Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2020, τ. 998

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ της Συμέλας Τουχτίδου

 

Πρόγραμμα ενεργειακής αυτονομίας για να αποκτήσουμε «έξυπνα» σπίτια

Στα ελληνικά έχει μεταφραστεί ως «Πράσινο Κύμα Ανακαίνισης». Πρόκειται για το νέο φιλόδοξο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Renovation Wave» για την ενεργειακή αναβάθμιση εκατομμυρίων κτηρίων, δημόσιων και ιδιωτικών, σε όλη την Ευρώπη.

Με το πρόγραμμα αυτό η ΕΕ φιλοδοξεί να συνδυάσει το τερπνόν μετά του ωφελίμου:

α) να βελτιώσει τις ενεργειακές επιδόσεις του 75% των κτηρίων που βρίσκονται σήμερα σε λειτουργία και παραμένουν εξαιρετικά ενεργοβόρα και

β) να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη του κατασκευαστικού κλάδου, που κυριαρχείται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις και συμβάλλει καθοριστικά στην απασχόληση, δίνοντας έτσι πολύτιμη στήριξη στις εθνικές οικονομίες, που προσπαθούν να αναρρώσουν από την πανδημία της Covid-19.

Τον Σεπτέμβριο του 2020 αναμένεται να δημοσιευτεί το σχετικό Σχέδιο Δράσης, που διαμορφώθηκε μετά τη δημόσια διαβούλευση.

Το Σχέδιο Δράσης θα περιλαμβάνει νομικά και όχι μόνο μέτρα, εργαλεία υλοποίησης, χρηματοδοτικά εργαλεία, και θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές εθνικές και περιφερειακές συνθήκες ώστε να επιτυχθεί η καλύτερη και ταχύτερη ανακαίνιση των κτηρίων.

Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Ενέργειας παρουσίασε τους βασικούς άξονες του προγράμματος «Εξοικονομώ-Αυτονομώ για Έξυπνα Σπίτια», που θα ανοίξει τον Νοέμβριο.

Το «Εξοικονομώ-Αυτονομώ για Έξυπνα Σπίτια» είναι το πρώτο από τα συνολικά τέσσερα προγράμματα που θα τεθούν κάτω από την ομπρέλα του Πράσινου Κύματος Ανακαινίσεων. Τα επόμενα είναι:

  • Εξοικονόμηση Ενέργειας για Δημόσια Κτήρια
  • Εξοικονόμηση Ενέργειας για τη Βιομηχανία & τις Επιχειρήσεις
  • Εξοικονόμηση Ενέργειας για τον Τουρισμό

Στόχος του «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» είναι η ενεργειακή αναβάθμιση του 55% περίπου των κτηρίων της χώρας, που έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1980 και βρίσκονται στις κατηγορίες ενεργειακής απόδοσης Η/Θ.

«Με βάση δημοσιευμένα στατιστικά στοιχεία, η πλειοψηφία των κτηρίων κατοικίας (61%) κατατάσσονται στις χειρότερες ενεργειακές κλάσεις (Ε-Ζ-Η), ενώ μόλις ένα 2% μπορούν να θεωρηθούν ενεργειακά αποδοτικά» σημειώνει στην Οικονομική Επιθεώρηση ο Κωνσταντίνος Λάσκος, πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Πιστοποιημένων Ενεργειακών Επιθεωρητών. «Και για να έχουμε μια εικόνα του τι σημαίνουν οι ενεργειακές κλάσεις, ένα κτήριο που κατατάσσεται στη χειρότερη κλάση (Η) καταναλώνει περίπου την τριπλάσια ενέργεια από αυτήν που καταναλώνει ένα κτήριο κλάσης Β, ενώ ένα κτήριο που κατατάσσεται στην κατηγορία Α τη μισή. Το σημαντικότερο πρόβλημα που υπάρχει στα ελληνικά κτήρια είναι το θερμικά απροστάτευτο κέλυφός τους, δηλαδή η απουσία θερμομόνωσης και τα κουφώματα παλαιού τύπου. Ο πρώτος κανονισμός που επέβαλε την εφαρμογή ενός ελάχιστου επιπέδου θερμομόνωσης τέθηκε σε ισχύ μόλις το 1980· οπότε, όπως καταλαβαίνετε, τα ελληνικά κτήρια είναι στην πλειοψηφία τους θερμικά και ενεργειακά αθωράκιστα».

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, σημειώνει ότι πάνω από 5 εκατομμύρια ακίνητα στην Ελλάδα έχουν ανάγκη από ενεργειακή αναβάθμιση.

Το «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» είναι διαφοροποιημένο σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ» που έχει γνωρίσει η χώρα. Όπως αναφέρει το Υπουργείο Ενέργειας, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ενεργειακή αναβάθμιση αλλά και η ανάπτυξη της ενεργειακής αυτονομίας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι θα επιδοτούνται έργα ώστε να εγκατασταθούν συστήματα ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ, συστήματα (π.χ. μπαταρίες) αποθήκευσης της παραγόμενης ενέργειας, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και έξυπνα συστήματα που περιορίζουν την άσκοπη κατανάλωση ενέργειας (έξυπνες πρίζες, διακόπτες και θερμοστάτες).

«Καταρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι η ενεργειακή αναβάθμιση ενός κτηρίου πρέπει να γίνεται με την εξής σειρά: πρώτα μείωση των θερμικών απωλειών, δηλαδή τοποθέτηση θερμομονώσεων και κουφωμάτων, στη συνέχεια αναβάθμιση των συστημάτων που καλούνται να καλύψουν τις παραπάνω απώλειες, δηλαδή λεβητάκια αερίου ή αντλίες θερμότητας με τους απαραίτητους αυτοματισμούς, και στο τέλος οτιδήποτε άλλο» αναφέρει ο Κωνσταντίνος Λάσκος. «Εξαίρεση αποτελεί η εγκατάσταση ενός ηλιοθερμικού συστήματος, ηλιακού θερμοσίφωνα δηλαδή, που μπορεί να γίνει ανεξάρτητα – και μάλιστα στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ- Αυτονομώ» έχει καταστεί –και πολύ σωστά– υποχρεωτική με κάποιες εξαιρέσεις.

Ήδη σε μεγάλο βαθμό οι αυτοματισμοί των συστημάτων θέρμανσης, η θερμοκρασιακή αντιστάθμιση και οι θερμοστατικές κεφαλές σωμάτων καλύπτονταν και στην προηγούμενη έκδοση του προγράμματος. Το νέο στοιχείο του προγράμματος είναι η χρηματοδότηση φωτοβολταϊκών συστημάτων με ή χωρίς μπαταρίες. Ένα αρκετά χρήσιμο εργαλείο, εφόσον όμως έχουμε κάνει τις απαραίτητες ενέργειες για τη μείωση της κατανάλωσής μας. Όσον αφορά τις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, στην πραγματικότητα αυτό αποτελεί ενίσχυση της προσπάθειας του ΥΠΕΝ για τη διείσδυση ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην αγορά και μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στις μεταφορές, που είναι πολύ σημαντική, και όχι στα κτήρια».