Οι photo-opportunities του Προέδρου των ΗΠΑ με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όταν το περασμένο καλοκαίρι είχαν συμφωνηθεί οι ρυθμίσεις για εκτόνωση των Αμερικανικών απειλών για δασμολογικό σοκ κατά της Ευρώπης, και η τοποθέτηση φον ντερ Λάιεν ότι επρόκειτο για «πολιτική συμφωνία που αποκαθιστά σταθερότητα και προβλεπτότητα υπέρ των Ευρωπαίων καταναλωτών και των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων» έρχονται τώρα να λειτουργήσουν κάπως σαν σαρκασμός της Ιστορίας. Να θυμηθούμε: η συμφωνία της 17ης Ιουλίου, που οδήγησε στην τελική διατύπωση κοινής δήλωσης της 21ης Αυγούστου, «απέτρεψε» το ενδεχόμενο δασμών Τραμπ ύψους 25%: συμφωνήθηκε ένα 15% με εξαιρέσεις (σημείωση: έναντι του μεσοσταθμικού κάτω του 5% που ίσχυε προηγουμένως) για τα Ευρωπαϊκά προϊόντα, συν υπόσχεση/δέσμευση για αγορά ενεργειακών προϊόντων και εξοπλισμού 750 δις δολαρίων από τις ΗΠΑ, συν πραγματοποίηση Ευρωπαϊκών επενδύσεων 600 δις σε αυτές (σε ορίζοντα 2029).

Τώρα-τώρα, μετά την ένταση που έχει προκληθεί από την αποφασιστικότητα Τραμπ να «αποκτήσουν» οι ΗΠΑ την Γροιλανδία, την άρνηση της Δανίας (της οποίας αυτόνομο έδαφος αποτελεί  η νήσος της Αρκτικής) να αποδεχθεί το υπό εξέλιξη fait accompi, μετά και την στήριξη της τελευταίας από κάποιες εκ των χωρών της ΕΕ με την αποστολή συμβολικών στρατιωτικών αποσπασμάτων, δίπλα στην υπό Δανική ηγεσία άσκηση Arctic Endurance (13 στρατιώτες ως «ομάδα αναγνώρισης» από Γερμανία οι οποίοι αιφνιδίως αποσύρθηκαν, 15 ειδικοί «για ορεινές επιχειρήσεις» από Γαλλία, 3+2 αξιωματικοί από Σουηδία και αντιστοίχως Νορβηγία – η διμοιρία/platoon, σε ΝΑΤΟϊκές προδιαγραφές, μετρά 20-30 άτομα) αλλά και με άνοιγμα Προξενείων στο Νουούκ (πρώτη σ’ αυτό το επίπεδο κινείται η Γαλλία), όλη εκείνη η σταθερότητα και προβλεπτότητα σχέσεων ανατινάχθηκε. Πώς; Ανακαλύπτοντας εκ νέου την σαγήνη των δασμών, ο Ντόναλντ Τραμπ εξήγγειλε πρόσθετους δασμούς 10% από 1ης Φεβρουαρίου στα προϊόντα όσων χωρών αντιτίθενται στην απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ (οκτώ χώρες, οι έξι από ΕΕ συν η Βρετανία και η Νορβηγία μέχρι στιγμής), που θα αυξηθούν σε 25% το καλοκαίρι αν δεν υπάρξει ευθυγράμμιση με τις Αμερικανικές θέσεις.

Ασφαλώς ο τρόπος με τον οποίο ο Τραμπ χρησιμοποιεί το εργαλείο/όπλο των δασμών σε λογική «γράφε-σβήσε» δεν επιτρέπει αξιόπιστη πρόβλεψη των επόμενων βημάτων. επίσης από το Αμερικανικό Κογκρέσο εκπορεύονταν μηνύματα διαλλακτικότητας. Πάντως ο Τραμπ έδειξε να αυτοδεσμεύεται με το «This will happen». Στις τάξεις πάλι των Ευρωπαίων, οι αντιδράσεις αρχικά θύμιζαν περίπου παράπονο: «εντελώς λάθος» οι απειλές δασμών από Τραμπ κατά τον Βρετανό Πρωθυπουργό Κηρ Στάρμερ. «απαράδεκτες» κατά τον Γάλλο Πρόεδρο Μακρόν (με την προσθήκη ότι «η Ευρώπη θα απαντήσει συντονισμένα») . «κίνδυνος μιας καθοδικής πορείας [των ευρωαμερικανικών σχέσεων]» κατά φον ντερ Λάϊεν, με την προσθήκη «η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη και συντονισμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της». Προς την Πρόεδρο της Επιτροπής ευθυγραμμίσθηκε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.  Το ίδιο λεκτικό εν συνεχεία υιοθέτησαν από κοινού οι «Οκτώ». Για μια φορά, κάτι καλύτερο από παράπονο εκπέμπεται από ΕυρωΚοινοβούλιο, με την διάθεση μη-κύρωσης της ευρωαμερικανικής εμπορικής συμφωνίας («η κύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ δεν είναι εφικτή στο παρόν στάδιο» είπε – και – ο επικεφαλής του ΕΛΚ/Χριστιανοδημοκρατών Μάνφερντ Βέμπερ, την ανάγκην φιλοτιμίαν ποιούμενος συντασσόμενος με τους Σοσιαλιστές, Πράσινους και Κεντρώους/Renew).

Αυτή η διάψευση των προσδοκιών ότι το καλόπιασμα Τραμπ θα πιάσει τόπο – ανάλογα συμβαίνουν και στο ΝΑΤΟ, με τον Γ.Γ. Ρούττε να αναδιπλώνεται από τον θαυμασμό προς τον Daddy Τραμπ – δείχνει απουσία Ευρωπαϊκής πυξίδας. Χώρες όπως η Ιταλία ή η Ισπανία ή πάλιν η Ουγγαρία, που δεν συγκαταλέγονται στις πληττόμενες από τον νέο κύκλο δασμών Τραμπ καθώς δεν καταγράφηκαν από την Αμερικανική Διοίκηση στην πρώτη γραμμή υπεράσπισης Δανίας/Γροιλανδίας – όπως και η Ελλάδα, άλλωστε – μέχρι στιγμής, δεν δείχνουν τάση να διαφοροποιηθούν ανοιχτά από τον πυρήνα των «Οκτώ» που επέσυραν τους κεραυνούς Τραμπ. Η έκτακτη σύγκληση των Μονίμων Αντιπροσώπων των «27» (Κυπριακή Προεδρία, θυμίζουμε…) θεωρήθηκε το μίνιμουμ αναγκαίου συντονισμού: οι αναφορές σε συζήτηση για ενεργοποίηση αντιμέτρων, ανταποδοτικών δασμών  – μέχρι και του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκας» του Anti-Coercion Instrument της ΕΕ – λιγότερο πειστικές μέχρι στιγμής. Να δούμε ακόμη, τώρα, τι θα αποδώσει η Έκτακτη Κορυφή των «27» της ερχόμενης Πέμπτης…

* * *

Βέβαια, την ίδια ώρα, στην Ευρώπη κατασταλάζει η συνειδητοποίηση ότι η αστραπιαία κίνηση απαγωγής του Νικολάς Μαδούρο από την Βενεζουέλα – που , χαμηλόφωνα, ουκ ολίγοι θαύμασαν ως προβολή ισχύος, αποτελεσματικότητας και αντίθεσης προς ένα δικτατορικό καθεστώς, έστω και με αναφορές στην «ανάγκη» τήρησης του διεθνούς δικαίου – μόνον κίνηση προς regime change δεν αποδείχθηκε. Η Αμερικανική στήριξη προς την Βενεζουελιανή Αντιπολίτευση – ακόμη και μετά το τραγελαφικό εκείνο σώου της παράδοσης του Βραβείου Νόμπελ από μια ευγνώμονα Μαρία-Κορίνα Ματσάδο σε έναν ευτυχή Ντόναλντ Τραμπ –  δεν προχώρησε σε κάτι απτό. Αντιθέτως, προκύπτει ότι εδώ και μήνες υπήρχαν διεξοδικές επαφές των ΗΠΑ με το Τσαβίστικο καθεστώς: όχι μόνο/όχι τόσο την ήδη προσωρινή Πρόεδρο Ντέλσι Ρουτρίγκες (η οποία είχε ούτως ή άλλως κομβικό ρόλο στα ενεργειακά, πράγμα που εξηγεί την πεποίθηση Τραμπ για τις ρυθμίσεις άμεσης αξιοποίησης του Βενεζουελιανού αργού…) ,αλλά κυρίως τον υπουργό Εσωτερικών Ντιοσδάδο Καμπέγιο (στέλεχος με άμεση προέλευση από τις ημέρες Τσάβες, συν με κομβικό ρόλο στην καταστολή και τις φονικές επιδρομές των collectives κατά αντιπολιτευομένων).

Εδώ, η από μέρους της Ευρώπης αποκήρυξη των αποτελεσμάτων των εκλογών του Ιουλίου 2024/Μαΐου 2025 και μη-αναγνώριση Mαδούρο – που θεώρησαν πολλοί ότι «δικαιώθηκε» με την κίνηση Τραμπ – θα χρειαστεί κάποια αναμονή ή/και προσαρμοστικότητα, μέχρις ότου προχωρήσει το regime change…

* * *

Μένει το ενδεχομένως γεωπολιτικά βαρύτερο μέτωπο, εκείνο του Ιράν. Εδώ, η σε έκταση φρίκης καταστολή του καθεστώτος απέναντι στις πρωτοφανείς σε έκταση και εξεγερτικές σε ένταση διαδηλώσεις, κατέγραψαν την Ευρώπη σε αισθητά ψυχραιμότερη – ορισμένοι θα έλεγαν: ψυχρή με δεδομένους 5.000 νεκρούς, επισήμως – στάση. Μην ξεχνούμε ότι, σε αντίθεση με την Διοίκηση Τραμπ, οι Ευρωπαϊκές χώρες ήταν υπέρμαχοι του να διατηρηθούν/προχωρήσουν οι συμφωνίες JCPOA για τα πυρηνικά του Ιράν, αν και Βρετανία/Γαλλία/Γερμανία (οι «Ε3») βρέθηκαν πολύ κοντά στην επαναφορά κυρώσεων/μηχανισμός snapback. (Όλα αυτά, πριν τις διαδηλώσεις).

Πάντως, η ανακοπή της Αμερικανικής ενδεχόμενης κινητοποίησης για επί του πεδίου επέμβαση στο Ιράν – στα πλαίσια του “help is on the way” της υπόσχεσης του Προέδρου Τραμπ όταν καλούσε εκείνος τους Ιρανούς διαδηλωτές να παραμείνουν στους δρόμους μάλλον δεν στηρίχθηκε μόνον σε εκκλήσεις/πιέσεις χωρών του Κόλπου (προκειμένου να αποφευχθεί ένα ντόμινο αποσταθεροποίησης στην περιοχή). Αλλά και σε συνδυασμένη Ισραηλινή, Τουρκική  και Ευρωπαϊκή συμβουλή για αποκλιμάκωση. Η οποία αποκλιμάκωση και υλοποιήθηκε στην πράξη, αποδιώχνοντας κι εδώ την διάσταση regime change στην Τεχεράνη (και την ενδεχόμενη παλινόρθωση των Παχλεβί – θα ήλπιζε κανείς χωρίς την μνήμη της μυστικής αστυνομίας Σαβάκ…) προς μεταγενέστερες εξελίξεις.

Μπορεί οι διπλωματικοί/ρεαλιστικοί χειρισμοί της Ευρώπης να έχουν χάσει πολύ από την λάμψη τους στο  continuum Βενεζουέλας-Γροιλανδίας-Ιράν. Όμως δεν παύουν να είναι το μόνο παιχνίδι που η Γηραιά Ήπειρος έχει στο τραπέζι – πλην αν αποτελούν απλώς αντικατοπτρισμό της διαπραγματευτικής τακτικής Τραμπ.

 (Ουκρανία; Α, αυτή έφυγε από τα πρωτοσέλιδα και τις βραδυνές ειδήσεις των καναλιών. Όσο κι αν συνεχίζονται οι συζητήσεις για εγγυήσεις ασφαλείας εκ μέρους της Συμμαχίας των Προθύμων).