Όχι «εύκολες» διαβεβαιώσεις και εναντιώσεις, αλλά επίγνωση των συνθηκών στα ΕλληνοΤουρκικά

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ενώ, λοιπόν, η σημερινή ημέρα θα αναλωθεί στο σώου των πολιτικών αρχηγών, στην Βουλή των Ελλήνων, με (διχαστικής λογικής και προθέσεως) ερωτήματα όπως: «ποιος γεννά, ποιος ευνοεί την βία; οι συνεχείς κινητοποιήσεις ή η άγαρμπη καταστολή;» ,«ποιος ευθύνεται για την ανησυχητική πορεία της πανδημίας, οι συνθήκες λειτουργίας της κοινωνίας; ή οι πορείες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη;», ενώ θα ετοιμαζόμαστε για το ΣαββατοΚυριακοΔεύτερο των Κούλουμων με άδηλες τις συνθήκες πετάγματος του αετού, κάτι πολύ ουσιαστικό βρίσκεται εν εξελίξει στο μέτωπο των ΕλληνοΤουρκικών.

Μια άποψη λέει ότι, όσο λιγότερο συζητιούνται τα ουσιαστικά, τόσο το καλύτερο! Μια τέτοια άποψη είναι όμως κοντόφθαλμη: εκείνα που έχουμε μπροστά μας, μπορεί να χρειαστούν πολλές αντοχές – εσωτερικές αντοχές, μιας παραζαλισμένης κοινής γνώμης – για να προχωρήσουν. Και οι αντοχές δεν προκύπτουν από «εύκολες» διαβεβαιώσεις των Κυβερνήσεων ή/και από αντίστοιχα «εύκολες» εναντιώσεις των Αντιπολιτεύσεων (και των αντιπολιτευομένων ΕΝΤΟΣ των Κυβερνήσεων: σήμερα οι Σαμαρικοί και κάποιοι Καραμανλικοί εντός της Κυβέρνησης Μητσοτάκη/Δένδια, προ ετών οι ΑΝΕΛίτες επί Μακεδονικού εντός της Κυβέρνησης Τσίπρα/Κοτζιά…), αλλά προϋποθέτουν μια πιο καθαρή ματιά στα γεγονότα. Λοιπόν:

Ενώ πήγαιναν να λιμνάσουν – γιατί; γιατί η Τουρκία δεν προχωρούσε στην συμφωνημένη ενώπιον του διεθνούς συστήματος διαδικασίας των διερευνητικών συνομιλιών (εμείς τις λέμε «επαφές» για να τονίζεται η άτυπη, μη-δεσμευτική διάσταση, η Άγκυρα τις θέλει σχεδόν διαπραγματεύσεις ώστε να προσθέτει ζητήματα στο τραπέζι), ενώ αντιθέτως όξυνε την κατάσταση την μια με τον ερευνητικό πλου του «Τσεσμέ» στο Βόρειο Αιγαίο, την άλλη με άσκηση «Mαβί Βατάν 2021»/ «Γαλάζια Πατρίδα» με 82 πλοία, 27 αεροπλάνα και άλλα τόσα ελικόπτερα, συν UAVs/drones αλλά και μονάδες αμφίβιων καταδρομών – αίφνης ξαναζωντάνεψε το ενδιαφέρον της για τις διερευνητικές… Ο 62ος γύρος θα είναι στις 16/17 Μαρτίου, το επίπεδο θεωρείται ότι θα είναι υψηλό τεχνικό (Γ.Γ. του ΥΠΕΞ Θεμ. Δεμίρης/υφυπουργός Εξωτερικών Sedat Onal), αλλά εξαρχής η Άγκυρα έδειξε να ενδιαφέρεται να «τραβήξει» προς πολιτικές διαβουλεύσεις. Έτσι, ανέβηκε η είδηση ότι από Άγκυρα θα έρθει και ο – τυπικά μεν υψηλός σύμβουλος του Προέδρου Ερντογάν, ουσιαστικά όμως φαιά εξοχότης του, Ιμπραήμ Καλίν – είδηση που ύστερα πήγε πίσω. Θα το δούμε στην πράξη, αυτά, μετά τα κούλουμα. Όμως… ποιος/ποιο είναι το ουσιαστικό αντίστοιχο του Καλίν; (Συμπαθέστατη η κυρία Ελένη Σουρανή, αλλά σε πολιτικό βάρος και δημόσια έκθεση συνειδητά πιο πίσω). Και, το κυριότερο: τι πραγματική προεργασία έχει γίνει, εδώ, αν οι διερευνητικές ξεφύγουν προς πολιτικές διαβουλεύσεις;

Σε τι πλαίσιο, ευρύτερο, γίνονται όμως αυτά; Όλοι συνειδητοποιούν ότι στις 25/26 Μαρτίου έχουμε – όχι τόσο τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του Εικοσιένα, όσο – την Κορυφή «ΕΕ-27» (και) για την Τουρκία. Εδώ, καλλιεργείται σιωπή αν και Γερμανία-Ιταλία-Ισπανία (όχι και η πλέον αχνή συναστρία!) εργάζονται υπέρ της «θετικής ατζέντας». Λίγα 24ωρα μετά τις διερευνητικές Ελλάδας-Τουρκίας στην Αθήνα θα κλείνει το κοινό ανακοινωθέν της Κορυφής.

Εν τω μεταξύ, όμως, στο Κάιρο είχαμε προχθές την – σε πολιτική σύνθεση – σύνοδο του EastMed  Gas Forum. Όπου ήδη πέραν του πυρήνα Αιγύπτου, Ισραήλ, Ελλάδας, Κύπρου, με συμμετοχή Ιταλίας, Ιορδανίας, Παλαιστίνης, προσήλθε ως τακτικό μεν μέλος η Γαλλία, ως παρατηρητής δε οι ΗΠΑ. Η Τουρκία δεν μετέχει/δεν έχει κληθεί. καθώς δεν αναγνωρίζει καν την κρατική υπόσταση της Κύπρου/Κυπριακής Δημοκρατίας. Όμως στην προχθεσινή σύνοδο, δια της Παλαιστίνης, μπλόκαρε την άλλη σημαντική εξέλιξη που θα ήταν η προσέλευση στο EMGF των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Μην την προσπερνάτε αυτήν την ζύμωση, η οποία πορεύεται παράλληλα με την συνεννόηση μεταξύ των εταιρειών-βασικών παικτών στην περιοχή. όπου η κρατική Τουρκική ΤΡΑΟ παρουσιάζει την δική της δράση επί του πεδίου.

Καθώς, όμως, από τα παραπάνω δεν έχει το βάρος της διεξοδικής, αναπάντεχης (όσο κι αν η Κυβέρνηση σπεύδει να εξηγήσει ότι οφείλεται στην δραστηριοποίησή της μετά την εκλογή Μπάιντεν)  τοποθέτηση του Αμερικανού ΥΠΕΞ Άντονι Μπλίνκεν στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων. Όπου, πέρα από τα ισχυρά μηνύματα δυσαρέσκειας απέναντι στην Άγκυρα για προκλητικές ενέργειες και για χρήση/απειλή χρήσης στρατιωτικών μέσων στην Ανατολική Μεσόγειο (όπου «πρέπει να γίνεται σεβαστή η κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα όλων των πλευρών») ή πάλι για την υπόθεση των S-400 (όπου έφερε στο προσκήνιο την διάσταση των ΝΑΤΟϊκών δεσμεύσεων της Άγκυρας), αναφέρθηκε με τον πλέον ξεκάθαρο – για Αμερικανό υπεύθυνο πρώτης γραμμής – τρόπο στις «προκλητικές ενέργειες εναντίον της Ελλάδας». Με ρητή, για εντελώς πρώτη φορά, αναφορά στις παραβιάσεις του εναέριου χώρου του Αιγαίου. Με την άτυπη συνάντηση των «5+1» για το Κυπριακό επί θύραις, δε, εξίσου σημαντική η επιμονή του, ως εκφραστή της γραμμής της Ουάσιγκτον υποθέτουμε στο χλωμό δόγμα της διζωνικής-δικοινοτικής Ομοσπονδίας στο Κυπριακό, στον αντίποδα της Τουρκικής θέσεως περί 2 Κρατών. Βέβαια. μην ανάψουμε φωτιές πανηγυρισμού, καθώς ο ίδιος Α. Μπλίνκεν φρόντισε να δηλώσει ευχαρίστηση που οι εντάσεις στην Ανατ. Μεσόγειο εκτονώνονται, παραπέμποντας και στην δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης…