50 κανόνες για τον πόλεμο, την πολιτική, τις επιχειρήσεις και την καθημερινή ζωή

Αθ. Πλατιάς – Κωνστ. Κολιόπουλος

Εκδ. Δίαυλος, Αθήνα 2021, σελίδες 384, τιμή εκδότη: 27 ευρώ

Δεν είναι απλή η προσπάθεια, ξεκινώντας από μια παραδοσιακή προσέγγιση στην έννοια της στρατηγικής («σύζευξη μέσων και σκοπών υπό το πρίσμα πραγματικής ή ενδεχόμενης σύγκρουσης»), από αναγωγές σε Θουκυδίδη ή Μακιαβέλι σε Σου Τσου ή Κλάουζεβιτς με την πρακτική του πολέμου και της διεθνοπολιτικής αναμέτρησης κατά νουν, να οικοδομήσει κανείς μια ολιστική «τέχνη της στρατηγικής», ανοιχτή και διαθέσιμη στο ευρύτερο φάσμα της κοινωνικής ζωής. Ωστόσο, η προσπάθεια των Πλατιά-Κολιόπουλου, με παραδείγματα από τον επιχειρηματικό ανταγωνισμό στην ψηφιακή οικονομία μέχρι και τον αθλητικό ανταγωνισμό των μεγάλων ομάδων, προσελκύει την προσοχή του αναγνώστη και την κρατά αδιάσπαστη σ’ ένα ταξίδι ανακάλυψης.

Η οργάνωση του βιβλίου –και της αποδεικτικής διαδρομής των συγγραφέων– με την έμφαση να δίνεται σε παραδοσιακές επιταγές (όπως το να επιλέγεις εσύ τόπο/χρόνο/τρόπο της σύγκρουσης ή να αξιοποιείς τις δυνατότητες της παραπλάνησης, ή πάλι να προετοιμάζεσαι για τη μακρά αντιπαράθεση μαραθωνίου και όχι για σπριντ), αλλά και με παραδοχές που δεν γίνονται εύκολα αποδεκτές (όπως ότι υπάρχουν στρατηγικά προβλήματα που θα παραμείνουν άλυτα, ή πάλι ότι η διαδοχή τακτικών επιτυχιών δεν πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι οδηγεί σε στρατηγική επικράτηση), κάνει την ανάγνωση πιο ευχάριστη απ’ όσο θα περίμενε κανείς από ένα εγχείρημα που ξεκινά από τη Θεωρία του Πολέμου.

Η παρατήρηση ότι στρατηγική καταστρώνει και τακτικές επιλογές εφαρμόζει ο άνθρωπος από τη βρεφική του ηλικία, όταν χρειάζεται να προσελκύσει την προσοχή και να «περάσει» την άποψή του, και ότι οι ενδοεπιχειρηματικές και ενδοοικογενειακές αντιπαραθέσεις δεν διαφέρουν σε δομικό/λειτουργικό επίπεδο από εκείνες των διεθνών σχέσεων, κάνουν το εγχείρημα αυτό για περιγραφή μιας «τέχνης της στρατηγικής» προσιτό σ’ ένα ευρύτερο κοινό. Το οποίο, όπως και ο Monsieur Jourdain του Μολιέρου, μπορεί τελικά να ανακαλύψει ότι «γράφει πρόζα/λογοτεχνία, χωρίς να το γνωρίζει».