Οικονομική Επιθεώρηση, Φεβρουάριος 2021, τ. 1003

ΕΛΛΑΔΑ 1821-2021

συνέντευξη στον Γιώργο Μανέττα

Κωνσταντίνα Ουζουνοπούλου, διευθύνουσα σύμβουλος της αλευροβιομηχανίας Μύλοι Θράκης

«Η Θράκη μπορεί να γίνει τόπος επενδύσεων, εφόσον…»

Πεπεισμένη ότι η Θράκη μπορεί να μετατραπεί σε τόπο επενδύσεων, εκμεταλλευόμενη τη σημαντική γεωστρατηγική της θέση, εφόσον οι άνθρωποί της βοηθηθούν με κατάλληλα μέτρα και υποδομές, εμφανίζεται μιλώντας στην Οικονομική η διευθύνουσα σύμβουλος της αλευροβιομηχανίας Μύλοι Θράκης, Κωνσταντίνα Ουζουνοπούλου. Η Κ. Ουζουνοπούλου με πυκνό και εύστοχο τρόπο αναλύει διεξοδικά τα τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει η ακριτική περιοχή, αναφέρεται στους τομείς όπου υπάρχουν ευκαιρίες και καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για την οικονομική ανάπτυξή της.

Ποια θεωρείτε τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις της περιοχής;

Οι επιχειρήσεις της περιοχής βρίσκονται στην απόμακρη Περιφέρεια, στην οποία το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι το χαμηλότερο στη χώρα και ένα από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ανεργία να αγγίζει και συχνά να ξεπερνάει το 30%. Βασικές υποδομές δεν έχουν ολοκληρωθεί, όπως οι κάθετοι άξονες της Εγνατίας οδού προς Βουλγαρία και η ηλεκτροκίνηση στον σιδηρόδρομο από τη Θεσσαλονίκη έως την Τουρκία (Πύθιο) και τη Βουλγαρία (Ορμένιο), ο μηχανολογικός εξοπλισμός στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης είναι ανύπαρκτος και απουσιάζει η σύνδεση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης με την Εγνατία οδό.

Το μεταφορικό κόστος λόγω της μεγάλης απόστασης από τα σημαντικά κέντρα παραγωγής πρώτων υλών και κατανάλωσης τελικών προϊόντων είναι πολύ υψηλό, ιδίως για τις επιχειρήσεις που παράγουν ογκώδη και βαριά προϊόντα. Τα παραπάνω καθιστούν εξαιρετικά δυσμενή τη μεταφορά προϊόντων και/ή πρώτων υλών από/προς τα μεγάλα κέντρα αγοράς. Επίσης υψηλό είναι και το ενεργειακό κόστος, ιδίως για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις – και μάλιστα με αστάθεια στην παρεχόμενη ενέργεια, που συχνά προκαλεί βλάβες στα μηχανήματα.

Απουσιάζει το καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο στοιχίζει ακριβά στις επιχειρήσεις προκειμένου να παρακινηθεί η μετακίνησή του από το κέντρο στην περιφέρεια.

Υφίστανται παράνομες εμπορικές ροές από όμορες χώρες που διακινούν προϊόντα χωρίς νόμιμα παραστατικά και με απουσία προδιαγραφών.

Απουσιάζει η συνεργασία της πανεπιστημιακής κοινότητας με τις επιχειρήσεις.

Ο Αναπτυξιακός Νόμος που είναι σε ισχύ δεν συμβάλλει στην τεχνολογική ωριμότητα και καινοτομία, αφού τα κίνητρα με τα αφορολόγητα αποθεματικά δεν μπορούν σε περιόδους οικονομικής κρίσης να δημιουργήσουν νέες επενδύσεις ή να εκσυγχρονίσουν τις υφιστάμενες.

Οι ΒΙ.ΠΕ. της Περιφέρειας είναι σε σπαργανώδη μορφή. Ο υψηλός φορολογικός συντελεστής και το υψηλό εργασιακό κόστος σε σύγκριση με τις όμορες χώρες επηρεάζουν αρνητικά την ανταγωνιστικότητα των παραγόμενων τοπικών προϊόντων. Ο απόλυτος προστατευτισμός της Τουρκίας στα αγροτικά προϊόντα δεν επιτρέπει συνεργασία στον τομέα αυτό με τη γειτονική χώρα. Οι ψηφιακές υποδομές χρειάζονται σημαντικά βήματα για να δείξουν τα ευεργετήματά τους στην περιοχή.

Τι απαιτείται για να εκμεταλλευθεί η περιοχή τα πλεονεκτήματά της;

Για την ανάπτυξη της Θράκης είναι απαραίτητη:
• Η αναβάθμιση και συμπλήρωση των ενεργειακών υποδομών (δίκτυα και σταθερότητα ηλεκτρικών δικτύων, ανάπτυξη δικτύων φυσικού αερίου)
• Η αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών
• Η συμπλήρωση των υποδομών με ηλεκτροκίνηση σιδηροδρόμου και η αναβάθμιση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης
• Η υιοθέτηση για την περίοδο 2021-2027 των μέγιστων εντάσεων ενισχύσεων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα στην περιοχή της Θράκης

Μια τέτοια πρωτοβουλία πηγάζει από συνταγματική επιταγή (άρθρο 106, παρ. 1) σχετικά με την προαγωγή της οικονομίας των ορεινών νησιωτικών και παραμεθορίων περιοχών.
• Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της τοπικής οικονομίας και η εξωστρέφεια με ανάπτυξη δραστηριοτήτων από επιχειρήσεις που θα στηρίζονται σε ερευνητικές και καινοτόμες στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης
• Η ενίσχυση της ελκυστικότητας της περιοχής ως τόπου επενδύσεων με σκοπό και τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης
• Η ανάπτυξη της συνεργασίας ερευνητικών ιδρυμάτων με επιχειρήσεις και με σκοπό την προώθηση της καινοτομίας
• Η αξιοποίηση διαθεσίμων χρηματοδοτικών ευρωπαϊκών εργαλείων και διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών (EBRD, EIB, IFC), που θα υποστηρίξουν την πορεία σύγκλισης της Θράκης με την ΕΕ
• Τα προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας INTERREG μεταξύ Ελλάδος, Βουλγαρίας, Τουρκίας, τα οποία θα ενδυναμώσουν τους δεσμούς και τις συνέργειες μεταξύ εταιρειών, βιομηχανιών, ερευνητικών ιδρυμάτων σε σύγχρονες τεχνολογίες

Η υλοποίηση των παραπάνω θα υποστηρίξει τόσο την αύξηση της παραγωγικότητας της τοπικής οικονομίας όσο και τη γεωστρατηγική της θωράκιση: ως γνωστόν, όπου λειτουργούν αγωγοί φυσικού αερίου και υποδομές διεθνών επενδύσεων ελαχιστοποιούνται οι πολεμικές ενέργειες. Η γεωστρατηγική θέση της περιοχής ενισχύεται με την αναβάθμισή της και ως ενεργειακού κόμβου, που της προσδίδει πλεονεκτήματα στην εν γένει ανάπτυξή της.

Πού πιστεύετε πως υπάρχουν ευκαιρίες για την ανάπτυξη της περιοχής;

Οι ευκαιρίες για ανάπτυξη στην περιοχή συνοψίζονται επιγραμματικά στα εξής:
• Ενεργειακές επενδύσεις σε συμβατικές μορφές ενέργειας, δηλαδή τα δίκτυα φυσικού αερίου και τα δίκτυα ηλεκτρισμού, αλλά και σε ΑΠΕ, με ειδικότερη έμφαση στη γεωθερμία, στοχεύοντας στη μείωση του κόστους της ενέργειας. Για παράδειγμα, χαμηλό ενεργειακό κόστος από την εκμετάλλευση γεωθερμικών πεδίων θα λειτουργήσει καταλυτικά για την ανάπτυξη θερμοκηπίων υψηλής τεχνολογίας.
• Αγροτουρισμός, που θα αναδείξει τον συνδυασμό των φυσικών καλλονών και της βιοποικιλότητας της περιοχής, με την παραγωγή προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας του πρωτογενούς τομέα
• Πρωτογενής τομέας και εκμετάλλευση πρώτων υλών: μετάβαση σε καλλιέργειες προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, εκμετάλλευση της δυνατότητας της περιοχής: όπως βότανα, κριθάρι για ζυθοποιία, ειδικές καλλιέργειες, όπως ακτινίδια κ.ά.
• Last but not least: ένταξη των μουσουλμανικών πληθυσμών στην τοπική και υπερτοπική οικονομία

Οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί παραμένουν αποκλεισμένοι και εξαρτημένοι σε μεγάλο βαθμό από την καλλιέργεια καπνών, η οποία βρίσκεται σε αποδρομή. Για να αποτραπεί η έκρηξη μιας βραδυφλεγούς βόμβας, χρειάζεται η δημιουργία θέσεων εργασίας που θα δίνουν υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα και θα βοηθήσουν την αύξηση του ΑΕΠ αυτών των περιοχών. Καθοριστικός παράγοντας για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η παροχή υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης σε αυτόν τον πληθυσμό. Όπως είπε η καλή μου φίλη κα Μισιριάν: «Γιατί όχι ένα Αρσάκειο στον Έχινο;» Ούτως η άλλως, «Έλληνες εισίν οι την ημετέραν γλώσσαν και παιδείαν έχοντες».

Υπάρχει μέλλον για την επιχειρηματικότητα της Θράκης;

Οι άνθρωποι της Θράκης είναι σε μεγάλο βαθμό πρόσφυγες που ξεριζώθηκαν είτε από την Ανατολική Θράκη είτε από τη Βουλγαρία. Έχασαν περιουσίες στις πατρίδες τους και έκτισαν τις ζωές και τις περιουσίες τους από το μηδέν, όντες Ακρίτες. Η επιβίωση και η επιχειρηματικότητα είναι βαθιά στο DNA τους. Όπως και το ότι φυλάττουν Θερμοπύλες. Αν βοηθηθούν με κατάλληλα μέτρα και υποδομές, θα μεγαλουργήσουν και η Θράκη θα γίνει τόπος επενδύσεων, εκμεταλλευόμενη τη σημαντική γεωστρατηγική της θέση.