Τα ύστερα του κόσμου!

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Προηγήθηκαν Διοικητές Κεντρικών Τραπεζών να απευθύνουν έκκληση για δημοσιονομική χαλάρωση και να προειδοποιούν για τους κινδύνους τυχόν πρόωρης απόσυρσης των μέτρων στήριξης των οικονομιών όταν – κάποτε – απομακρυνθεί ο κορωνοϊός. Προηγήθηκαν πελώρια νέο-Κεϋνσιανά πακέτα από οικονομικά ορθόδοξες Κυβερνήσεις, αλλά ήδη και φορολογικές προαναγγελίες για χρηματοδότησή τους μέσω του φόρου εταιρειών και αποτελεσματικής φορολόγησης του παγκόσμιου εισοδήματος με ελάχιστο φορολογικό συντελεστή.

Και έρχεται τώρα το ΔΝΤ, ναι, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – δια του υπευθύνου δημοσιονομικής πολιτικής του Πάολο Μαούρο – να κηρύξει την αναγκαιότητα επιβολής προσωρινής (έστω) φορολογίας στα υψηλότερα εισοδήματα, καθώς τα τελευταία χρόνια υπήρξε διάβρωση/erosion των εσόδων από τους φόρους εταιρειών» ΚΑΙ τους φόρους εισοδήματος «φυσικών προσώπων στην κορυφή της εισοδηματικής κλίμακας». Και ναι μεν τώρα λειτουργεί ως κίνητρο η δημιουργία υπερκερδών σε επιχειρήσεις που ωφελήθηκαν από τις συνθήκες της πανδημίας – ηλεκτρονικό εμπόριο, logistics, συστήματα πληρωμών σε παγκόσμια κλίμακα – όμως το ΔΝΤ μίλησε και για «ευκαιρία να αντιστραφεί η τάση», με ρητή μνεία εξάλειψης των κενών των φορολογικών συστημάτων ή πάλι των φόρων επί της ιδιοκτησίας και (της μωρίας άπαγε!) των φόρων κληρονομιών. Τους ξέφυγαν τα οικογενειακά καταπιστεύματα και τα ιδρύματα – αλλά για πόσο;

Αν, κανείς, πάει μόλις λίγες μέρες πίσω στο Σχέδιο Μπάιντεν για τόνωση της Αμερικανικής οικονομίας μέσω επενδύσεων σε υποδομές, over and above των κονδυλίων στήριξης για την πανδημία – αθροίζονται τα ΤΡΙΣεκατομμύρια δολάρια – και αν συνδυάσει με την προώθηση της φορολόγησης με 21% του παγκόσμιου εταιρικού εισοδήματος των πολυεθνικών, συν την θέσπιση 15% ελάχιστου φορολογικού συντελεστή, κι αν συνδυάσει με το ότι την σκυτάλη πήρε από τον Πρόεδρο η νυν υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γιέλεν (η οποία όμως προέρχεται από τον κεντρικοτραπεζικό χώρο, ως προηγούμενη Πρόεδρος της Fed) στηρίζοντας την καταγγελτικότητα Μπάιντεν για τις μεγάλες επιχειρήσεις που «δεν καταβάλουν ούτε μια μοναχική πένα σε φόρο εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένης της Amazon» (η αναφορά δεν είναι καθόλου, μα καθόλου τυχαία), τότε βλέπει να συντελείται μια εντυπωσιακή μεταβολή ιδεολογικού υποδείγματος.

Σε λίγο, εκεί που είχε εγκατασταθεί η εκλαϊκευμένη εκδοχή της μη-παρεμβατικότητας στις αγορές και της δημοσιονομικής ορθοδοξίας, με την efficient market hypothesis να έρχεται γύρω-γύρω να δέσει με το γερμανικό δημοσιονομικό scharze Null με ιμάντα μεταβίβασης την νομισματική πολιτική, θα δούμε κάτι πολύ ενδιαφέρον να δοκιμάζεται. Ήδη η Κριστίν Λαγκάρντ, μετά από θητεία στο ΔΝΤ και τώρα με τον άμβωνα της ΕΚΤ, είχε βρεθεί στην πρώτη γραμμή των εκκλήσεων να συνδυαστεί δημοσιονομική στήριξη (παλιά θα λεγόταν «δημοσιονομικός ακτιβισμός», σε μια λογική tax-and-spend) με την νομισματική χαλάρωση, προκειμένου να μην μείνει μόνιμη ζημιά στις οικονομίες από τον κορωνοϊό. Είχε προηγηθεί ο Τζερόμ Πάουελ της Fed, αλλ’ αυτός καίτοι βαρύτερος – λόγω ΗΠΑ – προτιμά πιο γκρίζους τόνους. Σχεδόν μοναχικό το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο κρατά την γραμμή οπισθοφυλακών στην Ευρώπη. Οι δε αγορές… βολεύονται μ’ αυτήν κατάσταση ροής των πάντων. Για την ώρα.

«Τα ύστερα του κόσμου, παιδάκι μου», που θάλεγε και η γιαγιά της λαϊκής θυμοσοφίας.