Προσγειώνοντας τα εξοπλιστικά

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ενώ όλα τα μάτια, κατά την επίσημη Ελληνική άποψη για την εξέλιξη των ΕλληνοΤουρκικών, θάπρεπε να στρέφονται στην Κορυφή της ΕΕ της 11ης Δεκεμβρίου όπου υπάρχει δέσμευση για συζήτηση μέτρων/κυρώσεων κατά της Τουρκίας, μια σειρά επικοινωνιών κάτω-από-την-επιφάνεια συνεχίζονται προς την κατεύθυνση της συγκρότησης ενός προγράμματος εξοπλιστικής αναβάθμισης με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Πλέον πρόσφατη, η είδηση για εκτεταμένη συζήτηση του Γάλλου Πρέσβη Πατρίκ Μαιζονάβ με τον ΥΕΘΑ Νίκο Παναγιωτόπουλο για τις τεχνικές πλευρές της απόκτησης μιας μοίρας Γαλλικών Rafale  (6 καινούργια, «μέχρι 12» μεταχειρισμένα). Η συζήτηση αυτή είχε ανοίξει με τον συνήθη μηντιακό ενθουσιασμό πριν λίγες εβδομάδες, γύρω από τις επαφές Μητσοτάκη-Μακρόν με επίκεντρο την προμήθεια αεροσκαφών Rafale από την Γαλλία (η αντίστοιχη συζήτηση για τις φρεγάτες Belh@rra εγκαταλείφθηκε αρκετά γρήγορα) και με αναφορές σε ενδεχόμενη συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής Γαλλίας-Ελλάδας (και αυτή η συζήτηση μάλλον προσάραξε στα αβαθή).

Η ίδια η συζήτηση, σε άλλην κατεύθυνση, πήγε με αφορμή την επίσκεψη Μάικ Πομπέο στην Ελλάδα, μετά και τις επαναβεβαιώσεις για αυξημένη ανάπτυξη της αμερικανικής παρουσίας στον Ελληνικό χώρο στο τόξο Αλεξανδρούπολης-Λάρισας/ «ΟΠΠ» – Βόλου/Στεφανοβίκειου-Σούδας, με την διάσταση της απόκτησης ορισμένων F-35 από εκείνα που δεν θα καταστούν διαθέσιμα στην Τουρκία (ιδίως μετά την εμμονή της τελευταίας στην ενεργοποίηση των Ρωσικών S-400). Και εδώ, η άμεση προοπτική είναι για έξη μεταχειρισμένα F35 από τα αποθέματα USAF. Καθώς η συζήτηση για τις Γαλλικές φρεγάτες πήγε πίσω, κανέναν δεν παραξένεψε που «αντισταθμιστικά» επανήλθε στην επιφάνεια η συζήτηση για 3 ή 4 φρεγάτες πολλαπλών δυνατοτήτων υπό Αμερικανική καθοδήγηση – εδώ μπαίνει στην μέση η πορεία απόκτησης /επαναλειτουργίας Ελληνικών ναυπηγείων με Αμερικανική συμμετοχή μετά την εμπειρία ΟΝΕΧ/Ναυπηγείων Σύρου – και αυτό παράλληλα με την αναβάθμιση των 4 σεβάσμιων (Γερμανικών) ΜΕΚΟ που επιχειρούν ήδη από την δεκαετία του ΄90.

Δεν θα θέλαμε να μας θεωρήσει ο αναγνώστης οπαδούς του – διόλου σπάνιου στην δημόσια/μηντιακή συζήτηση… – παιχνιδιού των σχεδιασμών επί χάρτου στα εξοπλιστικά, που «λησμονεί» ότι πλατφόρμες οπλικών συστημάτων σαν αυτές που μόλις να φέραμε (διότι αεροσκάφη και πλοία αυτό είναι: πλατφόρμες για προωθημένα και διασυνδεδεμένα – ελπίζει κανείς… – οπλικά συστήματα, με δυναμη πυρός και διασυνδεδεμένη επικοινωνία) έχουν πελώριο κόστος. Έτσι, ας έχουμε καταγράψει ότι ο νωπός ακόμη Προϋπολογισμός 2021 έχει ένα ισχνό κονδύλι 1,5 δις ευρώ – αυτό όμως καλύπτει μόνον φυσικές παραλαβές προηγούμενων εξοπλιστικών προγραμμάτων του ΥΠΕΘΑ, με πληρωμές 2,5 δις ευρώ (έναντι περίπου 500 εκατ. του 2020).

Σε προηγούμενες φάσεις για τα εξοπλιστικά, είχε αναφερθεί 5πλασιασμός κονδυλίων σαν γενικός κανόνας υπολογισμού: και πάλι, όμως, οι πολλαπλές αναφορές σε εξοπλιστικά αιχμής έχουν ζαλιστικό κόστος. Το κόστος απόκτησης ενός F-35 κινείται στα 80-100 εκατομμύρια, ενός Rafale  μέχρι και 250 εκατ. (γι αυτό και η αναφορά ότι «τα δικά μας» Rafale θα έρχονταν στα 35 εκατ. έκαστο παραξένεψε). Οι Belh@rra ήταν γύρω στα 2,4 δις οι δυο. Για να μην ξεχνούμε, η αναβάθμιση σε Viper των, επίσης σεβάσμιων, F-16 που αποτελούν την ραχοκοκαλιά της Πολεμικής Αεροπορίας έχει κόστος 1,5 δις δολάρια (για 85 αεροσκάφη).

Και, «φυσικά», αφού μιλούμε για πλατφόρμες οπλικών συστημάτων, χρειάζεται να αρχίσει κανείς να σκέφτεται πόσο κοστίζουν π.χ. τα βλήματα Scalp EG και ScalpNaval, οι παλιοί μας γνώριμοι Exocet, οι AGM, οι Magic – αλλά και τα διασυνδεόμενα συστήματα ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Όσο, λοιπόν, αυτές οι συζητήσεις περί εξοπλισμών θα επανέρχονται στην επιφάνεια, οι παράμετροι κόστους είναι καλό να μην παραβλέπονται ώστε να μην «απογειώνονται» οι προσδοκίες.