Λεφτά υπάρχουν… αλλά

Οικονομική Επιθεώρηση, Σεπτέμβριος 2021, τ.1010

ΕΛΛΆΔΑ 1821-2021 • ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, Του Γεδεών Βούλη, Αντιπροέδρου του ΣΕΒΕ, μέλους του ΔΣ της ΔΕΘ-Helexpo, επιχειρηματία

Πριν από λίγες ημέρες εκταμιεύθηκε η πρώτη δόση (4 δισ.) του Ταμείου Ανάκαμψης. Έχουν γραφτεί πολλά για τις ευκαιρίες που ανοίγονται. Συμφωνώ στα περισσότερα από αυτά.

Ως άνθρωπος όμως του εξωστρεφούς επιχειρείν, θα μου επιτρέψετε να προσεγγίσω από μια διαφορετική σκοπιά το θέμα, μια που η φιλοσοφία, του μετά την πανδημία Ταμείου, είναι όχι το «Ολοταχώς πίσω στην κανονικότητα», αλλά το «Ολοταχώς μπροστά σε μια νέα κανονικότητα».

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΩΡΑ:

  1. Η χώρα μας βίωσε μια μακρόχρονη οικονομική λαίλαπα (εγώ το λέω χρεοκοπία).
  2. Βίωσε 3 σκληρά μνημόνια, ενώ τώρα βιώνει τις «ευεργετικές συνέπειες» του αιμοσταγούς τρίτου.
  3. Οι «ευεργετικές συνέπειες» του τρίτου μνημονίου στην ουσία ήταν να μετατεθεί ατόφιος ο δράκος του χρέους για το 2032, δίδοντας έτσι ανάσα και χρόνο στο μεσοδιάστημα, ώστε η χώρα να αναταχθεί (συν κάποιο μαξιλάρι δανεικών), ώστε να είναι συνεπής στις ενδιάμεσες μικρές υποχρεώσεις της.
  4. Πάνω λοιπόν που είπαμε να ανασάνουμε και να αναταχθούμε, ενσκήπτει η πανδημία. Χάνεται το μαξιλάρι, η δε οικονομία μας στην πλέον κρίσιμη χρονικά στιγμή της υφίσταται καθίζηση, χάνοντας έτσι πολύτιμο χρόνο από το μεσοδιάστημα της ανάταξης.
  5. Οι περιώνυμες αγορές είναι φιλικές ακόμη μαζί μας, διότι μέχρι το 2032 δεν κινδυνεύουν… Μετά ξανά μπερδεύεται το τοπίο.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ σε 4 διαπιστωτικές παραμέτρους

  1. Κατά τη 10ετή μνημονιακή περίοδο, όπου όλα «τα ‘σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά», υπήρχε ταυτόχρονα η χρυσή ευκαιρία να γκρεμίσουμε την όποια σαπίλα και να χτίσουμε μια νέα Ελλάδα πρότυπο. Παρότι έγιναν κάποιες μεταρρυθμίσεις, το τέρας τελικά… δεν νικήθηκε. Η ευκαιρία χάθηκε.
  2. Παρά τις προσπάθειες, είναι δυστυχώς αλήθεια ότι ακόμη δεσπόζει ένας τριπλός δαίμονας… Γραφειοκρατία – Πολυνομία – Ευθυνοφοβία.
  3. Το τραπεζικό σύστημα, ως απαραίτητος διαμεσολαβητής μεταξύ Αναπτυξιακών και λοιπών Ταμείων, επέδειξε μέχρι σήμερα δυστυχώς… «διαγωγήν ουχί κοσμιοτάτην».

Σε πλείστες των περιπτώσεων δεν χρηματοδότησε νέες επενδύσεις, αλλά αναδιάρθρωσε παλιές, βελτιώνοντας τη θέση του και όχι την «εθνικήν θέσιν». Δηλαδή σε απλά ελληνικά… Ισχυροποίησε τη θέση του, αφήνοντας ευάλωτο το επιχειρείν. Οι Υπουργοί και η Κεντρική Τράπεζα τού μίλησαν, ενίοτε δήθεν αυστηρά, αλλά οι θιασώτες των «ψιλών γραμμάτων» ακόμη στρίβουν «διά του αρραβώνος».

  1. Οι συντάκτες αναπτυξιακών προγραμμάτων και νόμων μονίμως διακατέχονται από το σύνδρομο του… «φύγε κακό από πάνω μου» και χρησιμοποιώντας βαρύγδουπες εκφράσεις, πολλαπλώς ερμηνευόμενες, όπως… πράσινη ανάπτυξη… απολιγνιτοποίηση… καινοτομία… αναδιάρθρωση και άλλες ών ούκ έστι σε ευρηματικότητα αριθμός, συνήθως συγγράφουν, αναπτυξιακούς νόμους που καλύπτουν πλήρως πρώτα τα νώτα των συντακτών… και δευτερευόντως τις ανάγκες των επιχειρήσεων.

Το ερώτημά μου λοιπόν είναι μεν τριπλούν αλλά εξαιρετικώς απλούν.

Στην επόμενη κρίσιμη δεκαετία, του μεσοδιαστήματος, με τη συγκεκριμένη μας ελληνική αναπτυξιακή νοοτροπία θα μπορέσουμε να υπερβούμε την κατάρα «του εαυτού μας» ώστε η ευκαιρία του Ταμείου Ανάκαμψης να μην καταντήσει μια από τα ίδια;

Θα μου επιτρέψετε υπό την ιδιότητά μου ως αντιπροέδρου του Συνδέσμου Εξαγωγέων ΣΕΒΕ να χρησιμοποιήσω ένα ενδεικτικό παράδειγμα, επειδή πιστεύω ότι το σωστό παράδειγμα λειτουργεί όπως τα κιάλια… κάνει το πρόβλημα πιο ευδιάκριτο.

Γενικά υπάρχουν τρεις κατηγορίες επιχειρήσεων.

  1. Η Μεγάλη Ελληνική επιχειρηματικότητα
  2. Η Μικρομεσαία (ΜΜΕ), ή αλλιώς ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας
  3. Και η Μικρή Επιχειρηματικότητα, αυτοαπασχόληση κ.λπ.

Το παράδειγμά μου λοιπόν είναι πραγματικό και αφορά τις χώρες της Κεντρασίας: Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία, Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Τουρκμενιστάν, Ερμπίλ (Βόρειο Ιράκ) κ.λπ.

Η Μεγάλη επιχειρηματικότητα (ALUMIL, ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ κ.λπ.) πήγε εκεί αρκετά πρώιμα. Ανέπτυξε σχέσεις, πήρε έργα, έκανε δουλειές. Ως μεγάλη, είχε τα μέσα. Υπέροχα.

Για τη Μικρή επιχειρηματικότητα, η περιοχή έχει ελάχιστο ή και κανένα ενδιαφέρον.

Για τη Μικρομεσαία επιχειρηματικότητα ως «θέμα εθνικόν» όμως έχει τεράστιο ενδιαφέρον. Η περιοχή είναι γεωγραφικά σχετικά κοντά (μεσολαβεί μόνο ο τουρκικός όγκος) και παραγωγικά (βιομηχανικών κυρίως προϊόντων) είναι σχεδόν ανύπαρκτη.

Γιατί λοιπόν δεν μπόρεσε η ελληνική Μικρομεσαία Επιχειρηματικότητα να αναπτυχθεί εκεί και κατέκλυσαν αυτές τις αγορές τα τουρκικά, τα ρωσικά τα κινέζικα… τα γαλλικά και τα γερμανικά βιομηχανικά προϊόντα, από πλευράς ΕΕ.

Διότι απλούστατα δεν υπάρχει προσβάσιμος και προσιτός διαμετακομιστικός δίαυλος εμπορευμάτων… ή επί το απλούστερον… δεν υπάρχουν φορτηγά που να κάνουν μόνιμα γκρουπάζ γι’ αυτές τις περιοχές, διότι απλά δεν τα συμφέρει.

Άρα λοιπόν, μόνο και μόνο για την έλλειψη τακτικής γραμμής φορτηγών, ολόκληρη η Μικρομεσαία Ελληνική Επιχειρηματικότητα (εξαιρέσεις πάντα υπάρχουν), διέγραψε από το μυαλό της μια περιοχή 150.000.000 δυνητικών καταναλωτών και δεν πήγε να ανοίξει δουλειές εκεί. Αν πάρει μια παραγγελία 3-4 παλετών, απλά δεν μπορεί να τη στείλει. Οι ελληνικές μικρομεσαίες συνήθως συνεργάζονται με τις εκεί μικρομεσαίες. Οι Μικρομεσαίες σπάνια παίρνουν δουλειές πλήρους φορτίου (ιδιαίτερα στα πρώιμα στάδια της γνωριμίας).

Πρόβλημα λοιπόν που δεν το έχουν οι μεγάλες επιχειρήσεις, δεν θα το είχαν ούτε οι μικρομεσαίες… αν λυνόταν το θέμα της μεταφοράς.

Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρόν… κύριοι της Ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής. Πόσο πιο μπροστά θα ήμασταν αν:

α) κατανοούσατε το πρόβλημα και

β) υποβοηθούσατε τη δημιουργία για συγκεκριμένο χρόνο (π.χ. 3 χρόνια) διαμετακομιστικής γραμμής εμπορευμάτων, σε στοχευμένο… Τόπο και Χρόνο.

Αυτή η απλή αλλά εξόχως στρατηγική σας πράξη… Τι αποτέλεσμα θα είχε;

Α) Θα έστρεφε όλη τη ΜΜΕ ραχοκοκαλιά στις χώρες στόχους

Β) Οι επαγγελματικοί φορείς, αφού όμως θα είχαν λύσει πρώτα το διαμετακομιστικό πρόβλημα, θα έκαναν ταυτόχρονα στοχευμένες επιχειρηματικές αποστολές Ή εκθέσεις… ώστε η σημερινή παραγγελία θα μπορούσε αύριο να ταξιδεύει στον προορισμό της.

Είναι σίγουρο ότι, αν αποφασιστεί κάτι τέτοιο για χώρες στόχους και ο σκοπός του Ταμείου αλλά και ο «Εθνικός Σκοπός» θα έχουν επιτευχθεί.

Στο μεσοδιάστημα μέχρι το 2032 θα είχε γίνει η χώρα πιο στρατηγικά εξωστρεφής.

Για να γίνει όμως αυτό (εδώ είναι τα δύσκολα), θα πρέπει:

Α)… Κάποιος υπεύθυνος να κατανοήσει το θέμα… (παρότι το θέμα έχει τεθεί πολλάκις), ουδείς το κατενόησε… παρόλο που «επαινέθημεν θερμώς» διά την ιδέαν.

Β)… Αφού τελικά κάποιος το κατανοήσει… πρέπει να ξεπεράσει τις αγκυλώσεις των συμπαθών χαρτογιακάδων συνεργατών του, με τη μόνιμη επωδό… «Αυτό δεν γίνεται… Είναι ενάντια στην ευρωπαϊκή τακτική».

Έλεος, αγαπητοί μου ιθύνοντες, μια ζωή, χόρτασα από… ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ.

Γ)… Και τελικά θα πρέπει να βρεθεί και… ΑΥΤΟΣ… που θα μπορεί να το εκτελέσει, δηλαδή να συντονίσει:

α)… την οργάνωση για την εύρεση χωρών στόχων…

β)… την οργάνωση χρηματοδοτούμενων δρομολογίων…

γ)… την οργάνωση με φορείς για ταυτόχρονη απόβαση όλων των κλάδων της ΜΜΕ επιχειρηματικότητας στις στοχευμένες περιοχές.

Εάν ο «ΑΥΤΟΣ»… θα είναι κάποιος υπάρχων κρατικός οργανισμός, λυπάμαι αλλά θα κλαυσιγελάσω. Φίλτατοι ιθύνοντες… Κρατικός οργανισμός δεν μπορεί να το κάνει αυτό… άλλη μια αγκύλωση που θα πρέπει δυστυχώς να υπερβείτε.

Το παραπάνω παράδειγμα ελπίζω να λειτουργήσει ως κιάλι.

Φίλτατοί μου, όσοι είχατε την υπομονή να με διαβάσετε μέχρι τέλους… ΛΕΦΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ… αλλού είναι το πρόβλημα. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι όλα αυτά είναι καλοπροαίρετα μεν αλλά… ΔΕΝ ΓΙΝΟΝΤΑΙ.

Γι’ αυτό, αγαπητοί μου Μικρομεσαίοι, επιλέξτε… είτε επιτέλους θα πρέπει να γίνουν αυτά που δεν γίνονται… είτε πάρτε την τύχη στα χέρια σας… Ελιχθείτε όπως μπορείτε… Μην περιμένετε από πουθενά, τίποτε… Εθνική Στρατηγική εξωστρέφειας δεν υπάρχει… Ό,τι πάρετε από όποιο Ταμείο, καλό είναι… Γιούργιααα!