The Oxford Handbook of Greek Politics

Επιμελητές: Kevin Featherstone, Δημήτρης Σωτηρόπουλος

Oxford University Press, 2020, σελίδες 752

Αν και αγγλόφωνη έκδοση, σε διεθνή εκδοτικό οίκο με ισχυρή ακαδημαϊκή ακτινοβολία, αυτό το συλλογικό έργο έχει επιστρατεύσει ό,τι ανθρώπινο υλικό θα μπορούσε να φαντασθεί κανείς από την ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα για μια διεξοδική ξενάγηση στον λαβύρινθο του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

Από τις ιστορικές καταβολές, τη διαδρομή (και όσα αυτά τα στοιχεία δείχνουν για τη σημερινή κατάσταση του πολιτικού συστήματος μιας Ελλάδας που πάντα απασχολεί τη διεθνή κοινότητα περισσότερο από το μέγεθός της, αλλά και προσεγγίζει τον εαυτό της συνήθως αντιπαραθετικά), την ευρωπαϊκή διάσταση και τις λειτουργίες του πολιτικού συστήματος, η συλλογική αυτή ανατομία μπορεί εξίσου να διαβαστεί από έξω προς τα μέσα και από μέσα προς τα έξω. Δηλαδή να λειτουργήσει ως ερμηνευτικός οδηγός του «τι συμβαίνει με την Ελλάδα» και ως απόπειρα αυτογνωσίας/επανανάγνωσης με μια λογική «να μας καταλαβαίνουν και οι έξω». Άλλωστε, το δίδυμο που καθοδήγησε αυτό το εγχείρημα (ο Kevin Featherstone του LSE/του Hellenic Observatory και ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος του ΕΚΠΑ), αλλά και οι περισσότεροι των συντελεστών του συλλογικού τόμου, την έχουν αυτή την ιδιότητα της εξωστρέφειας και, συνάμα, ενδοσκόπησης.

Η ίδια αυτή διάσταση εξηγεί το πώς πέρα από τις πιο παραδοσιακές προσεγγίσεις στο handbook φωτίζονται πλευρές που στη δική μας παράδοση συνήθως μένουν διακριτικά στο περιθώριο της ανάλυσης για το πολιτικό σύστημα: κοινωνία των πολιτών, ομάδες συμφερόντων (της αμαρτίας άπαγε!), ο Τύπος/τα ΜΜΕ, ριζοσπαστικές παρουσίες μέχρι τρομοκρατίας (εδώ μάλλον γίνεται σπονδή στην έξωθεν προσέγγιση των ελληνικών πραγμάτων). Δεν είναι τυχαίο που το βιβλίο αυτό –επανανάγνωσης της ελληνικής περίπτωσης, ας μας επιτραπεί η διατύπωση– συμπίπτει με την παράξενη ατμόσφαιρα εορτασμού των 200 χρόνων.

Ειδικά, εδώ, για τον Έλληνα αναγνώστη, πρόσθετο ενδιαφέρον/προβληματισμό θεωρούμε ότι θα έχει η απόφαση των συντονιστών του τόμου να προσωπογραφηθούν ως ηγετικές φιγούρες της Μεταπολίτευσης (άλλη επιλογή αυτή: η επικέντρωση σε μια περίοδο που… έχει κοντινές ρίζες στις προγενέστερες μεταπολεμικές δεκαετίες) τέσσερεις: Κωνστ. Καραμανλής, Ανδρέας Παπανδρέου, Κώστας Σημίτης, Αλέξης Τσίπρας.

Α.Δ.Παπαγιαννίδης