Μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο διακυβέρνησης, ο Ντόναλντ Τραμπ πέρασε από τις γενικόλογες και διερευνητικές αναφορές για τη Γροιλανδία στις έμμεσες μεν, ξεκάθαρες δε απειλές, ταράζοντας χωρίς προηγούμενο τα ήδη «παγωμένα νερά» της Δανίας και την προοπτική της ήδη διαταραγμένης ευρω-αμερικανικής συνεννόησης και συμμαχίας.

Το απόγευμα της Τετάρτης ο Λευκός Οίκος ξεκαθάρισε διά στόματος Κάρολαϊν Λέβιτ πως η διπλωματία θα είναι η Νο1 προσέγγιση των ΗΠΑ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας, σπεύδοντας ωστόσο να προσθέσει με νόημα πως «όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι». Και για να μην αφεθεί τίποτα στη φαντασία, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο διευκρίνισε πως ο Ντόναλντ Τραμπ ασφαλώς προτιμά να αγοράσει τη Γροιλανδία από το να εισβάλει ο στρατός σε αυτήν, αδιαφορώντας πρακτικά για τις προειδοποιήσεις της Δανίας πως μία οποιαδήποτε επίθεση σε έδαφος της θα σήμαινε και το τέλος του ΝΑΤΟ.

Η Γροιλανδία, αυτόνομη επικράτεια της Δανίας, βρίσκεται στο επίκεντρο του στρατηγικού ενδιαφέροντος της Ουάσιγκτον εδώ και χρόνια. Το νησί διαθέτει ανεκμετάλλευτα αποθέματα διαμαντιών, γραφίτη, λιθίου, χαλκού, νικελίου, γαλλίου, καθώς και σπάνιων γαιών όπως νεοδύμιο και δυσπρόσιο – κρίσιμες ύλες για προηγμένες τεχνολογίες, αμυντικά συστήματα, μαγνήτες και smartphones. Την ίδια στιγμή, η γεωγραφική θέση του νησιού στον Αρκτικό Κύκλο το καθιστά στρατηγικό κόμβο ελέγχου των θαλάσσιων οδών μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης, στην αποκαλούμενη γραμμή GIUK (Γροιλανδία–Ισλανδία–Ηνωμένο Βασίλειο), από όπου το ΝΑΤΟ παρακολουθεί τις κινήσεις του ρωσικού στόλου στον Βόρειο Ατλαντικό.

Οι ΗΠΑ ήδη διατηρούν στρατιωτική παρουσία στο νησί μέσω της βάσης Pituffik Space Base, υψηλής σημαντικότητας για υποδομές πυραυλικής άμυνας και αποστολές διαστημικής επιτήρησης.

Ευρωπαίοι ηγέτες, από κοινού με τον Καναδά, εξέδωσαν κοινή δήλωση υποστήριξης της Δανίας, υπενθυμίζοντας ότι «τα σύνορα είναι απαραβίαστα» και ότι «η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της». Σύμφωνα με τον Ούλρικ Πραμ Γκαντ του Δανικού Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών, η αίσθηση «προδοσίας» στη Δανία είναι έντονη, δεδομένης της διαχρονικής στρατιωτικής στήριξης της Κοπεγχάγης προς την Ουάσιγκτον σε Αφγανιστάν και Μέση Ανατολή.

Την ίδια στιγμή, έρευνες στη Γροιλανδία δείχνουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων – εκ των οποίων περίπου 90% είναι Ινουίτ – απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο προσάρτησης στις ΗΠΑ. Αν και πολλοί ονειρεύονται την ανεξαρτησία από τη Δανία, το ενδεχόμενο υπαγωγής στην Ουάσιγκτον θεωρείται πολιτικά και κοινωνικά αδιανόητο. Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γιενς–Φρέντερικ Νίλσεν ζήτησε από την πλευρά του ψυχραιμία, σχολιάζοντας ότι «οι ΗΠΑ δεν μπορούν απλώς να κατακτήσουν τη Γροιλανδία».

Πάντως παρά τους «μοχλούς πίεσης» που διαθέτει θεωρητικά η Ευρώπη, όπως εμπορικά αντίμετρα και άλλες οικονομικές κυρώσεις, αναλυτές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε σοβαρή κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στη διάλυση του ΝΑΤΟ. Και η επιμονή του Τραμπ, υπογραμμίζει μια βαθύτερη μετατόπιση της αμερικανικής στρατηγικής καθώς η Αρκτική μετατρέπεται σε νέο γεωπολιτικό πεδίο ανταγωνισμού με τη Ρωσία την Κίνα και, αναπάντεχα, την Ευρώπη.

Politico: Ο Τραμπ θα μπορούσε να «αρπάξει» τη Γροιλανδία σε 4 κινήσεις

Σε ανάλυσή του, το Politico διαπιστώνει ότι τίποτα δεν μπορεί να θεωρείται εντελώς απίθανο, όπως προκύπτει από εκτιμήσεις αξιωματούχων της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, καθώς και ειδικών στην άμυνα και τη διπλωματία, που σκιαγραφούν ένα πιθανό σχέδιο του Αμερικανού προέδρου για να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.

1. Εκστρατεία επιρροής υπέρ της ανεξαρτησίας

Η κυβέρνηση Τραμπ προωθεί την ιδέα της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, επειδή μια ανεξάρτητη οντότητα θα μπορούσε ευκολότερα να συνάψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, χωρίς την ανάγκη έγκρισης της Κοπεγχάγης. Βέβαια η ανεξαρτησία προϋποθέτει δημοψήφισμα και διαπραγμάτευση συμφωνίας που θα εγκριθεί τόσο από το Νουούκ όσο και από τη Δανία. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2025 το 56% τασσόταν υπέρ της ανεξαρτησίας και το 28% κατά, ενώ η δανική υπηρεσία πληροφοριών PET έχει προειδοποιήσει για επιχειρήσεις επιρροής στην περιοχή. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται δηλώσεις στελεχών, όπως του Στίβεν Μίλερ, ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει» τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας, αλλά και θεσμικές κινήσεις, όπως ο διορισμός ειδικού απεσταλμένου.

2. Μια «καλή συμφωνία» με Γροιλανδία

Δοθέντος χρόνου, το επόμενο στάδιο θα ήταν η υπαγωγή της Γροιλανδίας στη σφαίρα αμερικανικής επιρροής. Η άμεση ενσωμάτωση στις ΗΠΑ θα προκαλούσε έντονες αντιδράσεις: άλλη δημοσκόπηση διαπίστωνε ότι το 85% ήταν αντίθετο στην προσάρτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Η εναλλακτική που διαβλέπει το Politico είναι ένα Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA), κατά τα πρότυπα συμφωνιών που έχουν χώρες του Ειρηνικού, με ανταλλάγματα σε υπηρεσίες/ασφάλεια και ευρύτερη αμερικανική στρατιωτική ελευθερία κινήσεων.

3. Πίεση στην Ευρώπη για συναίνεση

Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να αξιοποιήσει ως μοχλό πίεσης την Ουκρανία, προωθώντας ένα σχήμα «ασφάλεια έναντι ασφάλειας»: αυστηρότερες αμερικανικές εγγυήσεις προς το Κίεβο με αντάλλαγμα την ευρωπαϊκή ανοχή σε έναν διευρυμένο αμερικανικό ρόλο στη Γροιλανδία.

4. Στρατιωτικό τετελεσμένο

Αν Δανία ή Γροιλανδία επιμείνουν στην αρνητική τους στάση, αναλυτές δεν αποκλείουν το σενάριο ταχείας κατάληψης. Η παρουσία περίπου 500 Αμερικανών στη βάση Πιτουφίκ, το προσωπικό στο προξενείο του Νουούκ και οι περιορισμένες δυνατότητες της Δανίας στην περιοχή οδηγούν ορισμένους ειδικούς να εκτιμούν ότι το Νουούκ θα μπορούσε να τεθεί υπό έλεγχο πολύ γρήγορα. Ωστόσο μια εισβολή δεν έχει νομική βάση, θα απαιτούσε έγκριση του Κογκρέσου για παρατεταμένη κατοχή και θα μπορούσε να σημάνει τέλος του ΝΑΤΟ, με σοβαρές συνέπειες στην εμπιστοσύνη, την ανταλλαγή πληροφοριών και την πρόσβαση των ΗΠΑ σε βάσεις στην Ευρώπη.