Όταν η (άλλοτε Μεγάλη) Βρετανία αναδιπλώνεται – σοκαριστικά

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Όσο περνούν οι μέρες και οι εβδομάδες από την αληθινή αρχή υλοποίησης του Brexit – δηλαδή από την αρχή του φετινού χρόνου – τόσο ανεβαίνουν στην επιφάνεια συμπτώματα μιας βαθύτερης ασθένειας. Που ούτε η ηπειρωτική Ευρώπη/η ΕΕ «27»  την φανταζόταν, όταν προχωρούσε η διαπραγμάτευση της εμπορικής συμφωνίας σ’ όλη την διάρκεια του 2020, ότι θα προέκυπτε ως εξαγόμενο της πικρής αυτής ιστορίας, ούτε όμως και οι ίδιοι οι Βρετανοί την είχαν αληθινά πιστέψει, όπως αποδεικνύεται.

Δεν αναφερόμαστε, δε, καν στις ουρές των φορτηγών που δημιουργούνται προκειμένου να μην διακοπεί ο εφοδιασμός των βρετανικών αγορών (πιο πολύ κι από τα νωπά τρόφιμα, εκείνο που τραυματίζει είναι η δυσκολία  έγκαιρης/ακριβόχρονης εισαγωγής εισροών της αλυσίδας παραγωγής π.χ. πρώτες ύλες φαρμακευτικών, η ανταλλακτικών αυτοκινήτων), η αντίστροφα να μην παρεμποδιστεί η πρόσβαση βρετανικής προϊόντων στις αγορές – κυρίως – της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπη ς(εδώ, οι έλεγχοι της τήρησης τεχνικών προδιαγραφών ή ασφαλείας παίζουν δυσάρεστο ρόλο).

Όχι, εκείνο που αξίζει να καταγράφει κανείς είναι η ανώμαλη προσγείωση της ίδιας της διοικητικής μηχανής του Ηνωμένου Βασιλείου στο τι ΠΡΑΓΜΑΤΙ σημαίνει, τώρα, άμεσα το Brexit. Παράδειγμα: εταιρίες συμβούλων του ίδιου του υπουργείου Εμπορίου του Η.Β. που παρουσιάζουν σ τις μικρές και μεσαίες εξαγωγικές επιχειρήσεις της χώρας βέλτιστες πρακτικές για την λειτουργία τους, τους συνιστούν – διακριτικά, αλλά σαφέστατα – να πάνε να ιδρύουν θυγατρικές στην ΕΕ «27»! Ώστε έτσι να μπορούν να παρακάμπτουν νόμιμα τις διαδικασίες εισαγωγής βρετανικών προϊόντων – αποφυγή πρόσθετων δασμών και τελών, ελαχιστοποίηση ταλαιπωρίας στα σύνορα – με τίμημα όμως την «εξαγωγή» θέσεων εργασίας από την Βρετανία στο Βέλγιο, π.χ. ή στην Ολλανδία. Όχι ακριβώς ό,τι θεωρούσαν ότι θα πετύχουν οι Brexiteers…

Όμως πιο σοκαριστική, για διαφορετικούς βέβαια λόγους, είναι η πληροφορία ότι στους πολίτες της ΕΕ (και της Νορβηγίας, και της Ελβετίας) που βρίσκονταν στο Ηνωμένο Βασίλειο, πιθανότατα θα αρχίσει να προσφέρεται ενίσχυση για αποχώρησή τους/επανεγκατάσταση στις χώρες προέλευσής τους. Δωρεάν εισιτήριο συν 2000 λίρες ως κίνητρο εύτακτης οικειοθελούς αποχώρησης.

Μέχρι τον Ιούλιο του 2021, όποιος βρίσκεται με βάση την ιδιότητα πολίτη της ΕΕ (ή αντίστοιχης χώρας) σε βρετανικό έδαφος, θα πρέπει να έχει ζητήσει έγκριση της εφεξής παραμονής του βάσει ειδικής διαδικασίας. Όσοι δεν προλάβουν την διαδικασία αυτή, φεύγουν. Καθώς όμως υπάρχουν – ιδιαίτερα στις πιο κακοπληρωμένες ομάδες εργαζομένων – αρκετοί που δεν έχουν την εξοικείωση με την γραφειοκρατία, προκύπτει κίνδυνος να βρεθούν σε «εχθρικό» (διοικητικό) περιβάλλον».

Ασφαλώς δεν θα πρόκειται για ανθρώπους του χρηματοπιστωτικού ή του ναυτιλιακού τομέα ούτε για ερευνητές, πανεπιστημιακούς η εργαζόμενους στις λεγόμενες δημιουργικές βιομηχανίες όπως του θεάματος ή της διαφήμισης. Μην νομίζετε όμως ότι το πρόβλημα αφορά κυρίως εργαζόμενους στον χώρο της εστίασης ή/και της φιλοξενίας (γκαρσόνια, κουζίνα) , ακόμη λιγότερο απόκληρους ή και βοηθηματούχους. Άνθρωποι από τα χαμηλότερα σκαλοπάτια του χώρου της υγείας, από τα γηροκομεία ή την βοήθεια στο σπίτι, αλλά και εργάτες γης (ιδίως από Ανατ. Ευρώπη) κινδυνεύουν να βρεθούν σ’ αυτήν την κατάσταση.

Το κυριότερο, πάντως, είναι μια εικόνα Βρετανίας-φρούριο, κλειστότητας, αμυντικής απόσυρσης: ακριβώς το αντίθετο εκείνου που η (άλλοτε Μεγάλη) Βρετανία ήθελε να συμβολίζει στην διεθνή σκηνή – το άνοιγμα, ακόμη και το επιθετικό άνοιγμα.