Το μήνυμα του ΙΟΒΕ για το 2021: προσδεθείτε και βλέπουμε

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Την παραμονή, κυριολεκτικά, της εισόδου της Ελλάδας – δηλαδή της Αττικής, που όμως οικονομικά σημαίνει την βασική δυναμική της χώρας πλην καλοκαιριού /τουρισμού θέμα για το οποίο καλύτερα αυτήν την στιγμή να μην πολυμιλάμε – σε νέα φάση ήπιου lock-down της αγοράς και (κυρίως) σε φάση αβεβαιότητας, δόθηκαν στην δημοσιότητα οι αξιολογήσεις και οι προβλέψεις του ΙΟΒΕ. Με βάση το τελευταίο 3μηνο του 2020 και μια αρκετά αγχωμένη ματιά στο μέλλον – χαρακτηριστικό: πολλά βασίζονται στην προσδοκία για επιτάχυνση του εμβολιαστικού προγράμματος, ακριβώς την στιγμή που αυτό σκοντάφτει – το ΙΟΒΕ παρουσιάζει τα καθιερωμένα πλέον «τρία σενάρια» για το 2021.

Με βάση την αξιολόγηση του δ΄3μήνου του 2020 που καταγράφει μεν κλιμάκωση πιέσεων στην οικονομία, αλλά και μεγαλύτερη κινητικότητα και επαναλειτουργία επιχειρήσεων/εμπορίου (προσοχή! μιλάμε για το κοντινό παρελθόν), καθώς και με δεδομένη 7,8% ύφεση στην ΕΕ και 9-9,5% στην Ελλάδα, δηλαδή ευνοϊκότερη απ’ ό,τι τα επίσημα στοιχεία (προσωρινές εκτιμήσεις, αυτά), το ΙΟΒΕ έχει ως βασικό σενάριο για το 2021 ανάκαμψη κατά 4-4,3%. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων μέχρι τα μέσα του β’ 3μήνου – πριν το Πάσχα, ας πούμε. Αυτό πάλι προϋποθέτει να μην έχουμε «νέα, ισχυρή έξαρση της πανδημίας», πράγμα που σημαίνει ότι η τωρινή τάση θα κατατασσόταν στις «πιθανές πρόσκαιρες κλιμακώσεις». Επαναλειτουργία του Τουρισμού μετά τα μέσα του δ’ 3μήνου, θα έφερνε 45-50% έσοδα σε σχέση με το έτος αναφοράς 2019, δηλαδή διπλάσια από τα περυσινά, συν εισφορές από το ταμείο Ανάκαμψης στα 5,5 δις ευρώ. Όλα αυτά, με αποδοχή της πρόβλεψης της Επιτροπής για ανάκαμψη 4,2% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης.

Το ΙΟΒΕ δεν γινόταν να μην έχει κι ένα ευνοϊκό σενάριο: νωρίτερα άρση των περιοριστικών μέτρων (εδώ, αυτή την στιγμή πάμε ανάποδα…), μη-έξαρση της πανδημίας, άνοιγμα το τουρισμού νωρίτερα με έσοδα απ’ αυτές τις υπηρεσίες στο 50-55% του 2019, σταθερή πρόβλεψη για εισροές από το Ταμείο Ανάκαμψης στα 5,5 δις και αύξηση του ΑΕΠ Ευρωζώνης κάπως ζωηρότερη από το 4,2% για το σύνολο 2021. Αυτό δίνει ανάκαμψη κατά 5-5,3%.

Υπάρχει όμως και ένα δυσμενές σενάριο, που δέχεται «διακύμανση της πανδημίας στα τρέχοντα επίπεδα» με ενδεχόμενη ισχυρή έξαρση άνοιξη, ή και φθινόπωρο. Έσοδα Τουρισμού μόλις στο 35-40% του 2019, εισροές από το Ταμείο Ανάκαμψης στα 3,5-4 δις ευρώ – και αδύναμη ανάκαμψη της Ευρωζώνης στο 3-3,5%. Στο δυσμενές σενάριο, η επιτυγχανόμενη από την Ελληνική οικονομία ανάκαμψη θα ήταν 0,5-1%.

Καθώς το ΙΟΒΕ δεν κάνει πολιτική ώστε να περιορίζεται σε ευχές/προσευχές, «βλέπει» τον κρίσιμο ρόλο της δημόσιας κατανάλωσης για το πέρασμα από το ένα σενάριο στο άλλο (δηλαδή πόσο ΛΙΓΟΤΕΡΟ θα πάνε πίσω τα μέτρα στήριξης), αλλά και εκείνον της ιδιωτικής κατανάλωσης (που για να ευοδωθεί το ευνοϊκό σενάριο θα πρέπει να αυξηθεί άνω του 4%, έναντι 1% του 2020, ενώ αν μείνει σε ανάσχεση κατά 1-1,5% μας εγκαθιστά στο δυσμενές). Ανάλογα και με τις επενδύσεις, που για να «φέρουν» το ευνοϊκό σενάριο χρειάζεται να αυξάνονται κατά 20-22%, με αντίστοιχη έλξη από τις εξαγωγές.

Εδώ, πάντως, χρειάζεται μια μικρή παύση: σε περίπτωση βασικού ή ευνοϊκού σεναρίου έχουμε εκτόξευση των εισαγωγών, άνω του 10%, δηλαδή 11% στο βασικό σενάριο, 15% στο ευνοϊκό. μόνο στο δυσμενές, που λογικά κανείς το απεύχεται, έχουμε εισαγωγές ελεγχόμενες/ήπια αρνητικές. Αυτό ας έχει καταγραφεί, επειδή  το 2020 έδωσε εκτόξευση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών στα 10,5 δις ευρώ (11μηνο).

Όσο για την διάσταση της ανεργίας, το ευνοϊκό συνέριο θα την συγκρατούσε στο 15%, το βασικό την δέχεται σε 15,5-16%, το δυσμενές εκτοξεύει πίσω στο 18-18,5%. Εδώ όμως, το 16,2% του 2020, που για τα μέτρα της καθημαγμένης αγοράς εργασίας μετά τα Μνημόνια δεν ήταν τραγικό, οφειλόταν (και το ΙΟΒΕ δεν παραλείπει να το πει…) στα μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων στην φάση της πανδημίας, που είχαν ως προϋπόθεση πάγωμα των απολύσεων. Καθώς και στην «μετάβαση» από μισθωτή εργασία σε αυτοαπασχόληση – προάγγελο σοβαρών προβλημάτων.

Το πλέγμα αυτό εκτιμήσεων και προβλέψεων, ο καθένας το ερμηνεύει με βάση την δική του ανάγνωση των προσδοκιών: πάντως, ο δείκτης οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα, που είχε κρατηθεί (ή και βελτιωθεί!) στις αρχές του 2020, όταν καταβυθιζόταν στην Ευρωζώνη, καταβυθίστηκε και σ’ εμάς το καλοκαίρι. και μένει εκεί, χαμηλά, με αδιόρατη μόνον ενίσχυση. Η δε καταναλωτική εμπιστοσύνη, που στην Ευρωζώνη είχε σημειώσει αισθητή κάμψη στις αρχές του 2020, σ’ εμάς αληθινά φούνταρε – και παραμένει χαμηλά.

Η δική μας, λοιπόν, ανάγνωση των στοιχείων που βάζει στο τραπέζι και αναλύει το ΙΟΒΕ : «Προσδεθείτε και βλέπουμε!».