Η πρωτοπορία του Κωνσταντίνου Δοξιάδη στην ανάπτυξη της Πληροφορικής στην Ελλάδα

της  Χρυσούλας Βαφειαδάκη – chryssoula-vafeiadaki@hotmail.com

 

Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τη συμβολή του μεγάλου Πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη (1913-1975) στον τομέα της Αρχιτεκτονικής. Σχεδίασε μεγάλες μητροπόλεις του εξωτερικού, οικισμούς στο Ιράκ, την πρωτεύουσα της Βραζιλίας, Μπραζίλια και την πόλη των Σκοπίων, μεταξύ άλλων. Επίσης, το Τεχνικό Γραφείο Δοξιάδη είχε αναλάβει από την Detroit Edison Company μελέτη για την οικιστική εξέλιξη περιοχής του Ντιτρόιτ των ΗΠΑ. Ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης συνεργάστηκε πλειστάκις με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, καθώς και με κυβερνήσεις χωρών, ιδίως του τρίτου κόσμου. Το Τεχνικό Γραφείο Δοξιάδη απέκτησε γραφεία εξωτερικού σε Αγγλία, Γερμανία, Γιουγκοσλαβία, Γκάνα, ΗΠΑ, Ισπανία, Λίβανο, Λιβύη, Πακιστάν και Σουδάν. Επίσης, ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης ταξίδευε πολύ ως εκπρόσωπος διεθνών οργανισμών και οικονομικών αποστολών. Το 1963 και 1964 υπήρξε Αντιπρόσωπος της Ελλάδος στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Κατοικίας και Προγραμματισμού του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη. Πήρε μέρος στο Συνέδριο για την Ειρήνη στο Σαν Φρανσίσκο των ΗΠΑ ως μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας. Το 1945 διετέλεσε μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες για θέματα σχετικά με την ανοικοδόμηση. Το 1963 ορίστηκε πρόεδρος της Συνεδρίας για τα Αστικά προβλήματα στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Εφαρμογή της Επιστήμης και της Τεχνολογίας, προς όφελος των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών του κόσμου, η οποία έλαβε χώρα στη Γενεύη.

Φωτογραφία κτηρίου Δοξιάδη, δεκ. 1960

Λίγοι, όμως, είναι εκείνοι που γνωρίζουν ότι ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης ίδρυσε την πρώτη εταιρεία Πληροφορικής στην Ελλάδα, τo ελληνικό παράρτημα της αμερικανικής πολυεθνικής UNIVAC – SPERRY RAND με γραφεία στον Λυκαβηττό, στον αριθμό 24 της οδού Στρατιωτικού Συνδέσμου. H Sperry Corporation (1910-1986) υπήρξε ένας αμερικανικός τεχνολογικός κολοσσός που ιδρύθηκε στις αρχές του προηγούμενου αιώνα στη Νέα Υόρκη με αρχικό σκοπό την παραγωγή γυροσκοπικών πυξίδων για το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ. Αργότερα, κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων γιγαντώθηκε παράγοντας τεχνολογικό εξοπλισμό για την αμερικανική πολεμική αεροπορία, όπως τον αυτόματο πιλότο και διάφορα βομβαρδιστικά συστήματα αεροσκαφών. Το 1955, η Sperry Corporation εξαγόρασε τη Remington Rand και ανέπτυξε την επιτυχημένη σειρά υπολογιστών UNIVAC. Ο βασικός ανταγωνιστής της ήταν η IBM. Στη δεκαετία του 1960, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα συστήματα της UNIVAC – SPERRY RAND χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον από τη NASA κατά τη διάρκεια του διαστημικού προγράμματος επανδρωμένης εξερεύνησης της Σελήνης APOLLO. Το 1986, όταν συνενώθηκε η Sperry με την Burroughs προκρίθηκε το όνομα UNISYS.

Το 1964 ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης ίδρυσε την εταιρεία Doxiadis Electronics Researchers Ltd (Ηλεκτρονικοί Διερευνητές Δοξιάδη-DACC), η οποία αντιπροσώπευε τη Sperry Univac στην Ελλάδα. Από το 1970, η εταιρεία του Δοξιάδη έγινε ανώνυμος. Το 1974, η εταιρεία σύναψε στρατηγική συνεργασία με την Alpha Bank. Το 1998, η εταιρεία του Δοξιάδη μετονομάσθηκε σε Unisystems Information Technology SA, ενώ έναν χρόνο αργότερα εισέρχεται στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών. To 2001 εξαγόρασε τις ITEC και FIT. Αργότερα, το 2007 εξαγοράσθηκε από την Info-Quest S.A. και συγχωνεύθηκε με τις εταιρείες Decision Systems Integration SA και Info-Quest SBA Unit. Το 2007, ιδρύθηκε η θυγατρική της στο Βέλγιο, Uni Systems Belgium SA. Το 2008 ιδρύθηκε η θυγατρική της στη Ρουμανία, Uni Systems Romania SLR. To 2010, εξαγόρασε την εταιρεία FAST HELLAS SA. To 2013, η Uni Systems άρχισε να δραστηριοποιείται στην Τουρκία. Το 2016, ιδρύθηκε το γραφείο της Αντιπροσωπείας της Uni Systems στο Λουξεμβούργο και το 2018 η θυγατρική της στην Ιταλία. Σήμερα, ως Uni Systems, αποτελεί μέλος του Ομίλου Quest και συγκαταλέγεται στις πλέον αξιόπιστες εταιρείες παροχής Ολοκληρωμένων Λύσεων και Υπηρεσιών στον τομέα της Τεχνολογίας των Πληροφοριών και της Επικοινωνίας της ευρύτερης ΝΑ και Κεντρικής Ευρώπης ως στρατηγικός εταίρος Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων, οργανισμών του Δημοσίου, Τηλεπικοινωνιακών παρόχων και επιχειρήσεων. Η Uni Systems διαθέτει περισσότερα από 600 εξειδικευμένα στελέχη και θυγατρικές εταιρείες σε Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ιταλία και Ρουμανία και επενδύει έμπρακτα στη διεθνή προοπτική της, επιδεικνύοντας εξαιρετική αξιοπιστία και ευρύ χαρτοφυλάκιο επιτυχιών και βέλτιστων πρακτικών.

Ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης κατάλαβε αρκετά νωρίς τη σημασία των νεοεμφανιζόμενων ηλεκτρονικών υπολογιστών, οι οποίοι θα διευκόλυναν τις ανάγκες του γραφείου του. Εκείνη την εποχή, υπήρχαν μόνον τρεις ή τέσσερις στην Ευρώπη και καμιά δεκαριά στην Αμερική. Όταν εγκατέστησε το σύστημα του ηλεκτρονικού διερευνητή UNIVAC 1107 στους χώρους του γραφείου του, το γεγονός προκάλεσε το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα υπολογιστικά συστήματα της εποχής ήταν πολύ μεγάλων διαστάσεων. Ως εκ τούτου, για την εγκατάσταση του UNIVAC 1107 αφιερώθηκε χώρος 150 τετραγωνικών μέτρων στο ισόγειο του κτηρίου Δοξιάδη με κλιματισμό, ψευδοπάτωμα και αλεξίσφαιρα τζάμια. Επιχειρηματίες, εκδότες, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, επιστήμονες και καλλιτέχνες πέρασαν από εκεί, εκδηλώνοντας τον εντυπωσιασμό τους. Το γεγονός της εποχής απετέλεσε πηγή έμπνευσης ακόμη και για τον Δημήτρη Ψαθά, ο έγραψε σχετικά χρονογραφήματα στην εφημερίδα «Τα Νέα».

Στη φωτογραφία ο Γιώργος Βαφειαδάκης με τον Κώστα Βελιανίτη

Οι Ηλεκτρονικοί Διερευνητές Δοξιάδη από το 1970 και έπειτα ανέλαβαν την εγκατάσταση και τη συντήρηση μεγάλων υπολογιστικών συστημάτων στα περισσότερα υπουργεία της Ελλάδος, μεταξύ των οποίων τα υπουργεία Δημοσίων Έργων, Συγκοινωνιών, Παιδείας, Δημοσίας Τάξεως, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, Μηχανογραφική Υπηρεσία Φορολογίας (σημερινή Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων), τη ΔΕΗ, τον ΟΤΕ, την ΕΡΤ, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, την Πεσινέ (Pechinay) – το Αλουμίνιο της Ελλάδος, το ΝΑΤ, τη Softex Hellas, μεταξύ άλλων. Από το 1981 έως το 2009, με τη σειρά τους οι εταιρείες Ηλεκτρονικοί Διερευνητές Δοξιάδη, ΔΕΛΤΑ Πληροφορική και SingularLogic πραγματοποίησαν τη συγκέντρωση και τη μετάδοση των εκλογικών αποτελεσμάτων όλων των εκλογών στην Ελλάδα.

Η UNIVAC στην Ελλάδα υπήρξε το εκκολαπτήριο των πρώτων Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Προγραμματιστών στην Ελλάδα. Οι Μηχανικοί της ήταν οι αρτιότεροι επιστημονικά και παρακολουθούσαν συνεχείς εκπαιδεύσεις σε Ελβετία, Νορβηγία, Ιταλία, Ισπανία και Μεγάλη Βρετανία, παρά το γεγονός ότι στην Ελλάδα επικρατούσε δικτατορία και δεν ήταν εύκολη η έκδοση διαβατηρίων. Στη Ζυρίχη λειτουργούσε το UNIVAC Training Center, όπου γίνονταν εκπαιδεύσεις. Η UNIVAC του Δοξιάδη ήταν αρκετά προηγμένη επιστημονικά στον τομέα της έρευνας, ώστε στους χώρους της είχαν συντελεστεί καινοτομίες. Αρκετά στελέχη της, μετά τον θάνατο του Κωνσταντίνου Δοξιάδη, δραστηριοποιήθηκαν επιχειρηματικά στον τομέα της Πληροφορικής, καθορίζοντας την ανθρωπογεωγραφία του χώρου.

Από το 1984, οι Ηλεκτρονικοί Διερευνητές Δοξιάδη από κοινού με την Alpha Bank και άλλους μετόχους ίδρυσαν τη ΔΕΛΤΑ Πληροφορική, η οποία εξαγοράσθηκε το 2004 από την αμερικανική First Data. To 2001, η ΔΕΛΤΑ Πληροφορική υπέγραψε συμβόλαιο συγχώνευσης με τη Singular.

Εάν λάβει κανείς υπόψη τα ανωτέρω, κατανοεί ότι η συμβολή του Κωνσταντίνου Δοξιάδη υπήρξε καθοριστική για την ανάπτυξη της Ελλάδος και τον μετασχηματισμό της σε σύγχρονο οργανωμένο κράτος, έτοιμο να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις των καιρών. Η διορατικότητά του να στραφεί προς τον άγνωστο για την εποχή του τομέα της Πληροφορικής απεδείχθη στρατηγικής σημασίας για τη χώρα, ενώ παράλληλα έφερε τα πάνω κάτω στο επιχειρηματικό πεδίο. Παρά τα γραφειοκρατικά κωλύματα που διαχρονικά εμπόδισαν την επέκταση της μηχανοργάνωσης του κράτους, τέθηκαν οι βάσεις για την μετατόπιση του κέντρου βάρους της ελληνικής οικονομίας προς τον κλάδο των Τεχνολογιών Πληροφορικής και των Επικοινωνιών, έναν κλάδο που εξελίσσεται με αλματώδη ταχύτητα παγκοσμίως και που μπορεί να επιβιώνει δυναμικά σε καιρούς κρίσης.