Vox populi…

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Δύσκολα μπορεί κανείς να γεφυρώσει – ή και να βάλει στην ίδια πρόταση!… – την συγκλονιστική εμπειρία των διαδηλώσεων στην Κίνα με αντικείμενο την ακρότητα της πολιτικής zero-Covid λίγες μόνο μέρες μετά την επαναβεβαίωση του Σι Ζινπίνγκ στην κορυφή της ηγετικής πυραμίδας με την σουρρεαλιστική δημοψηφισματική απεύθυνση του Έλον Μασκ προς τους χρήστες/πιστούς του Twitter κατά πόσον τον ήθελαν να παραμείνει επικεφαλής του πλέον μαχητικού μέσου κοινωνικής δικτύωσης της εποχής. Ή, πάλι, τα δυο αυτά φαινόμενα με την – κυριολεκτικά – αιματοβαμμένη διεκδίκηση των Ιρανών για λιγότερο δρακόντεια μέτρα καταστολής και για κάποιο σεβασμό στα δικαιώματα των γυναικών.

Ας συγχωρήσει ο αναγνώστης την ενδεχόμενη έλλειψη σεβασμού που υποδηλώνει μια τέτοια σύγκριση, αλλά…

…αλλά η αντίδραση της Κινεζικής ηγεσίας, αφού μετήλθε πρώτα τις συνηθισμένες κατασταλτικές της πρακτικές όταν συνεχίζονταν μαζικές (κομβική η έννοια) διαδηλώσεις και πορείες διαμαρτυρίας για τα lock-down και για τους μηχανισμούς παρακολούθησης της καθημερινότητας, διαδηλώσεις σε διάφορες πόλεις και περιοχές (και αυτό σημαντικό), ήταν τελικώς μια στάση προσαρμογής/χαλάρωσης της πολιτικής για την Covid. Σχετική βέβαια η χαλάρωση, σχετική και η αλλαγή πορείας: όμως, με δεδομένο το επίπεδο μονολιθικότητας στο οποίο είχε συνηθίσει τους πάντες, η προσαρμογή πολιτικής από την Κινεζική ηγεσία μόνον επιφανειακή υπόθεση δεν είναι.

Συγκριτικά, η τραγωδία που βρίσκεται εν εξελίξει στο Ιράν – με συνεχιζόμενη καταστολή, με εκτελέσεις αντιφρονούντων μετά από εικονικές δίκες, με δεκάδες νεκρούς (70 σε μια βδομάδα) από τις δυνάμεις της τάξεως και από παραστρατιωτικά σώματα, με πολλαπλάσιες συλλήψεις – αποτελεί φαινόμενο άλλης τάξεως βαρύτητας. Όμως κι εδώ, το γεγονός και μόνο ότι υπήρξε ήδη (προερχόμενη από τον Γενικό Εισαγγελέα) είδηση περί «αποστράτευσης» της Γκαστ-ε Ερσάντ, της θρησκευτικής Αστυνομίας/Αστυνομίας Ηθών που επιμελείται την τήρηση των επιταγών της σαρίας, και στα χέρια της οποίας μαρτύρησε η Μαχσά Αμινέ επειδή δεν είχε σωστά καλυμμένα τα μαλλιά της.

Πάντα συγκριτικά, το γεγονός ότι o αποκτήσας το Twitter (έναντι 44 δις δολαρίων) Έλον Μασκ – τον είχαμε και στα Ελληνικά νησιά το καλοκαίρι! … – αφού έφερε τα πάνω-κάτω στην πλατφόρμα πολιτικής οξύτητας, αφού κατάφερε να την εγκαταλείπουν κατά ριπάς χρήστες και διαφημιζόμενοι (το δεύτερο πιο σοβαρό, στον κόσμο που ζούμε), ζήτησε να διεξαχθεί δημοψηφισματική διαβούλευση για το αν θα έπρεπε να παραμείνει ο ίδιος επικεφαλής του Μέσου «του», παραπέμπει περισσότερο σε πικρή κωμωδία. Το γεγονός, δε, ότι στον Μασκ οφείλεται η ανάσυρση – τώρα πρόσφατα! – η ρήση vox populi, vox Dei, δηλαδή φωνή λαού, φωνή Θεού, δηλαδή «ότι πει ο κόσμος», δημιουργεί μια αίσθηση που ξεπερνάει την απορία. Καθώς τελικώς πάνω από 57% των χρηστών του Twitter ψήφισαν να «ξηλωθεί» ο Μασκ (από τον εαυτό του…), ο ιδιόρρυθμος, πεισματικός αλλά και επικίνδυνος δισεκατομμυριούχος βγήκε στο σεργιάνι αναζητώντας «κάποιον αρκετά παλαβό» να αναλάβει την ευθύνη του υπερεπιδραστικού μέσου κοινωνικής δικτύωσης.

Δείτε, λοιπόν, την διαβρωτική ισχύ που μπορεί να δείξει ότι έχει η ουσία του vox populi, vox Dei: από τα πιο τραγικά μέχρι τα (επιεικώς) τραγελαφικά, οι εξουσίες τελικά δεν ξεφεύγουν – όσο προχωράει ο 21ος αιώνας – από την πίεση της κοινής γνώμης «τους». Όσο κι αν είναι διατεθειμένες (οι εξουσίες) να την χειραγωγήσουν ή να την καταστείλουν (την κοινή γνώμη).