«Σημείο καμπής» για την δημοκρατία, στην Δύση

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Στην Ελλάδα, την Διάσκεψη Ασφάλειας του Μονάχου/Muenchner Sicherheistkonferenz – που δημιουργήθηκε το 1963 και αναδείχθηκε με τον Wolfgang Ischinger στο πηδάλιο, μετά το 2008, σε κομβικό σημείο της διεθνούς/κυρίως Δυτικής συζήτησης για τα θέματα ασφαλείας – την ανακαλύψαμε σχετικά πρόσφατα. Βοήθησε η διεκδίκηση, εκεί, πιο προβεβλημένου ρόλου για τον Κυριάκο Μητσοτάκη όταν αυτό ετοιμαζόταν να προσέλθει στην εξουσία, και πάντως έδωσε την ευκαιρία ωραίας φωτογράφησης Κυριάκου – Πάνου Καμμένου (τότε υπουργού Αμύνης για όποιον δεν το θυμάται), Φεβρουάριο του 2018, στην είσοδο της 54ης Διασκέψεως.

Η φετινή 67η Διάσκεψη, η MSC 2021, πέρασε σε διαδικτυακή/Special Edition λογική, με αρκετή έμφαση στα του κορωνοϊού αλλά και της κλιματικής αλλαγής,  φιλοξένησε όμως και καίρια συζήτηση γύρω από το μέλλον του Δυτικού consensus.

Εκείνο το σημείο, όμως που αληθινά αξίζει να κρατήσει κανείς έτσι όπως εξελίσσεται η διεθνής συζήτηση για το «μετά», μάλλον ήταν η κεντρική τοποθέτηση του νεοεκλεγμένου και με τρικυμιώδη διαδικασία ορκισμένου Προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν. Ο οποίος, μιλώντας με τηλεπαρουσία (φυσικά) επιβεβαίωσε μεν εκείνο που πριν δυο χρόνια είχε αναφέρει στο ίδιο αυτό Φόρουμ – την πρόθεση «να επανέλθει η Αμερική» στην πολυμερή διεθνή εν γένει συνεργασία – πλην όμως ακόμη περισσότερο μίλησε για ένα «σημείο καμπής» στο οποίο βρίσκεται η παγκόσμια κοινότητα. Ποιο είναι αυτό το σημείο καμπής; Κατά Μπάιντεν «εκείνο που χωρίζει όσους υποστηρίζουν ότι στις προκλήσεις της εποχής – από την 4η Βιομηχανική Επανάσταση μέχρι τις παγκόσμιες πανδημίες – την καλύτερη προσέγγιση δίνει ο αυταρχισμός, και όσους αντιθέτως αντιλαμβάνονται ότι η δημοκρατία είναι ουσιώδης συνθήκη προκειμένου να αντιμετωπισθούν παρόμοιες προκλήσεις».

Η τοποθέτηση Μπάιντεν θα μπορούσε εύκολα να προσπεραστεί ως ταυτολογική για έναν Αμερικανό Πρόεδρο, αν…

… αν οι εικόνες από την εισβολή του όχλου του Ιανουαρίου στο Κογκρέσο, εισβολή με διακηρυγμένη πρόθεση να ακυρωθεί το αποτέλεσμα δημοκρατικών εκλογών, δεν ήταν τόσο νωπές. Αν η ίδια η στάση του Προέδρου, τότε ακόμη, Ντόναλντ Τραμπ για άρνηση του αποτελέσματος των εν λόγω εκλογών και για αποδοχή της μεταβίβασης της εξουσίας δεν ήταν τόσο κοντινή στην διεθνοπολιτική μνήμη. Αν η μεγάλη, η πολύ μεγάλη πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών πολιτικών – φάνηκε αυτό όταν μετρήθηκαν τα κουκιά στην Γερουσία – δεν είχε παραμείνει, παρόλη την έκβαση των γεγονότων, στο πλευρό Τραμπ.

Η έλξη του ιδιότυπου, αυτού, Δυτικού αυταρχισμού έκανε τον Τραμπ (θυμηθείτε!) να ζητά π.χ. από υπεύθυνους της εκλογικής διαδικασίας να του εξασφαλίσουν μερικές χιλιάδες καταμετρημένες ψήφους, ή πάλι να καλεί (με επιτυχία) τον όχλο να καταλάβει την έδρα της δημοκρατικής λειτουργίας. Σημείο καμπής, λοιπόν, η εποχή μας για την δημοκρατία στην Δύση – αλλά να το εννοούμε.