Όταν οι προπαρασκευαστικές κινήσεις ξεπερνούν σε σημασία διερευνητικές και πολιτικές διαβουλεύσεις

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Πολλές φορές, οι προπαρασκευαστικές κινήσεις καταλήγουν να έχουν μεγαλύτερη σημασία από την κυρίως δράση. Ή, πάντως, να βοηθούν ώστε να αξιολογήσει κανείς σωστά την δράση αυτή.

Αυτό ίσχυσε και με την τελετουργία της 16ης Μαρτίου με τις διερευνητικές (τελικώς δεν προσήλθε ο Ιμπραήμ Καλίν, «γλυτώνοντας» την Ελληνική πλευρά από τον πονοκέφαλο του πώς αποκρούει κανείς την αίσθηση αναβάθμισης…) και την προγραμματισμένη για σήμερα «πολιτική διαβούλευση» σε επίπεδο Γενικών Γραμματέων ΥΠΕΞ (Θ. Δεμίρη. – Σ. Ονάλ, ο δεύτερος υπηρεσιακός υφυπουργός).
Πράγματι τις ακριβώς τελευταίες ώρες προτού ξεκινήσει, στην Αθήνα, ο 62ος γύρος των διερευνητικών επαφών/συνομιλιών Ελλάδας-Τουρκίας – λιγότερο από ένα 10ήμερο πριν την Κορυφή των «ΕΕ-27», που βασικό αντικείμενο της ημερήσιας διάταξής της θα έχει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας … –  η Άγκυρα κοινοποίησε στην Ελλάδα, το Ισραήλ αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση διπλωματική ρηματική διακοίνωση/νότα. Με αυτήν, ανακινεί θέμα αίτησης αδείας για οποιεσδήποτε «δραστηριότητες στην υφαλοκρηπίδα [της Τουρκίας] στην Ανατολική Μεσόγειο». Ευθέως, η κίνηση αυτή αναφέρεται στην πρωτοβουλία για προώθηση του EuroAsia Interconnector (σχετικό MοU υπεγράφη στις 8 Μαρτίου) που θα διασυνδέει τα ηλεκτρικά δίκτυα της Ανατ. Μεσογείου (με βάση το Ισραήλ) με εκείνα της ΕΕ, μέσω Κύπρου-Ελλάδας-Ιταλίας. Ας μην παραβλέπουμε ότι ο ΕΑΙ αποτελεί Σχέδιο Κοινού Ενδιαφέροντος/PCI για την ΕΕ, έχει δε ήδη υπαχθεί στο Πρόγραμμα Horizon για κάποια χρηματοδότηση μελετών. Η Τουρκία θεωρεί ότι το σχετικό υποθαλάσσιο καλώδιο θα διέρχεται από τις δικές της θαλάσσιες ζώνες (η σχετική νότα δημιουργεί και μια σύγχυση μεταξύ χωρικών υδάτων και ΑΟΖ), απαιτεί δε να ζητείται άδειά της ακόμη και για πρόδρομες/μελετητικές εργασίες, πολύ πριν την πόντιση του καλωδίου. Ήρθε, μάλιστα, και ο ίδιος ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την ίδια την ημέρα των διερευνητικών να ξεκαθαρίσει/απειλήσει ότι οφείλει να γίνει σεβαστή η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο «χωρίς να γίνει κάτι θερμό».

Ευλόγως θα πει κανείς ότι, ακόμη νωρίτερα, η Τουρκία είχε μεριμνήσει και για μεγάλη άσκηση «Μαβί Βατάν» σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για τον πολυήμερο πλου του ωκεανογραφικού «Τσεσμέ» στην καρδιά του Αιγαίου. Πλην όμως, τώρα πλέον, η ρηματική διακοίνωση – όπως μάλιστα απευθύνεται… – ζητά/απαιτεί κάποιο είδος απάντησης, ανάλογης επισημότητας, εννοείται. Εν αναμονή…

Πάντως, ο ίδιος ο 62ος γύρος των διερευνητικών «έτρεξε» σε χαμηλούς τόνους: η Αθήνα προτίμησε η διοργάνωση να γίνει στην Μεγ. Βρετανία –  διαγωνίως απ’ εκεί όπου γίνονταν οι συσκέψεις με τις Δυνάμεις τα χρόνια του Εμφυλίου – δηλαδή δεν ακολούθησε την Τουρκική προσέγγιση να προκριθεί αντί του Swissotel ή του Ciragan, αίθουσα σε δημόσιο κτίριο, όπως το ανάκτορο Ντολμαμπαχτσέ. Κατά τα άλλα, μόνη ουσιώδης ανακοίνωση η αναφορά σε 63ο γύρο, πάλι στην Κωνσταντινούπολη. Με άλλη αφορμή, δε, αναφορά του Έλληνα ΥΠΕΞ Νίκου Δένδια (σε συνάντηση με τον ομόλογό του της Παλαιστινιακής αρχής) σε ενδεχόμενη μελλοντική συνάντησή του με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου εφόσον όμως «υπάρξει το κατάλληλο κλίμα».