρήσουμε να εξετάσουμε τους λόγους που έχουν προκαλέσει αυτό το ράλι τιμών κατά τη διάρκεια του έτους, θα εντοπίσουμε προφανώς παραπάνω από μία αιτίες.

Οι επιπτώσεις της πανδημίας έχουν σίγουρα παίξει σημαντικό ρόλο, προκαλώντας ανωμαλίες στις δυνάμεις της ζήτησης και της προσφοράς παγκοσμίως. Επίσης, οι συμφορήσεις που υπάρχουν κυρίως στη δυτική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και σε μεγάλα λιμάνια της Κίνας, όπως αυτά της Σανγκάης και του Σεντσέν, δημιουργούν μεγάλες ουρές πλοίων που περιμένουν να εκφορτώσουν/φορτώσουν εμπόρευμα, με αποτέλεσμα την ύπαρξη σημαντικών καθυστερήσεων σε δρομολόγια. Στο πολύ σημαντικό πρόβλημα των συμφορήσεων στα λιμάνια σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η αξιοσημείωτη έλλειψη σε οδηγούς φορτηγών, το οποίο έχει ως αποτέλεσμα containers που ξεφορτώνονται από τα πλοία να μην έχουν τρόπο να φύγουν από το λιμάνι.

Επιπροσθέτως, κατά τη διάρκεια του 2021 έχει παρατηρηθεί σημαντική αύξηση στις τιμές των καυσίμων, το οποίο αυξάνει κατά συνέπεια τα λειτουργικά έξοδα των ναυτιλιακών εταιρειών. Ως εκ τούτου, η αύξηση στα ναύλα είναι ένας τρόπος να εξισορροπήσουν αυτή την κατάσταση, μην απορροφώντας τη συγκεκριμένη αύξηση.

Παράλληλα, κάποια απρόοπτα περιστατικά, όπως το κλείσιμο της διώρυγας του Σουέζ για περίπου μία εβδομάδα λόγω του ατυχήματος του Ever Given, επιβάρυναν ακόμα περισσότερο την εφοδιαστική αλυσίδα, προκαλώντας ντόμινο έξτρα καθυστερήσεων σε όλο τον κόσμο. Παρόμοιες επιπτώσεις έχουν και κάποια ισχυρά τοπικά lockdowns, όπως αυτό που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του καλοκαιριού στο λιμάνι του Γιαντιάν στην Κίνα, λόγω έξαρσης του κορονοϊού.

Μην ξεχνάμε, επίσης, πως την τελευταία μέρα του 2020 το Ηνωμένο Βασίλειο αποχώρησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με το Brexit να δημιουργεί σοβαρές αναταράξεις, ειδικά τους πρώτους μήνες του 2021, στο παγκόσμιο εμπόριο.

2022: Τι δείχνουν οι εκτιμήσεις

Οι μέχρι τώρα προβλέψεις για το νέο έτος δεν αναφέρουν κάποια τάση σημαντικής μείωσης των ναύλων, ειδικότερα μέχρι τα μέσα του 2022, γεγονός το οποίο προβλέπεται να παρατείνει την πίεση που δέχεται η μεριά των φορτωτών.

Μιλώντας στο συνέδριο «Mediterranean Ports and Shipping 2021» στις αρχές Οκτωβρίου, ο πρόεδρος της Λιμενικής Αρχής της Βαλένθια Aurelio Martínez ανέφερε πως οι τιμές των ναύλων θα ομαλοποιηθούν το δεύτερο εξάμηνο του 2022, όταν η διεθνής ζήτηση για εμπορευματοκιβώτια θα μειωθεί. Κατά την ομιλία του, εξήγησε το σημερινό μοτίβο των τιμολογίων μεταφοράς, το οποίο χαρακτηρίζεται από ιστορικά υψηλά ναύλα, συνεχείς αυξήσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε όλα τα δρομολόγια και τους τύπους μεταφοράς.

Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκεται η ανάλυση του IHS Markit, η οποία προβλέπει σταθερό ισοζύγιο ζήτησης και προσφοράς εμπορευματοκιβωτίων τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του 2022 και πιθανότατα μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.

«Αν και πιστεύουμε ότι υπάρχει πιθανότητα οι ναύλοι μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να υποστούν μείωση μέχρι και 30-40% κατά τη διάρκεια του 2022, λόγω των μειωμένων επιπτώσεων από την Covid-19 και της αναμενόμενα βελτιωμένης κατάστασης στα λιμάνια της δυτικής ακτής των ΗΠΑ, το επίπεδο τιμών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων θα εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά υψηλότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα των προηγούμενων χρόνων», εκτιμούν οι αναλυτές του IHS Markit.