Πώς εμβολιασμένοι θα ζήσουμε με ανεμβολίαστους – και αντιστρόφως

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Θα το ζήσουμε το φθινόπωρο αυτό με την Covid-19 στην εντελώς πρώτη γραμμή της κοινωνικής ζωής (και, στην Ελλάδα βρισκόμαστε, της πολιτικής αντιπαράθεσης που τα συσσωματώνει όλα). Καθώς κεντρικό ρόλο θα διεκδικήσει η διχοτομία που πάει να εγκατασταθεί μεταξύ εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων – μια νέα εκδοχή της «κοινωνίας των 2/3»… –  καίρια σημασία αποκτά το να έχει κανείς κατά νουν τις διαφορές νοοτροπίας που έχουν αναδειχθεί για καίρια ζητήματα μεταξύ των δυο ομάδων πληθυσμών. Οι οποίες μπορεί να διαμορφώνεται η προοπτική να αλλάξουν (με την πρόοδο των εμβολιασμών…) αλλά για την ώρα υπάρχουν. Και ενεργούν ως ουσιώδης παράγοντας της κοινωνικής συμπεριφοράς.

Λοιπόν: Πρόσφατη έρευνα της ΚΑΠΑ Research δείχνει ότι 81% των εμβολιασμένων ανησυχούν για το ενδεχόμενο να νοσήσουν από Covid-19 (36% πολύ, 45% αρκετά), ενώ μόλις 31% των ανεμβολίαστων έχουν την ίδια αντίληψη κινδύνου (πολύ 9%, αρκετά 22%). δίπλα-δίπλα μ’ αυτό, το εύρημα ότι «πολύ σχολαστικά» τηρούνται τα μέτρα από 28% του πληθυσμού, «αρκετά σχολιαστικά» από 53% – όμως η διαφορά μεταξύ εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων είναι εντονότερη στους πολύ σχολαστικούς (30% έναντι 24%), παρά στους αρκετά (58% έναντι 44%). Διαχρονικά , δε, η μεγάλη σχολαστικότητα τήρησης μέτρων κορυφώθηκε στα τέλη του 2020, έκτοτε υποχωρεί. Αν κάτι, αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι οι πιο προστατευμένοι (λόγω εμβολίου) έχουν μεγαλύτερη αίσθηση διακινδύνευσης και προστατεύονται ακόμη περισσότερο. Τι θα σημάνει αυτό για την κοινή ζωή τώρα, μετά την επιστροφή από τις διακοπές;

Αν τώρα πάμε στην κόπωση από τα περιοριστικά μέτρα για την πανδημία, μεγάλη εκδηλώνεται από 47% , αρκετά από 37%: το άθροισμα του 84% αξίζει να σημειωθεί καθώς δείχνει – μάλλον – περιορισμένη ανεκτικότητα σε νέους περιορισμούς. Άμα πάμε στην διαφοροποίηση εμβολιασμένων/ανεμβολίαστων, βρίσκουμε την αληθινή μεγάλη απόσταση: 36% των εμβολιασμένων δηλώνουν μεγάλη κόπωση, όμως 67% των ανεμβολίαστων δηλώνουν το ίδιο (αντιστροφή του κανόνα των 2/3). αρκετή κόπωση καταγράφεται στο 46% των εμβολιασμένων, έναντι 20% των ανεμβολίαστων (αντιστροφή της αντιστροφής). Εδώ, η διαχρονική μεταβολή παρουσιάζεται ευθύγραμμη: τον Φεβρουάριο είχαμε 71% να δηλώνουν μεγάλη ή αρκετή κόπωση  με ευρύτατους περιορισμούς. τώρα, Αύγουστο με ισχυρή χαλάρωση, 84% δηλώνουν μεγάλη κόπωση. Το ερωτηματικό για την αντοχή σε ενδεχόμενο νέων περιοριστικών μέτρων επιτείνεται.

Η έρευνα της ΚΑΠΑ Research δίνει και πολλά άλλα ενδιαφέροντα (ίσως και συναρπαστικά, ή και πολύτιμα για τα πολιτικά επιτελεία…) ευρήματα. Όπως ότι η πανδημία (αλλά και το προσφυγικό/μεταναστευτικό!) θα αποτελέσει βασικό κριτήριο ψήφου για τους ανεμβολίαστους (κατά 44% και 23% αναφέρονται), ενώ η οικονομία και το περιβάλλον για τους εμβολιασμένους (47% και 14% αντιστοίχως). Στα εργασιακά, στα εθνικά θέματα, και στα θέματα ασφάλειας του πολίτη οι διαφορές είναι περιορισμένες (στα θέματα ασφάλειας υπάρχει σχεδόν ταύτιση: στο 10%).

Συνολικά, η οικονομία αναφέρεται ως πρώτη προτεραιότητα για την διαμόρφωση εκλογικής απόφασης από 41% των ερωτώμενων, η πανδημία Covid-19  από 31% , τα εργασιακά-ασφαλιστικά από 26%, τα εθνικά θέματα από 17%, το προσφυγικό από 14%, οι μεταρρυθμίσεις από 12%, το περιβάλλον από 11% και η ασφάλεια του πολίτη από 10%.

Όμως, αφήνοντας τα επιτελεία στην ησυχία τους – ή στο άγχος τους – εκείνο που θα κρατούσαμε από την έρευνα της ΚΑΠΑ Research είναι ότι προκειμένου να διατηρηθεί εκείνο που αποκαλείται κοινωνική συνοχή, οι επόμενοι μήνες θα απαιτήσουν να βαδίσουμε σε κινούμενη άμμο. Ή, αντιστρόφως, ότι αν κριθεί πολιτικά ενδιαφέρον/αποδοτικό να προκληθούν φαινόμενα κοινωνικού αυτοματισμού – δηλαδή να στραφούν οι μεν απέναντι στους δε – πρόσφορο έδαφος υπάρχει ήδη διαμορφωμένο…