Στις ρίζες του πληθωρισμού, ανατρεπτικά

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Βλέπαμε χθες πώς τα Νόμπελ Οικονομικών 2021 έφεραν ανατρεπτικές προσεγγίσεις για στερεότυπα στα Οικονομικά των αγορών εργασίας. Ας δούμε, σήμερα, μιαν ανατρεπτική προσέγγιση, σε κάτι που είναι ακόμη πιο επίκαιρο: την αναζήτηση των ριζών του πληθωρισμού. Η επανεμφάνιση του πληθωρισμού καταλήγει να δημιουργεί νέο κύμα ανησυχίας διεθνώς, να αποτελεί πρόκληση πολιτικής. Οι Κεντρικές Τράπεζες ανά τον κόσμο ξορκίζουν το φαινόμενο ως πρόσκαιρο, αλλά παραμένουν σε επιδεικτική επιφυλακή για σφίξιμο της νομισματικής πολιτικής. οι Κυβερνήσεις ενεργοποιούν μέτρα στήριξης κατά της ακρίβειας. Εξελίσσεται όμως και σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης (στην δική μας πολιτική σκηνή, ο πειρασμός ενός φρέσκου «λεφτά υπάρχουν» έχει ενδιαφέρον έτσι που προκύπτει ως συνέχεια της στήριξης για τα κυρίως τραύματα της πανδημίας). Διόλου παράξενο, συνεπώς, που προκύπτουν στην διεθνή συζήτηση ανατροπές, οι οποίες φθάνουν μέχρι και στην αμφισβήτηση του κυρίως υποδείγματος που εξηγούσε – επί δεκαετίες, μετά το πληθωριστικό σοκ της δεκαετίας του ‘70 – τους μηχανισμούς δημιουργίας του πληθωρισμού.

Εντελώς πρόσφατα, ένα staff discussion paper στα πλαίσια αντίστοιχης σειράς του Federal Reserve System των ΗΠΑ, δηλαδή στην ρίζα του εντελώς τεχνοκρατικό, προκάλεσε εντύπωση για την ριζοσπαστική του ματιά. Πρόκειται για το “Why Do We Think That Inflation Expectations Matter For Inflation? (And Should We?)” του Jeremy Rudd. Το οποίο ενώ κυκλοφόρησε μόλις στις 23 Σεπτεμβρίου, «κατόρθωσε» να συγκινήσει αμέσως από το Bloomberg μέχρι τον Economist. Μέρος της συγκίνησης ανάγεται στο ότι ο J. Rudd, αμφισβητώντας τις «μεγάλες» προσεγγίσεις των Phelps , Lucas  ή Friedman που έχτισαν το οικοδόμημα σύμφωνα με το οποίο οι πληθωριστικές προσδοκίες είναι εκείνες που δημιουργούν τον αυριανό πληθωρισμό, ιδίως μέσα από τον μηχανισμό μισθολογικών διαπραγματεύσεων και επιχειρηματικής διαμόρφωσης τιμών, χρησιμοποιεί μια γλώσσα σχετικά απλή και προσβάσιμη.

Μη διστάζοντας να επιστρατεύσει και Mark Twain («Λίγα πράγματα αντμετωπίζονται δυσκολότερα, από την ενόχληση ενός καλού παραδείγματος») ή N.B. Yeats («Οι καλύτεροι άνθρωποι δεν έχουν καθόλου πεποιθήσεις, ενώ οι χειρότεροι ξεχειλίζουν από τις πιο έντονες») ο  J. Rudd οδηγείται στην επισήμανση ότι περισσότερο ο – εκάστοτε – τρέχων πληθωρισμός, όπως τον καταγράφουν τα νοικοκυριά ή οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις, επηρεάζει την εξέλιξη: αυτός και όχι οι μελλοντικές προσδοκίες. Ώστε όταν επιχειρείται υφεσιακή «θεραπεία» αυτή να έχει αποτέλεσμα μόνον όταν τα πληθωριστικά επίπεδα είναι ήδη υψηλά

Αξίζει να διαβάσει κανείς – έστω και διαγώνια, για να μην βυθιστεί στο πιο τεχνικό περιεχόμενο – την ανάλυση του J. Rudd. Αν μη τι άλλο για να δει πόση εσωτερική αμηχανία είχε η πρόσφατη πρωτοβουλία του κέντρου της Ελληνικής διακυβέρνησης/ «Μαξίμου» να ζητήσει από το οικονομικό ρεπορτάζ να μην πολυναφέρεται σε ακρίβεια και τιμές, ώστε να μην τροφοδοτηθούν πληθωριστικές προσδοκίες στην Ελλάδα του Οκτωβρίου 2021…

https://www.federalreserve.gov/econres/feds/why-do-we-think-that-inflation-expectations-matter-for-Inflation-and-should-we.htm