Ο συνεδριακός τουρισμός σημείωνε σημαντική ανάπτυξη σε μεγάλες ελληνικές πόλεις προτού η πανδημία «παγώσει» τα πάντα – ο πήχης μπαίνει ψηλά για την επόμενη μέρα

Οικονομική Επιθεώρηση, Απρίλιος 2022, τ.1017

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

της Βίκης Καλιάκου

Ο συνεδριακός τουρισμός ήταν από τις πρώτες δραστηριότητες στις οποίες επιβλήθηκε πλήρης απαγόρευση λόγω των αυστηρών περιοριστικών μέτρων για την Covid-19 και από τις τελευταίες που επανήλθαν (μόλις στις 18 Φεβρουαρίου) σε καθεστώς πλήρους κανονικότητας, με αποτέλεσμα να ανακοπεί απότομα η ανοδική πορεία των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Συνεδρίων (ICCA-International Congress and Convention Association), το 2019 η Αθήνα κατέκτησε τη 17η θέση παγκοσμίως στη λίστα των δημοφιλέστερων πόλεων για διεξαγωγή συνεδρίων (ενώ η Ελλάδα συνολικά την 21η), ανεβαίνοντας 7 θέσεις από την 24η του 2018, ενώ είναι 12η στη λίστα με τις ευρωπαϊκές πόλεις, βελτιωμένη κατά 4 θέσεις από τη 16η του 2018.

 

Στόχος η κορυφή για την Αθήνα

Η Αθήνα, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το 2019 φιλοξένησε 107 διεθνή συνέδρια με 43.520 συμμετέχοντες, ενώ το 2018 είχε φιλοξενήσει 90 συνέδρια, στα οποία συμμετείχαν 36.841 άτομα. Όσον αφορά την επιμέρους θεματολογία, το 23,4% των συνεδρίων αφορούσαν την Ιατρική, το 13,4% την Τεχνολογία, το 9,2% διάφορες επιστήμες και το 8,5% θέματα Βιομηχανίας.

Η πλειονότητα των συνεδριακών εκδηλώσεων έλαβε χώρα τον Οκτώβριο (18,7%), ενώ ακολουθούν ο Σεπτέμβριος (16,8), ο Μάιος (11,2%) και ο Ιούνιος (10,3%). Τα έσοδα υπολογίζονται στα 87,8 εκατομμύρια ευρώ, με τη μέση δαπάνη ανά σύνεδρο να υπολογίζεται στα 2.023 ευρώ. Παρόμοια εικόνα δίνουν και τα στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Διοργανωτών Συνεδρίων και Εκδηλώσεων (HAPCO), σύμφωνα με την οποία οι τουρίστες που έρχονται στην Ελλάδα για να παρακολουθήσουν συνέδρια ξοδεύουν έως και 7 φορές περισσότερα χρήματα σε σχέση με τους απλούς οργανωμένους τουρίστες και κατά μέσο όρο η δαπάνη ενός συνέδρου εκτιμάται στα 1.900 ευρώ, με τον άμεσο τζίρο από ένα συνέδριο να υπολογίζεται στο 1.000.000 ευρώ.

Ο πήχης μετά την επάνοδο στην κανονικότητα μπαίνει πολύ ψηλά, με τον δήμαρχο Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη να δηλώνει πρόσφατα ότι, μετά τη 12η θέση στην Ευρώπη το 2019, για το 2022 «πιστεύουμε ότι μπορούμε να ανεβούμε στην πρώτη ή στη δεύτερη θέση». Παρά τις άριστες υποδομές πάντως που διαθέτει η Αττική, στα συγκριτικά της πλεονεκτήματα δεν περιλαμβάνεται μέχρι στιγμής ένα μητροπολιτικό συνεδριακό κέντρο, όπως συμβαίνει με όσες πόλεις έχουν φιλοξενήσει Ολυμπιακούς Αγώνες.

 

Θεσσαλονίκη: Μελέτη και προσαρμογή στα νέα δεδομένα

Η managing director του Γραφείου Προσέλκυσης Συνεδρίων και Επισκεπτών Mητροπολιτικής Περιοχής Θεσσαλονίκης, Ελένη Σωτηρίου

Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη λειτουργούν ειδικές υπηρεσίες για την προώθηση του συνεδριακού τουρισμού, καθώς η Ελλάδα διαθέτει ένα σημαντικό πακέτο πλεονεκτημάτων, όπως το φυσικό τοπίο, η ασφάλεια, η ιστορία, η γαστρονομία και οι αεροπορικές συνδέσεις. «Ο επαγγελματικός τουρισμός στην αγορά της Θεσσαλονίκης παρουσιάζει σταθερή άνοδο από το 2014 και μετά, χρονιά ίδρυσης του Thessaloniki Convention Bureau» δηλώνει στην «Οικονομική» η managing director, Ελένη Σωτηρίου. Σύμφωνα με την ίδια, βάσει της κατάταξης της ICCA, η συμπρωτεύουσα βρισκόταν το 2013 στη θέση 219 παγκοσμίως και 111 στην Ευρώπη. Το 2019 ανέβηκε στη θέση 70 παγκοσμίως και 39 στην Ευρώπη.

Η συμπρωτεύουσα έχει να αντιμετωπίσει, όπως όλοι, τον σκληρό διεθνή ανταγωνισμό και τη μετάβαση σε υβριδικά μοντέλα διαλέξεων. «Το Thessaloniki Convention Bureau, ως ο επίσημος φορέας προώθησης του προορισμού στη διεθνή συνεδριακή αγορά, βασίζει τις ενέργειες προβολής της πόλης στην ανάδειξη των συνεδριακών υποδομών της σε συνδυασμό με τα μοναδικά χαρακτηριστικά της, που την καθιστούν ελκυστική και για τους διοργανωτές συνεδρίων αλλά και για τους συμμετέχοντες. Στην κατεύθυνση αυτή και ακόμη πιο δυναμικά κινούμαστε ήδη στη μετά Covid εποχή, όπου ο ανταγωνισμός μεταξύ των προορισμών, που προσπαθούν να ανακάμψουν, θα είναι εξαιρετικά σκληρός. Τη στιγμή αυτή χρειάζεται μια προσεκτική ανάλυση των δεδομένων διεθνώς για να προχωρήσουμε με ακρίβεια και να κάνουμε την απαραίτητη προσαρμογή στον σχεδιασμό. Προς το παρόν ενισχύουμε την αναγνωρισιμότητα, προβάλλουμε τις υποδομές και παρακολουθούμε στενά τις διεθνείς τάσεις» εξηγεί η Ε. Σωτηρίου.

Προτίμηση μικρότερων προορισμών

Αναφερόμενη στην επόμενη μέρα και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης, επισημαίνει: «Η μεγάλης κλίμακας αναβάθμιση του Αεροδρομίου Μακεδονία, που ολοκληρώθηκε το 2021, προσφέρει στην πόλη, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή την οποία εξυπηρετεί το αεροδρόμιο, ένα σημαντικό πλεονέκτημα έναντι των άλλων προορισμών, με αντίστοιχη τοποθέτηση στη συνεδριακή αγορά. Φαίνεται ότι οι μικρότεροι προορισμοί, πιο φιλικοί στους επισκέπτες, καθώς θεωρούνται περισσότερο ασφαλείς από τις μεγαλύτερες πόλεις, θα ανακάμψουν νωρίτερα. Η τεχνογνωσία που έχουμε αποκτήσει, η συμμετοχή μας σε διεθνείς οργανισμούς, ένα ευρύ δίκτυο επαφών ανάμεσα στην κοινότητα διοργανωτών υποστηρίζουν τις επόμενες κινήσεις μας. Κύριος στόχος επίσης είναι η στήριξη και η ενδυνάμωση των μελών μας, που έχουν ήδη επιδείξει μεγάλη ανθεκτικότητα και ικανότητα προσαρμογής στις νέες συνθήκες» συμπληρώνει μιλώντας στην «ΟΕ» η managing director του Thessaloniki Convention Bureau.

 

Διεθνής προορισμός η Κως

H αντιδήμαρχος Τουρισμού, Πολιτισμού & Διεθνών Σχέσεων της Κω, Σέβη Βλάχου

Συνεδριακός προορισμός παγκόσμιας εμβέλειας κυρίως για ιατρικά συνέδρια αποτελεί η Κως, η οποία διαθέτει αξιόλογες υποδομές, μεταξύ των οποίων και διεθνές συνεδριακό κέντρο υψηλών προδιαγραφών. «Ο συνεδριακός τουρισμός αποτελεί ένα ισχυρό χαρτί για τις πόλεις που διαθέτουν τις σωστές υποδομές, καθώς προσελκύουν στοχευμένα κοινά, που διαθέτουν τη δυνατότητα να δαπανήσουν χρήματα στον προορισμό, δύναται να χαρίζουν πληρότητες στα ξενοδοχεία σε low-season περιόδους και, κυρίως, λειτουργούν ως πρεσβευτές του προορισμού και ενισχύουν την προβολή διά στόματος, το λεγόμενο word of mouth» τονίζει στην «ΟΕ» η αντιδήμαρχος Τουρισμού, Πολιτισμού & Διεθνών Σχέσεων του Δήμου Κω, Σέβη Βλάχου. Ποια είναι τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του νησιού; Πέρα από το Ασκληπιείο και τον Ιπποκράτη, «το υπέροχο κλίμα, η εύκολη πρόσβαση, η πληθώρα ιστορικών μνημείων πολύ κοντά στο κέντρο του νησιού είναι μερικοί από τους κύριους λόγους για τους οποίους η Κως έχει αναπτύξει μια τόσο αξιόλογη συνεδριακή υποδομή. Το νησί διαθέτει συνολικά 9 πλήρως εξοπλισμένα συνεδριακά κέντρα, 77 συνεδριακές αίθουσες και περισσότερες από 14.000 θέσεις συνέδρων. Σε συνδυασμό με το πρόσφατα ανακαινισμένο διεθνές αεροδρόμιο, τις κορυφαίες ξενοδοχειακές μονάδες, τη μακρά ιστορία και το πολυπολιτισμικό περιβάλλον, η Κως παρουσιάζει ιδανικές συνθήκες και πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού υποστηρίχθηκε ενεργά και μέσω των δραστηριοτήτων του Διεθνούς Ιπποκρατείου Ιδρύματος, που εδρεύει σε ιδιόκτητες κτηριακές εγκαταστάσεις πλησίον του Ασκληπιείου και διοργανώνει κάθε χρόνο διεθνείς συναντήσεις και ημερίδες για τον ιατρικό κόσμο» επισημαίνει η Σ. Βλάχου.

 

Ο Ιπποκράτης… και οι σύγχρονες υποδομές

Όπως εξηγεί η αντιδήμαρχος Τουρισμού, Πολιτισμού & Διεθνών Σχέσεων, το συγκριτικό πλεονέκτημα της Κω αξιοποιήθηκε στο έπακρο ως μοχλός ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας. «Ως πατρίδα του Ιπποκράτη, πατέρα της σύγχρονης ιατρικής και θεμελιωτή του όρκου του Ιπποκράτη, η Κως αποτελεί κοινό σημείο ενδιαφέροντος για χιλιάδες γιατρούς από όλο τον κόσμο, που επιθυμούν να βαδίσουν στα χνάρια του σπουδαιότερου γιατρού στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αυτό αποτέλεσε έναν από τους κύριους λόγους που οδήγησαν στην κατασκευή και λειτουργία αρκετών συνεδριακών εγκαταστάσεων όλα αυτά τα χρόνια, που σήμερα διαθέτουν εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας. Η μεγαλύτερη συνεδριακή αίθουσα στην Κω μπορεί να φιλοξενήσει με επιτυχία έως και 7.000 συνέδρους – αποτελεί από τις μεγαλύτερες στην Ελλάδα!»

Όπως αναφέρει η Σ. Βλάχου, το παγκόσμιας κλάσης Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο της Κω (KICC) βρίσκεται στο Ψαλίδι, στην ανατολική ακτή του νησιού, μόλις 3χλμ. από την πόλη και 25 χλμ. από το αεροδρόμιο. «Ως ένα από τα μεγαλύτερα και πιο εντυπωσιακά στη Μεσόγειο, αποτελεί το μοναδικό αυτόνομο συνεδριακό κέντρο στην Ελλάδα, παρουσιάζοντας άψογη αρχιτεκτονική, κομψή εσωτερική διακόσμηση και εγκαταστάσεις υψηλών προδιαγραφών. Αποτελεί το μεγαλύτερο πολυλειτουργικό συνεδριακό κέντρο της χώρας, διαθέτει μια τεράστια συνεδριακή υποδομή με συνολική χωρητικότητα έως 5.500 άτομα, μια κύρια αίθουσα ολομέλειας για 2.300 άτομα, 20 αίθουσες συνεδριάσεων πολλαπλών χρήσεων σε 3 ορόφους, 120 αίθουσες διαλείμματος για μικρές συνεδρίες, ένα εσωτερικό αμφιθέατρο 660 ατόμων με 3 μεταφραστικούς θαλάμους, ανεξάρτητες εγκαταστάσεις τροφοδοσίας, και εκτείνεται σε πάνω από 3.000 τ.μ. εκθεσιακού χώρου, σε δύο ορόφους. Εκτός από το KICC, τα περισσότερα ξενοδοχεία της Κω διαθέτουν αίθουσες συνεδριάσεων» καταλήγει η Σέβη Βλάχου.

 

Δρόμος αντοχής και προσαρμογής η μετά Covid-19 εποχή

Σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Διοργανωτών Συνεδρίων και Εκδηλώσεων (HAPCO), παράγοντες του κλάδου ανέφεραν μείωση τζίρου για το 2020 άνω του 75%, καθώς και μείωση επισκεπτών/συνέδρων από το εξωτερικό άνω του 90%, ενώ 43 εταιρείες από τις συνολικά 122 που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφεραν ζημίες που στο σύνολό τους άγγιξαν τα 67 εκατομμύρια ευρώ (μέχρι τον Ιούλιο). Το 50% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θα επενδύσει στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την εκπαίδευση του προσωπικού.

Για τις δραματικές επιπτώσεις των μέτρων κατά της Covid-19 η αντιδήμαρχος Τουρισμού, Πολιτισμού και Διεθνών Σχέσεων της Κω υπογραμμίζει τα εξής: «Τα αντανακλαστικά ήταν γρήγορα και, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας, η διεξαγωγή των συναντήσεων και συνεδρίων μεταφέρθηκαν στον ψηφιακό κόσμο. Αυτά τα νέα προϊόντα (υβριδικά και virtual συνέδρια) έχουν οπωσδήποτε τα δικά τους πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, έχουν όμως ένα κύριο χαρακτηριστικό που τα διαφοροποιεί από τα γνωστά σε όλους μέχρι τώρα συνέδρια: ανύπαρκτη ή περιορισμένη σχέση με τον προορισμό που τα φιλοξενεί.

Η κυβέρνηση τον προηγούμενο μήνα αποφάσισε 100% πληρότητα στις αίθουσες εμβολιασμένων πολιτών στα συνέδρια και στα εκθεσιακά κέντρα. Επέτρεψε επίσης τη δυνατότητα να μην γίνονται υποχρεωτικά με live streaming, αλλά διά ζώσης, ενώ επιτρέπεται πλέον και η διανομή έντυπου και συνεδριακού υλικού. Αυτό αποτελεί σημαντική κίνηση για την ανάκαμψη του συνεδριακού τουρισμού και τα ξενοδοχεία 12μηνης λειτουργίας». Προσθέτει ακόμη πως: «Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία, φαίνεται να ανακάμπτει γρηγορότερα η αγορά για ταξίδια κινήτρων και επιβράβευσης (corporate & incentive) με λίγους συμμετέχοντες (έως 100 άτομα), ενώ ενισχύεται το ενδιαφέρον για λιγότερο γνωστούς ευρωπαϊκούς προορισμούς, καθώς το επόμενο χρονικό διάστημα η ευρωπαϊκή αγορά αναμένεται να κινηθεί εντός Ευρώπης». Όπως καταλήγει η Σέβη Βλάχου: «Πρόκειται για δρόμο αντοχής και αυτοί που θα τα καταφέρουν καλύτερα δεν θα είναι αναγκαστικά οι μεγάλοι προορισμοί, αλλά όσοι θα προσαρμοστούν γρηγορότερα στον μετασχηματισμό της συνεδριακής αγοράς».