Συνέχεια των ΕλληνοΤουρκικών: η απάντηση στην πράξη

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ωραία, λοιπόν αναρριπίσθηκε το αίσθημα αυταξίας της Ελληνικής κοινής γνώμης (και του πολιτικού προσωπικού, που πάντοτε ηγείται ακολουθώντας: αναμείνατε τις Πασχαλινές δημοσκοπήσεις, τώρα) μετά το σκηνικό έντασης Δένδια-Τσαβούσογλου στην Άγκυρα.

Όμως, παρευθύς, προκύπτουν τα συγκεκριμένα ερωτήματα – άτιμο πράγμα το συγκεκριμένο! Ναι ή όχι, θα υπάρξει πρόσκληση για 63ο γύρο διερευνητικών; και, ναι ή όχι, η πρόσκληση αυτή (είναι η σειρά της Τουρκικής πλευράς να την απευθύνει) θα γίνει δεκτή (από την Ελληνική πλευρά); Ναι ή όχι, θα δοθεί συνέχεια στις 15 προτάσεις – ή ήταν 12, τελικώς; – για οικονομική προσέγγιση Ελλάδας Τουρκίας, που είχε στις δικές του βαλίτσες ο Κ. Φραγκογιάννης στο ταξίδι στην Άγκυρα, συναντώντας τις 8 αντίστοιχες τουρκικές; Και ναι ή όχι θα διαπιστωθεί σύμπτωση με τουρκικές π.χ. στις τελωνειακές διαδικασίες, στις συγκοινωνιακές συνδέσεις και στα τουριστικά; Ναι ή όχι θα συνεχίσει να γίνεται δεκτή η συμπαράσταση Βρυξελλών/Ευρ. Επιτροπής για την ιχνηλάτηση πεδίων Ελληνικής συνδρομής στην «θετική ατζέντα» για την Τουρκία; Ναι ή όχι θα (ξανα)βρεθούν σε εξέλιξη Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης σε πυκνότερες επαφές στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων Αθηνών-Άγκυρας, ΜΟΕ που ήδη έχουν υπερδωδεκάμηνη πρόσφατη δική τους ιστορία; Και… ναι ή όχι οι δυο (κατά δήλωσιν και σκηνική επαναβεβαίωση) φίλοι Νίκος και Μεβλούτ θα συνεχίσουν την πολιτική, υψηλού επιπέδου επαφή που επισφραγίστηκε με δείπνο/ιφτάρ στην Άγκυρα, με κάτι πιο δυτικότροπο στην Γενεύη, σ’ ένα 10ήμερο; Α, ναι, και ναι ή όχι θα συνεχισθούν οι προπαρασκευαστικές για συνάντηση Κυριάκου Μητσοτάκη με Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν; συνάντηση που θάχει βέβαια για τον Έλληνα Πρωθυπουργό «άμεση» την σύγκριση εικόνας και λόγου με του Ν. Δένδια στην Άγκυρα…

Η απάντηση σε όλα αυτά θα δοθεί στην πράξη. Το αν θα αρχίσει να δίνεται σε εβδομάδες ή σε μήνες, αλλά και το τι θα σηματοδοτήσει η συμπεριφορά της Άγκυρας στην καθημερινή πρακτική, θα επιτρέψει μια πιο γειωμένη ανάγνωση του τι συνέβη (και τι σημαίνει εκείνο που συνέβη) στην Άγκυρα στις 15 Απριλίου 2021. Χρονικά/πολιτικά υπάρχει ένα διπλό όριο μπροστά μας: Στις 27-29 Απριλίου (δηλαδή… αύριο με πολιτικούς όρους) είναι η διαβόητη Άτυπη Πενταμερής+ «1» (ήδη, το «+1», δηλαδή ο ρόλος που θα παίξει η ΕΕ βρίσκει την Άγκυρα αρνητική, τον ΟΗΕ προβληματισμένο) στην Γενεύη, που θα κρίνει αν θα έχει νόημα ή όχι – με τα μέτρα της διεθνούς κοινότητας – μια ακόμη προσπάθεια «επίλυσης» του Κυπριακού. Εδώ, στην Άγκυρα κατατέθηκε η πλέον απόλυτη διαφωνία: διζωνική/δικοινοτική απέναντι σε προσέγγιση δυο κυριαρχιών. Στις 24-25 Ιουνίου η(δηλαδή… κάποτε, με πολιτικούς όρους) θα ασχοληθεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με τις ΕυρωΤουρκικές σχέσεις, μετά από 4η κατά σειράν παραπομπή ad calendas Graecas: πώς, πόσο θα ωριμάσει η στάση της ΕΕ (εκείνο που ωριμάζει επί μακρόν, καταλήγει να σαπίζει;).

Ανεξαρτήτως, λοιπόν, των εσωτερικών ζυμώσεων αυτή είναι η διαδρομή που βρίσκεται μπροστά σε Αθήνα και Άγκυρα. Ήδη τα πρώτα βήματα – με άμεσο φόντο τον πλου του «Τσεσμέ» στο Βόρειο Αιγαίο, την άσκηση «Μαβί Βατάν» σε τόξο εκατοντάδων μιλίων, τον πλου του «Μπαρμπαρός» την ώρα που ο Νίκος Δένδιας προσερχόταν στο Ακ Σαράι – προσθέτουν ένταση. Από την καταγγελία του ΥΠΕΣ της Τουρκίας Σουλεϊμάν Σοϊλού για κάτι χειρότερο από πρακτικές push-back εναντίον μεταναστών («Ελληνικές δυνάμεις ασφαλείας επιδιώκουν να κάψουν ανθρώπους, ρίχνοντάς τους βενζίνη») μέχρι την απόπειρα απώθησης του Γαλλικού ερευνητικού σκάφους «L’ Atalante» νοτίως της Κρήτης από Τουρκικό πολεμικό (με επίκληση του Τουρκο-Λιβυκού συμφώνου), η κλιμάκωση καλά κρατεί.

Πάντως, επειδή σταθήκαμε σε χρονικά ορόσημα, μην μας διαφύγει ένα άλλο – πολύ βαρύτερο – με γεωπολιτική σημασία για την περιοχή. Αναφερόμαστε στις κυλιόμενες συνάξεις του ΝΑΤΟ για τις εξελίξεις στην Ουκρανία. Όπου συγκρούονται οι τεκτονικές πλάκες του νέου υπό διαμόρφωση Ψυχρού Πολέμου. Εκεί, η υπερ-προθυμία της Τουρκίας να διεκδικήσει/προσφέρει στην Δύση ρόλο ανάσχεσης της (κατά τα άλλα συμμάχου της σε διάφορα πεδία, με αιχμή τους S-400) Ρωσίας μπορεί να επιφυλάξει στην Ελλάδα δυσάρεστες και, κυρίως, δύσκολου χειρισμού εκπλήξεις.