Σε ελεύθερη πτώση βρίσκονται οι ναύλοι το τελευταίο διάστημα, μετά από μια περίοδο μεγάλων κερδών και οι προβλέψεις για το 2023 δεν είναι θετικές

Οικονομική Επιθεώρηση, Ιανουάριος 2023, τ.1026

ΝΑΥΤΙΛΙΑ

του Αντώνη Καραμαλέγκου

Καθώς βρισκόμαστε στο κατώφλι του 2023, είναι ενδιαφέρον να κάνουμε μια ανασκόπηση της πορείας των ναύλων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κατά τη διάρκεια του έτους που πέρασε καθώς και να ρίξουμε μια ματιά στις εκτιμήσεις και τις προβλέψεις για το 2023.

Επιστρέφοντας στις αρχές του έτους, βρίσκουμε τους ναύλους ήδη σε υψηλά επίπεδα. Η αύξησή τους, ωστόσο, συνεχίστηκε και οι τιμές εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά από τα μέσα Ιανουαρίου έως τις αρχές Φεβρουαρίου. Οι ναύλοι παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα μέχρι τα τέλη Ιουνίου, όταν ξεκίνησε μια πτωτική τάση, η οποία συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτή η περίοδος-ρεκόρ για τους ναύλους μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων οδήγησε τις περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες στην επίτευξη τεράστιων κερδών. Με τους όγκους εμπορευματοκιβωτίων να παραμένουν σχετικά σταθεροί, ο δείκτης US$/TEU, ο οποίος δείχνει πόσα δολάρια κερδίζει η εκάστοτε ναυτιλιακή εταιρεία ανά container που μεταφέρει, εκτοξεύτηκε στα ύψη, αυξάνοντας άνευ προηγουμένου τα κέρδη των ναυτιλιακών γραμμών.

Τους τελευταίους μήνες, παρ’ όλ’ αυτά, βλέπουμε μια συνεχιζόμενη πτώση των ναύλων, με αρκετούς αναλυτές να επισημαίνουν την ασθενέστερη οικονομική κατάσταση παγκοσμίως και τη σημαντικά μειωμένη συμφόρηση των λιμανιών ως βασικές αιτίες αυτής της τάσης. Η βελτιωμένη κατάσταση σε σημαντικά λιμάνια για τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων ανά τον κόσμο, όπως αυτά της Κίνας και της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ, οδήγησε σε αξιοσημείωτη βελτίωση στους χρόνους διέλευσης (transit  times) και σε σημαντική μείωση των μεγάλων καθυστερήσεων που σημείωναν τα πλοία στα δρομολόγιά τους (vessel delays).

Πρόσφατη μελέτη από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό δεδομένων (που εδρεύει στον Κόλπο Σαν Πέδρο) Marine Exchange of Southern California (MX) υποστηρίζει πως δεν υπάρχει πλέον συμφόρηση πλοίων μεταφοράς containers στα λιμάνια του Λος Άντζελες και του Λονγκ Μπιτς. Συγκεκριμένα, ο οργανισμός σημείωσε ότι δεν υπήρχε πλοίο που περίμενε έξω από τα δύο λιμάνια της Καλιφόρνιας στις 22 Νοεμβρίου, ενώ την ίδια ημερομηνία το 2021, συνολικά 81 πλοία ανέμεναν να εισέλθουν στα δύο λιμάνια για εργασίες φόρτωσης/εκφόρτωσης.

Source: Marine Exchange of Southern California

Το παραπάνω αποτελεί απλά ένα σημάδι της βελτιωμένης κατάστασης στα λιμάνια εμπορευματοκιβωτίων της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ. Για να επιστρέψουμε στους ναύλους, η πορεία τους, όπως ήδη αναφέραμε, είναι πτωτική τους τελευταίους πέντε μήνες. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν ότι αναμένεται να επανέλθουν στα επίπεδα που ήταν πριν ξεσπάσει η πανδημία μέσα στο επόμενο έτος. Ένα βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι o αντίκτυπος που θα έχει αυτή η μεταβολή στα κέρδη των εταιρειών μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.

Εκτιμήσεις για το 2023

Σύμφωνα με τους ναυτιλιακούς συμβούλους της Drewry, οι εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων εκτιμάται ότι θα καταγράψουν κέρδη προ τόκων και φόρων (Earnings Before Interests and Taxes – EBIT) αξίας 100 δισ. δολαρίων το επόμενο έτος. Αυτό μεταφράζεται σε μια τεράστια μείωση της τάξης του 64% σε σύγκριση με το προβλεπόμενο EBIT των 275 δισ. δολαρίων για το 2022. Ωστόσο, το νούμερο εξακολουθεί να είναι σημαντικά μεγαλύτερο από τα αντίστοιχα κέρδη που επετύγχαναν οι μεταφορείς πριν από την πανδημία.

Μια έκθεση της HSBC Global Research έδειξε επίσης σημαντική πτώση στα κέρδη από τις μεταφορές εμπορευματοκιβωτίων τα επόμενα χρόνια λόγω της επιστροφής των ναύλων σε κανονικά επίπεδα και της πιθανής υπερπροσφοράς των πλοίων που αναμένεται να εμφανιστεί τα επόμενα χρόνια. Η HSBC προβλέπει ότι η συνολική χωρητικότητα των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων θα αυξηθεί κατά 6,2% το 2022 και 6,5% το 2023, ενώ το παγκόσμιο εμπόριο εμπορευματοκιβωτίων αναμένεται να μειωθεί κατά 2% το 2022 και 3% το επόμενο έτος.

Συνολικά, υπάρχουν αρκετοί οργανισμοί και πολλές μελέτες που προβλέπουν περαιτέρω μειώσεις στους ναύλους κατά τη διάρκεια του 2023. Οι χαμηλότερες τιμές αναμένεται να οδηγήσουν σε αξιοσημείωτη πτώση των κερδών των ναυτιλιακών γραμμών, αλλά τα οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών δεν φαίνεται να επιστρέφουν στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν από την πανδημία.

Έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα αντιδράσει το σύνολο της ναυτιλιακής βιομηχανίας στις σημαντικές μεταβολές των ναύλων που αναμένονται μέσα στο επόμενο έτος. Αυτό που παρατηρείται πάντως έως σήμερα είναι πως όποιος προσαρμόζεται πιο γρήγορα και πιο εύκολα στις εκάστοτε νέες συνθήκες της αγοράς είναι κι αυτός που κερδίζει το πλεονέκτημα και ωφελείται μακροπρόθεσμα.