Το «Κυβερνητικό Πάρκο» ή «Διοικητικό Κέντρο» – για μιαν ακόμη φορά

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Δεν είναι η πρώτη, δεν είναι καν η δεύτερη φορά που μια Κυβέρνηση αντιμετωπίζει, πάντως σχεδιάζει το ενδεχόμενο μεταστέγασης του κέντρου της κυβερνητικής/διοικητικής λειτουργίας έξω από τα κεντρικά τετράγωνα των Αθηνών. Ήδη από την πρώτη περίοδο της  Μεταπολίτευσης – τότε που η σκιά της δικτατορίας είχε σημαδέψει κεντρικά κτίρια – είχε προταθεί η συγκέντρωση υπουργείων έξω από το κέντρο της πόλης, με μια λογική αποσυμφόρησης, καλύτερης πρόσβασης και λειτουργικότητας.

Αλλά και εν συνεχεία, σχέδια μετεγκατάστασης/ορθολογικής λειτουργίας δεν έλλειψαν – πιο πρόσφατη η απόπειρα μεταστέγασης του ΥΠΟΙΚ στο Κτίριο «Κεράνη» το 2016-7 επί ΣΥΡΙΖΑ (αντί για 11 διαφορετικά κτίρια), αφού παλιότερα το 2013 επί Κυβέρνησης Σαμαρά είχε επιχειρηθεί για το Υπουργείο Γεωργίας ή/και για λειτουργίες του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ενός κτιρίου που είχε περιέλθει στο Δημόσιο το 1998 και ήδη έμενε ανενεργό στο χαρτοφυλάκιο του ΤΑΙΠΕΔ – με την λογική δημιουργίας «Διοικητικού Κέντρου» ή «Κυβερνητικού Πάρκου». Μάλιστα, τα επιχειρήματα που προβάλλονταν ήταν συνεχώς τα ίδια: ορθολογική οργάνωση των υπηρεσιών – εξοικονόμηση κόστους από τις πολυδιασπασμένες μισθώσεις κτιρίων – αποσυμφόρηση της κίνησης στο κέντρο της Αθήνας – θέματα ασφαλείας και φύλαξης – αποφυγή διαδηλώσεων/κινητοποιήσεων που νεκρώνουν την πόλη με την παραδοσιακή διαδρομή Πανεπιστημίου-Σταδίου-Συντάγματος/ΥΠΟΙΚ-Βουλή- Βασιλίσσης Σοφίας/ΥΕΣΔΔΑ – Μαξίμου.

Αυτή την φορά, οι εξαγγελίες Κ. Μητσοτάκη πήραν πιο οργανωμένη – πάντως κατά τα φαινόμενα πιο σχεδιασμένη – μορφή, καθώς η επιλογή των 170 στρεμμάτων της παλιάς ΠΥΡΚΑΛ σε Δάφνη/Υμηττό, με δυνατότητα απελευθέρωσης χώρων για αστική ανάπλαση/πάρκο («Ανδρέας Λεντάκης») και για στέγαση αφενός της πρωθυπουργικής λειτουργίας (που με το «Επιτελικό Κράτος» έχει γίνει ιδιαίτερα πολυπλόκαμη), αφετέρου μεγάλων. υπουργείων όπως το ΥΠΟΙΚ, το Δημόσιας Διοίκησης/Εσωτερικών, το Ανάπτυξης, το Γεωργίας διεκδικεί πρόσθετες δάφνες ορθολογισμού. Η διάσταση land development με την χρήση εργαλείων ΣΔΙΤ προσθέτει την αναπτυξιακή νότα σε μια εποχή όπου η ανάγκη επανεκκίνησης είναι γενικότερα παρούσα – επιμελώς δεν υπήρξαν αναφορές στα κονδύλια ταμείου Ανάπτυξης, μην προκύψει εμπόδιο, αν και… – ενώ η ύπαρξη μεγάλων σταθμών Μετρό (σε Δάφνη και Αγ. Δημήτριο/«Αλ. Παναγούλη») θεωρείται ότι θα εκτονώσει τις πάγιες αντιρρήσεις που προβάλλονται από τους υπαλλήλους των υπό μετακίνηση υπουργείων.

Για την ώρα, το γενικό πάγωμα της δημόσιας συζήτησης λόγω κορωνοϊού ανέκοψε την …. ουσιαστική συζήτηση. Διαμαρτυρίες σε τοπικό επίπεδο υπήρξαν – χλωμές, βασικά από τις 2-3 εκατοντάδες υπολειπομένων εργαζομένων της ΠΥΡΚΑΛ, που φυτοζωεί – αλλά τα βασικά ερωτήματα για κυκλοφοριακή μελέτη /έργα πρόσβασης-στάθμευσης/συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης δεν ξεκίνησαν καν να τίθενται πόσο μάλλον να απαντούνται. (Το κυλιόμενο φιάσκο του «Μεγάλου Περιπάτου» στην Αθήνα δεν γίνεται, «κάτι» θα έχει διδάξει για το τι συμβαίνει στην κοινή γνώμη όταν γίνεται επίκληση μελετών που… δεν λειτουργούν). Η ανησυχία για την υπερεπιβάρυνση της ευρύτερης περιοχής Δάφνης-Υμηττού, παράλληλα με εκείνην για νέα κρίση στο ιστορικό Κέντρο (που μόλις είχε αρχίσει να διασώζεται, προ κορωνοϊού, με τις χρήσεις RBnB) δεν ξεκίνησε να εκδηλώνεται.

Τέλος, μια σχετική μνημειακότητα του κεντρικού κτιρίου διοίκησης της εποχής Μποδοσάκη τον Μεσοπόλεμο («Μποδός-εφέντη)) δεν ξεφεύγει από την ανθρώπινη κλίμακα – ουδείς λοιπόν κίνδυνος Ακ Σαράι/Άγκυρα ή Παλατιού του Λαού/Βουκουρέστι (για να μείνουμε στην γειτονιά μας), οπότε αν το σχέδιο προχωρήσει, η αρχιτεκτονική προσέγγιση θα βαρύνει τα χρόνια 2023-26: αυτός είναι ο ορίζοντας κατασκευής.

Ίσως ακουστεί απλοϊκό, αλλά αν – και – αυτός ο σχεδιασμός είναι να προχωρήσει, κι όχι απλώς να χρωματίσει μιαν ακόμη κυβερνητική περίοδο που είναι αλήθεια αρκετά γκρίζα λόγω πανδημίας κορωνοϊού/οικονομικής πίεσης/Ελληνοτουρκικών/ Προανακριτικών, θα χρειαστεί μια πιο ουσιαστική/πιο πυκνή δημόσια συζήτηση. (Όντως, απλοϊκό ακούγεται…).